Δικαστικό Μέγαρο Λαμίας: Ο Σταϊκούρας ζητά χρονοδιαγράμματα και τα υπουργεία πετούν το μπαλάκι το ένα στο άλλο

Νέα πολιτική διάσταση αποκτά η πολύχρονη εκκρεμότητα για την ανέγερση του νέου Δικαστικού Μεγάρου Λαμίας, μετά την κοινοβουλευτική παρέμβαση του βουλευτή Φθιώτιδας της Νέας Δημοκρατίας Χρήστου Σταϊκούρα και τις απαντήσεις των αρμόδιων υπουργείων.

Ο κ. Σταϊκούρας ζητά συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του ανταγωνιστικού διαλόγου, την υποβολή δεσμευτικών προσφορών και την υπογραφή της σύμβασης, επισημαίνοντας ότι, πέντε χρόνια μετά την αρχική ένταξη του έργου, δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα για την έναρξη των εργασιών.

Οι απαντήσεις, ωστόσο, δεν προσδιορίζουν ημερομηνίες. Αντιθέτως, αποτυπώνουν ένα σύνθετο πλέγμα εκκρεμοτήτων και αρμοδιοτήτων, με το Υπουργείο Δικαιοσύνης να παραπέμπει στο Υπουργείο Υποδομών για την εξέλιξη του διαγωνισμού και το Υπουργείο Υποδομών να επισημαίνει ότι κρίσιμες αποφάσεις για τα κτιριολογικά προγράμματα, την ασφάλεια και τις λειτουργικές ανάγκες πρέπει να οριστικοποιηθούν με μέριμνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Η παρέμβαση

Η ερώτηση του Χρήστου Σταϊκούρα έχει πολιτική βαρύτητα, καθώς δεν προέρχεται από βουλευτή της αντιπολίτευσης, αλλά από βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας και πρώην υπουργό της κυβέρνησης.

Με την παρέμβασή του, ο κ. Σταϊκούρας ουσιαστικά αναγνωρίζει ότι η μέχρι σήμερα πορεία του έργου δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί. Η αναφορά του ότι «το αποτέλεσμα δεν είναι το προσδοκόμενο» και ότι δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα αποτελεί σαφή πίεση προς την κυβερνητική διοίκηση για επιτάχυνση των διαδικασιών.

Προφανώς και δεν πρόκειται για ευθεία αντιπαράθεση με την κυβέρνηση. Πρόκειται, όμως, για μια εμφανή διαφοροποίηση ως προς τον ρυθμό υλοποίησης του έργου και για δημόσια μεταφορά της ευθύνης στους αρμόδιους κρατικούς και κυβερνητικούς φορείς.

Χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα το νέο Δικαστικό Μέγαρο Λαμίας

Η ανέγερση του Δικαστικού Μεγάρου Λαμίας αποτέλεσε από το 2019 έργο υψηλής προτεραιότητας για τη Φθιώτιδα. Το 2020 ολοκληρώθηκε η προμελέτη από τις Κτιριακές Υποδομές Α.Ε., ενώ τον Μάρτιο του 2021 η Διυπουργική Επιτροπή ΣΔΙΤ ενέκρινε την ένταξη του έργου με ενδεικτικό προϋπολογισμό 68,9 εκατ. ευρώ.

Το 2022 το έργο εντάχθηκε σε ευρύτερο σχεδιασμό, μαζί με τα Δικαστικά Μέγαρα Βόλου, Καρδίτσας και Τρικάλων, μέσω Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα. Ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός διαμορφώθηκε σε 48,32 εκατ. ευρώ, χωρίς ΦΠΑ, σε καθαρή παρούσα αξία, ενώ η συνολική διάρκεια της σύμβασης προβλέπεται να είναι 30 έτη.

Η πρώτη φάση του διαγωνισμού ξεκίνησε στα τέλη του 2022 και ολοκληρώθηκε στις αρχές του 2023, με τη συμμετοχή πέντε υποψηφίων σχημάτων. Τον Μάιο του 2024 πραγματοποιήθηκε ο πρώτος κύκλος του ανταγωνιστικού διαλόγου.

Έκτοτε, όμως, η διαδικασία δεν έχει περάσει στο επόμενο κρίσιμο στάδιο.

Τι προκάλεσε τις νέες καθυστερήσεις

Σύμφωνα με την απάντηση της Διεύθυνσης Κτηριακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, η αλλαγή του δικαστικού χάρτη και η ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας ανέτρεψαν σε σημαντικό βαθμό τον αρχικό σχεδιασμό.

Η κατάργηση των ειρηνοδικείων και των πταισματοδικείων και η ενσωμάτωσή τους στα πρωτοδικεία δημιούργησαν νέες ανάγκες σε προσωπικό, χώρους και λειτουργίες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να απαιτείται πλήρης ανασύνταξη των κτιριολογικών προγραμμάτων.

Παράλληλα, στον σχεδιασμό του νέου Δικαστικού Μεγάρου Λαμίας προστέθηκε η ανάγκη στέγασης της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας και της Δικαστικής Αστυνομίας.

Εκκρεμεί επίσης, σύμφωνα με το Υπουργείο Υποδομών, η αποσαφήνιση ζητημάτων που αφορούν:

• τα πρωτόκολλα ασφαλείας,
• τις αρμοδιότητες της Δικαστικής Αστυνομίας,
• τον εξοπλισμό ασφαλείας,
• τις υποδομές ηλεκτρονικής δικαιοσύνης,
• τις επικαιροποιημένες οργανικές θέσεις των δικαστικών λειτουργών.

Για την αντιμετώπιση των παραπάνω, έχει ανατεθεί η εκπόνηση νέων προμελετών για τα Δικαστικά Μέγαρα Λαμίας και Βόλου και για τη νέα πτέρυγα του Δικαστικού Μεγάρου Καρδίτσας. Το υπουργείο αναφέρει ότι οι προμελέτες «βαίνουν προς ολοκλήρωση», χωρίς όμως να προσδιορίζει συγκεκριμένη ημερομηνία.

Μετά την ολοκλήρωσή τους θα πρέπει να επικαιροποιηθούν τα τεύχη του διαγωνισμού και οι προδιαγραφές αποτελέσματος, ώστε να πραγματοποιηθεί ο δεύτερος κύκλος του ανταγωνιστικού διαλόγου.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης παραπέμπει στο Υποδομών

Στη δική του απάντηση, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης αναφέρει ότι αναθέτουσα αρχή του έργου είναι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και ειδικότερα η Διεύθυνση Κτηριακών Υποδομών.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη υπηρεσία είναι «αποκλειστικώς αρμόδια» για την προώθηση και επίσπευση των διαδικασιών της σύμβασης σύμπραξης και, κατ’ επέκταση, για την έγκαιρη και προσήκουσα εκτέλεση του έργου.

Παραπέμπει, επομένως, για το χρονοδιάγραμμα στους συνερωτώμενους υπουργούς.

Από την άλλη πλευρά, το Υπουργείο Υποδομών συνδέει την πρόοδο του διαγωνισμού με αποφάσεις και εγκρίσεις που πρέπει να δοθούν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, ιδίως ως προς τα κτιριολογικά προγράμματα, τα ζητήματα ασφαλείας και τις νέες λειτουργικές απαιτήσεις.

Η εικόνα που δημιουργείται είναι αυτή ενός έργου το οποίο βρίσκεται ανάμεσα στις αρμοδιότητες διαφορετικών υπουργείων, χωρίς να προκύπτει από τις απαντήσεις ένας ενιαίος και δεσμευτικός οδικός χάρτης.

Το οικόπεδο και η προθεσμία της παραχώρησης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά του Υπουργείου Δικαιοσύνης στην παραχώρηση του οικοπέδου στο πρώην στρατόπεδο «Τσαλτάκη».

Το Ταμείο Χρηματοδοτήσεως Δικαστικών Κτηρίων έχει παραχωρήσει στο Υπουργείο Υποδομών το δικαίωμα πλήρους χρήσης έκτασης 15.000 τετραγωνικών μέτρων για 30 χρόνια.

Στην απόφαση παραχώρησης προβλέπεται ότι η μη εκπλήρωση του σκοπού εντός πέντε ετών από την έκδοσή της, στις 13 Ιουλίου 2022, συνεπάγεται αυτοδίκαιη ανάκληση της παραχώρησης και επιστροφή της χρήσης του ακινήτου στο Ταμείο.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη δημιουργεί ένα πρόσθετο χρονικό ορόσημο, καθώς η πενταετία συμπληρώνεται τον Ιούλιο του 2027. Δεν διευκρινίζεται, ωστόσο, από την απάντηση τι ακριβώς θεωρείται «εκπλήρωση του σκοπού» ούτε εάν απαιτείται να έχει υπογραφεί η σύμβαση, να έχουν ξεκινήσει οι εργασίες ή να έχει ολοκληρωθεί το έργο.

Τα ερωτήματα που παραμένουν χωρίς συγκεκριμένη απάντηση

Ο Χρήστος Σταϊκούρας είχε ζητήσει να ενημερωθεί:

1. Πότε θα ολοκληρωθεί η πρώτη φάση του ανταγωνιστικού διαλόγου.
2. Πότε θα ολοκληρωθεί η φάση υποβολής δεσμευτικών προσφορών.
3. Πότε εκτιμάται ότι θα υπογραφεί η σύμβαση και θα ξεκινήσουν οι εργασίες.
4. Πότε θα εγκριθούν τα αναθεωρημένα κτιριολογικά προγράμματα.

Παρά τις αναλυτικές αναφορές στις αιτίες των καθυστερήσεων, τα τέσσερα ερωτήματα δεν απαντώνται με συγκεκριμένες ημερομηνίες.

Η μόνη χρονική αναφορά του Υπουργείου Υποδομών είναι ότι οι προμελέτες βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωσή τους και ότι «το προσεχές διάστημα» εκτιμάται πως θα ολοκληρωθεί ο δεύτερος κύκλος του ανταγωνιστικού διαλόγου.

Μέχρι στιγμής, πάντως, οι απαντήσεις των υπουργείων εξηγούν τις καθυστερήσεις, χωρίς να απαντούν στο βασικό ερώτημα της τοπικής κοινωνίας: πότε θα αρχίσει πραγματικά να κατασκευάζεται το νέο Δικαστικό Μέγαρο Λαμίας;