Για τον ρόλο των δημοσκοπήσεων, την επιρροή των social media, τα bots, τα fake news και τις ηλεκτρονικές απάτες μίλησε στο Βραδινό Μαγκαζίνο ο Μάριος Παπαευσταθίου, Καθηγητής Νέων Τεχνολογιών και Οικονομίας.
Ο κ. Παπαευσταθίου υπογράμμισε ότι οι δημοσκοπήσεις «καταγράφουν τη στιγμή» και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσματος, καθώς την τελική απόφαση τη λαμβάνει ο πολίτης στην κάλπη.
Παράλληλα, στάθηκε ιδιαίτερα στις προκλήσεις της ψηφιακής εποχής, τονίζοντας ότι η πολιτική επικοινωνία επηρεάζεται πλέον από τους αλγόριθμους, τα αυτοματοποιημένα προφίλ, την τεχνητή νοημοσύνη και την ταχύτητα με την οποία διαδίδεται η πληροφορία.
«Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν τη στιγμή»
Μιλώντας στο Βραδινό Μαγκαζίνο, ο Μάριος Παπαευσταθίου αναφέρθηκε στον τρόπο με τον οποίο οι δημοσκοπήσεις επηρεάζουν τη δημόσια συζήτηση, αλλά και στα όρια που έχουν ως εργαλείο αποτύπωσης της κοινής γνώμης.
Όπως σημείωσε, οι δημοσκοπήσεις έχουν τη σημασία τους, ωστόσο δεν καθορίζουν το μέλλον της χώρας.
«Οι δημοσκοπήσεις, κατά τη γνώμη μου, καταγράφουν τη στιγμή. Δεν προβλέπουν το μέλλον και την τελική απόφαση την λαμβάνει ο πολίτης στην κάλπη», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο κόσμος δεν ενδιαφέρεται μόνο για τα ποσοστά των κομμάτων, αλλά κυρίως για την καθημερινότητά του.
«Σήμερα ο κόσμος δεν ενδιαφέρεται μόνο για τα ποσοστά των κομμάτων. Ενδιαφέρεται αν θα μπορεί να πληρώσει το ρεύμα, το ενοίκιο, αν τα παιδιά του θα έχουν δουλειά και προοπτική», τόνισε.
Η πρόκληση των αναποφάσιστων πολιτών
Ο κ. Παπαευσταθίου υπογράμμισε ότι η μεγάλη πρόκληση για τα πολιτικά κόμματα δεν είναι να πείσουν τους ήδη υποστηρικτές τους, αλλά τους αναποφάσιστους πολίτες.
Όπως είπε, πρόκειται για πολίτες που αισθάνονται απογοητευμένοι, οικονομικά πιεσμένοι και επιφυλακτικοί απέναντι στο πολιτικό σύστημα.
«Οι εκλογές δεν είναι αγώνας αριθμών. Είναι μια στιγμή ευθύνης», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι ο πολίτης καλείται να επιλέξει το πρόγραμμα που θεωρεί πως μπορεί να βελτιώσει την καθημερινότητά του.
Δημοσκοπήσεις: εργαλείο αποτύπωσης ή διαμόρφωσης γνώμης;
Αναφερόμενος στις εταιρείες δημοσκοπήσεων, ο κ. Παπαευσταθίου σημείωσε ότι πρόκειται για εταιρείες που πληρώνονται για τις έρευνες που εκπονούν.
Εξήγησε ότι οι εκλογικές δημοσκοπήσεις παρουσιάζονται συχνά ως βασικό εργαλείο αποτύπωσης της κοινής γνώμης, καθώς μετρούν προτιμήσεις, καταγράφουν τάσεις και επιχειρούν να προβλέψουν τη συμπεριφορά των ψηφοφόρων.
Ωστόσο, έθεσε και το ερώτημα αν οι δημοσκοπήσεις απλώς αποτυπώνουν την κοινή γνώμη ή αν, συνειδητά ή ασυνείδητα, συμβάλλουν και στη διαμόρφωσή της.
«Οι αριθμοί στις δημοσκοπήσεις μοιάζουν αντικειμενικοί, όμως πίσω από κάθε ποσοστό κρύβεται μια επιλογή, μια διατύπωση, μια απόφαση», είπε χαρακτηριστικά.
Τα social media και τα bots στην πολιτική επικοινωνία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Παπαευσταθίου στον ρόλο των social media και των bots στην πολιτική επικοινωνία.
Όπως ανέφερε, η πολιτική αντιπαράθεση και η προβολή των υποψηφίων δεν περιορίζονται πλέον στις παραδοσιακές μορφές επικοινωνίας, αλλά μεταφέρονται σε πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram, το TikTok και το X.
Ο ίδιος έφερε ως παράδειγμα έναν υποψήφιο που δημοσιεύει στα social media μια δράση ή ομιλία και στη συνέχεια εμφανίζονται σχόλια στήριξης κάτω από την ανάρτηση.
«Το ερώτημα είναι αν τα προφίλ που γράφουν θετικά ή αρνητικά σχόλια για τον υποψήφιο είναι πραγματικά ή είναι robot», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον κ. Παπαευσταθίου, αυτό μπορεί να επηρεάσει την κοινή γνώμη, καθώς ο πολίτης βλέπει μια εικόνα ευρείας αποδοχής γύρω από ένα πρόσωπο ή μια πολιτική πρόταση.
«Σήμερα το παιχνίδι γίνεται και μέσα στο διαδίκτυο»
Ο Καθηγητής Νέων Τεχνολογιών και Οικονομίας ανέφερε ότι η ψηφιακή εποχή έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες επηρεάζονται και διαμορφώνουν πολιτική άποψη.
«Σήμερα το παιχνίδι γίνεται κατά κάποιον τρόπο και μέσα στο διαδίκτυο», είπε, παραπέμποντας στη δύναμη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την περίπτωση του Φειδία στην Κύπρο, επισημαίνοντας τη δυναμική που μπορεί να αποκτήσει ένα πρόσωπο μέσα από τα social media.
Fake news και τεχνητή νοημοσύνη
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των fake news.
Ο κ. Παπαευσταθίου σημείωσε ότι ζούμε σε μια εποχή όπου η πληροφορία διαδίδεται με εξαιρετικά μεγάλη ταχύτητα, μέσα από τα social media και τις ιστοσελίδες ενημέρωσης.
Όπως είπε, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ταχύτητα, αλλά και η κατεύθυνση της πληροφορίας, ειδικά όταν πρόκειται για ψευδείς ή παραποιημένες ειδήσεις.
«Μια ψεύτικη είδηση μπορεί να διαδοθεί με τρομερή ταχύτητα», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι ψευδείς ειδήσεις συχνά κατασκευάζονται για να επηρεάσουν την κοινή γνώμη, να εξυπηρετήσουν σκοπιμότητες ή να αποφέρουν οικονομικό όφελος.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, λέγοντας ότι πλέον μπορούν να δημιουργηθούν ψεύτικα βίντεο ή ηχητικά που εμφανίζουν γνωστά πρόσωπα να λένε ή να διαφημίζουν πράγματα που δεν έχουν πει ποτέ.
Η κριτική σκέψη ως ασπίδα
Ο κ. Παπαευσταθίου υπογράμμισε ότι η πιο αποτελεσματική άμυνα απέναντι στις ψευδείς ειδήσεις είναι η κριτική σκέψη.
Όπως είπε, οι πολίτες πρέπει να ελέγχουν την πηγή μιας είδησης, να αναζητούν επιβεβαίωση από περισσότερα αξιόπιστα μέσα, να εξετάζουν την ημερομηνία δημοσίευσης και να είναι επιφυλακτικοί απέναντι σε υπερβολικούς τίτλους.
«Η αποτελεσματικότερη ασπίδα στις ψευδείς ειδήσεις είναι η κριτική σκέψη», τόνισε.
Ηλεκτρονικές και τηλεφωνικές απάτες
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Παπαευσταθίου αναφέρθηκε και στις ηλεκτρονικές και τηλεφωνικές απάτες, σημειώνοντας ότι οι πολίτες πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.
Έφερε παραδείγματα με παραπλανητικά email, ύποπτα links, ψεύτικα μηνύματα για πρόστιμα ή υποτιθέμενα επείγοντα περιστατικά, τονίζοντας ότι οι επιτήδειοι προσπαθούν να πιέσουν το θύμα να αντιδράσει άμεσα, χωρίς να σκεφτεί.
«Να είμαστε καχύποπτοι σε κάτι που μας παρουσιάζεται και είναι πολύ ωραίο για να είναι αληθινό», είπε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης ακόμη και η φωνή ή η εικόνα ενός γνωστού προσώπου μπορεί να χρησιμοποιηθεί παραπλανητικά.
«Πίσω από κάθε ποσοστό υπάρχει ένας άνθρωπος»
Κλείνοντας, ο Μάριος Παπαευσταθίου στάθηκε στην ανθρώπινη διάσταση που συχνά χάνεται πίσω από τους αριθμούς των δημοσκοπήσεων.
«Πίσω από κάθε ποσοστό μιας δημοσκόπησης υπάρχει ένας άνθρωπος. Ένας νέος που ψάχνει δουλειά, ένας γονιός που αγωνιά για το μέλλον των παιδιών του, ένας συνταξιούχος που μετρά τα έξοδά του», ανέφερε.
Και πρόσθεσε:
«Εάν ξεχάσουμε τον άνθρωπο και μείνουμε μόνο στα ποσοστά, χάνουμε το πραγματικό μήνυμα των εκλογών».
Σημείωση: Τα σχόλια που εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα αποτελούν προσωπικές απόψεις των χρηστών που τα δημοσίευσαν και δεν εκφράζουν απαραίτητα τις θέσεις ή απόψεις του Lamianow.gr.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σχόλια που έχουν διατυπωθεί δημόσια σε κοινωνικά δίκτυα ενδέχεται να εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα, όταν έχουν δημοσιευθεί κάτω από σχετικές αναρτήσεις του ίδιου άρθρου. Το Lamianow.gr δεν φέρει ευθύνη για το περιεχόμενο αυτών των σχολίων.
Αν κάποιο σχόλιο θεωρείτε ότι παραβιάζει δικαιώματα, είναι προσβλητικό ή έχει αποσυρθεί από την αρχική του πηγή, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο [email protected] για την άμεση αφαίρεσή του.