Υπάτη: Σήμερα o xορός της Αγάπης – Ένα νοσταλγικό ταξίδι στο ιδιαίτερο έθιμο (εικόνες)

Οι εκδηλώσεις το Πάσχα έχουν ως επίκεντρο το προαύλιο του ναού του Αγίου Νικολάου, όπου κάθε χρόνο συγκεντρώνονται ντόπιοι και ξένοι για να χορέψουν στους ρυθμούς της ελληνικής δημοτικής παράδοσης. Στην Υπάτη, το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα μετά την Αγάπη πραγματοποιείται το «κάψιμο του Ιούδα», (6.30 μμ) έθιμο που χάνεται στα βάθη του παρελθόντος, ενώ στο προαύλιο της εκκλησίας του Αγ. Νικολάου, ο παπάς σέρνει τον αναστάσιμο χορό, ψάλλοντας το «Χριστός Ανέστη». Κάθε χρόνο αυτή την ημέρα, σύσσωμος ο λαός της Υπάτης, αλλά και της ευρύτερης περιοχής αναβιώνει και κρατάει ζωντανό το πανάρχαιο αυτό έθιμο. Ακολουθεί λαϊκό πανηγύρι στην πλατεία με άφθονο κρασί και ντόπια ψητά. Πασχαλιάτικοι Χοροί της Υπάτης από τον ΕΕΣ Υπαταίων «Οι Αινιάνες»

download

Την δεύτερη ημέρα του Πάσχα, στα Λουτρά Υπάτης, χορεύεται ένας ιδιαίτερος χορός που έρχεται κατευθείαν από την τοπική παράδοση: ο «κλειστός» χορός έχει τις ρίζες του στο Νεοχώρι Υπάτης.

1976 xoroi plateia

Οι εορταστικές εκδηλώσεις συνεχίζονται για δύο ακόμη ημέρες, την Τρίτη του Πάσχα στην Αγία Παρασκευή Μεξιατών και την Τετάρτη με τη μεγάλη πορεία των αντρών του χωριού μέχρι την Παναγία Αρσάλη.

Στην Υπάτη την Τετάρτη μετά το Πάσχα το απόγευμα, μόνον οι άνδρες, ανεβαίνουν στην Παναγία Αρσαλή (Αγία Ιερουσαλήμ), διανύοντας με τα πόδια μια απόσταση περίπου δύο ωρών, για να φτάσουν στην σπηλαιο-εκκλησιά.
Εκεί ψάλλεται ο εσπερινός και διανυκτερεύουν, ενώ στην Υπάτη το ίδιο βράδυ οι γυναίκες και τα παιδιά ανάβουν φωτιές στο κεντρικό σταυροδρόμι, για να κάψουν τα παλιά μαγιάτικα στεφάνια, χορεύοντας και τραγουδώντας παραδοσιακά μαγιάτικα τραγούδια. Όσοι αντέχουν, πηδούν πάνω από τις φωτιές.

1963 cf80ceb1cf83cf87ceb1 4 cf85cf80ceb1cf84ceb7
Την Πέμπτη το πρωί οι «Αρσαλιώτες» τελούν θεία λειτουργία και στη συνέχεια κατεβαίνουν στην Υπάτη, όπου οι Υπαταίοι τούς υποδέχονται στη θέση «Περιβόλια» με ζωντανή μουσική. Χορός και λαϊκό πανηγύρι ακολουθεί στην πλατεία της Υπάτης.
Η Αγία Ιερουσαλήμ είναι η Αγία των σπηλαίων και των βράχων και το έθιμο προέρχεται από τα αρχαία ελληνορωμαϊκά Ροζάλια (παγανιστικές εορτές της Άνοιξης), ενώ κατά τους χρόνους της Επανάστασης του 1821 η Αγία Ιερουσαλήμ υπήρξε ορμητήριο και σημείο συνάντησης των οπλαρχηγών της περιοχής.

Ακολουθεί φωτογραφικό υλικό και σχόλια από τον εορτασμό της Πασχαλιάς στην Υπάτη.

………………………………………………………………………………………….

1949

1949. Ψήσιμο στο σπίτι Πέτρου Τσακατίκα (σημερινό Αλέξανδρου Τσακατίκα) .Δίπλα στον κύριο με το μωρό, η Ευθυμίτσα Τσακατίκα.

1949

1949. Πασχαλιάτιο σούβλισμα στην ‘πληγωμένη’ από τον πόλεμο Υπάτη.Στην νοτιοανατολική μεριά της πλατείας..

…………………………………………………………………………………..

Οι επόμενες φωτογραφίες μας δείχνουν πως ήταν ο λάκκος στο χώμα και πως  οι ξύλινες σούβλες γυρίζανε πάνω σε μεγάλα ξύλινα μαδέρια.Η πρώτη φωτογραφία είναι του 1952 και δείχνει τους υπηρετούντες στον σταθμό Χωροφυλακής να ψήνουν στο οικόπεδο δίπλα στης Κοκκινάκαινας.

1952 cf87cf89cf81cebfcf86cf85cebbceb1cebaceb7 cf80ceb1cf83cf87ceb1

Να και μία δεύτερη

1952 cf80ceb1cf83cf87ceb1cebbceb9ceb1 cf87cf89cf81cebfcf86cf85cebbceb1cebacf89cebdceb2ceb1cebcceb2ceb1cebacebfcf85cebbceb7cf83

1952

στην οποία διακρίνουμε και τον τότε Ειρηνοδίκη Βαμβακούλη που είχε επισκεφθεί τους εορτάζοντες.Διακρίνεται επίσης και ο Μπαλάφας Επ.

……………………………………………………………………………………….

1955

Ξεχωριστή φωτογραφία του 1955 (περίπου).Ημέρα του Πάσχα με πρωταγωνιστές το αυτοκίνητο του γιατρού Μπριάνα καί τον οβελία στην πυρά….

………………………………………………………………………………………..

1956 cf80ceb1cf83cf87ceb1 cf85cf80ceb1cf84ceb7 6 5 1956

Το 1956 ο εορτασμός του  Πάσχα ήταν τον Μάιο (6-5?) . Διακρίνεται ο παπα-Θανάσης

……………………………………………………………………………………………….

1957 cf80ceb1cf83cf87ceb1 cf83cf84ceb1 ceb6ceb1cf86cf81ceb5ceb9cebaceb1 ceb1

1957.  Στα »Ζαφρέικα». Πασχαλιάς ανήμερα. (Ζαφείρης Αχιλλέας και Μπαλάφας Επαμεινώντας. Δώστε προσοχή πίσω στο Δημοτικό σχολείο και στο λεωφορείο) .

1957 cf80ceb1cf83cf87ceb1 cf83cf84ceb1 ceb6ceb1cf86cf81ceb5ceb9cebaceb1 ceb2

1957

Συνέχεια της προηγούμενης με τους Λαινά Ανάργυρο,Αθανασίου Απόστολο, Ζαφείρη Αχιλλέα , Ζαφείρη Αικατερίνη και Κοντογεώργο Αθανάσιο.

…………………………………………………………………………………………….

1958

1958 Πασχαλιάτικο ψήσιμο μπροστά στο χώρο πού σήμερα είναι το  ξενοδοχείο ‘Πανόραμα’ του Νίκου Ζαγκανά.Μεταξύ άλλων οι: Τσιοτίνη Αθηνά, Μπριάνας Δημήτριος, Μπριάνα Γεωργία, Λαινάς Αργύριος, Τσιοτίνης Ανδρέας, Καρυαμπάς Απόστολος, Βλαχογεώργος Νικόλαος.

1958

1958 Λίγο πιό πέρα, λίγο πιό πάνω…Στην αυλή του Νίκου Σακκά του αρτοποιού…

……………………………………………………………………………………………..

1959 cf80ceb1cf83cf87ceb1 cf83cf84ceb1 cebaceb1cebccf80ceb5ceb9cebaceb1 ceb1

1959   Πάσχα στα »Καμπέικα».  Διακρίνονται οι: (όρθιοι και από αριστερά)Καμπάς Πέτρος, Ζήκας Δημήτριος, Δροσόπουλος Αθανάσιος, Δροσοπούλου Κούλα, Ζήκα Μαρία, Ευθυμιόπουλος Νικόλαος, Μπαλάφας Επαμεινώνδας, Λαινάς Θεόκτιστος, Ζήκα Ελένη(και γιός Γιάννης), Καμπά Ελένη.  (εμπρός)Δροσοπούλου Ξανθή, Ευθυμιόπουλος Ευθύμιος,  Ζήκας Πέτρος, Δροσόπουλος Περικλής και Ζήκας Λουκάς.

1960 cf84ceb1ceb2ceb5cf81cebdceb1cf80cebbceb1cf84ceb1cebdcebfcf83cebdceb9cebacebfcf85 ceb5cf85ceb8cf85cebcceb9cebfcf80cebfcf85cebb

1960

Πασχαλινό ψήσιμο, έξω από την ταβέρνα του Νίκου Ευθυμιόπουλου (Τσαπάρας-πίσω όρθιος), εκεί που σήμερα είναι η ψησταριά του Αποκορίτη (Ντάρης).Ετος 1960, ταβέρνα ο »Πλάτανος»

……………………………………………………………………………………………….

1962 cf81ceb1cf80cf84ceb7cf83 cf83cf80cf85cf81cebfcf83 cf80ceb1cf83cf87ceb1

Το 1962 ο Σπύρος Ράπτης με την παρέα του ετοιμάζεται να γευτεί τον οβελία…

…………………………………………………………………………………………….

1963

1963. Πασχαλιάτικο ψήσιμο στον χώρο πού σήμερα είναι η είσοδος του ξενοδοχείου ‘Πανόραμα’.

…………………………………………………………………………………………….

1965 Όλοι στον χορό. Απόγευμα στην πλατεία.

1965

1965.

1965

1965.Στα ‘Γιανοπλέικα’.

…………………………………………………………………………………………….

1968

1968.Μιά φωτογραφία, όλο το νόημα της παλιάς καλής Πασχαλιάς.. Οι γείτονες ψήνουν στο ‘γιούρτι’..Ξύλινες σούβλες, λάκκος στο χώμα και όλη η γειτονιά παρέα..Εκεί σήμερα υπάρχει η οικία του Ηλία Ζαπαντιώτη !!!! (Γάτος Παναγιώτης, Βασιλείου Θεοφάνης, Ζαπαντιώτης Χρήστος, Ζαπαντιώτης Ιωάννης, Παναγιωτοπούλου Αγγελική, Ζαγκανά Ιωάννα, Ζαπαντιώτη Φωτεινή, Σακκά Κρίστη, Δασκαλοπούλου Στέλλα και Στέφου Αλεξάνδρα …)

1968 yw

Πάσχα 1968. Οι χορευτές είναι η Ζωή Ζαχαράκαινα και ο Αποστόλης Λαϊνάς. Πίσω από τους χορευτές: Μαρία Λαϊνά, Κατερίνα Λαϊνά (καθιστή). Δίπλα στην ψησταριά: Μαρία Σαλωνίτη.

1969 ΣΤΑ ΖΑΦΡΑΙΚΑ 01

1969. Ο Κώστας Ζαφείρης ‘επί τό έργον’.

1969

1969

…………………………………………………………………………………………….

1970 cf80ceb1cf83cf87ceb1 cf83cf84ceb1 ceb6ceb1cf80ceb1cebdcf84ceb9cf89cf84ceb1ceb9ceb9cebaceb1 ceb1

1970  Πάσχα στα »Ζαπαντιωταίικα». Μεταξύ άλλων διακρίνονται: Παναγιωτόπουλος Αθανάσιος, Τσακατίκας Πέτρος, Βασιλείου Θεοφάνης, Τσακατίκας Αλκιβιάδης, Ζαπαντιώτης Ηλίας.

1970. Λήξη ‘ψηστικών’ χειρισμών…Ζαγκανάς Νίκος και οι «σύν αυτώ»..

…………………………………………………………………………………………….

1973

1973. Άνετο ψήσιμο στον δρόμο…

1974 cf80ceb1cf83cf87ceb1 ceb6ceb1cf80ceb1cebdcf84ceb9cf89cf84ceb1ceb9cebaceb1 ceb4

1974. Ζαπαντιώτης Ηλίας, Ζαπαντιώτης Χρήστος, Βασιλείου Θεοφάνης, Τσακατίκας Παναγιώτης.

1975 Ο Γιώργος Χαρίσης ‘κραδαίνοντας’ το κοκορέτσι.

1975

1975. Πασχαλιάτικος χορός στην πλατεία.

………………………………………………………………………………………….

1978 Στά ‘Γαταίικα’

…………………………………………………………………………………………..

1979

1979.Πασχαλιάτικος χορός στην πλατεία.

1980

1980. Το απόγευμα στην πλατεία..

1985

1975 Στην αυλή του Ηλία Γεωργίο

1983

1983 Μετά την ‘Αγάπη’ στο πανηγύρι στην πλατεία….

2012 ΧΟΡΟΣ ΑΓΑΠΗΣ ΥΠΑΤΗΣ

2012 χορός μετά την λειτουργία της Αγάπης στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου.’τούτη τη γή πού την πατούμε…..!!!!!’

ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

1966

1966

1966. Παιδιά της Υπάτης στά ‘τραγούδια’ της Μεγάλης Παρασκευής.(Ευθυμιόπουλος Κώστας, Ζήκας Γιάννης καί Ζήκας Πέτρος.)

……………………………………………………………………………………………………

2010

2010

Ανάσταση το 2010 στον ΑηΝικόλα (04-04-2010)

2013 05 03 ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΣΤΗΝ ΥΠΑΤΗ

2013 05 03 ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΣΤΗΝ ΥΠΑΤΗ

2013 05 03 Περιφορά του Επιταφίου στην Υπάτη

ΜΑΙΟΣ 2013

ΜΑΙΟΣ 2013

Κάλαντα της Μεγάλης Εβδομάδας

πηγή-φωτογραφίες /ypati.wordpress.com

Δεν υπάρχουν Σχόλια

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Share This Article