Λαμία: Ένα ακόμη περιστατικό βίας ανηλίκων – ένα φαινόμενο που ξεπερνά τα όρια της πόλης με ανησυχητικά στοιχεία

Με αφορμή και το τελευταίο περιστατικό βίας μεταξύ ανηλίκων που καταγγέλθηκε το απόγευμα του Σαββάτου στη Λαμία, με επίθεση σε βάρος 13χρονης μαθήτριας (από ανήλικη Ρομα οπως καταγγέλλεται) σε κεντρικό σημείο της πόλης, το ζήτημα δεν είναι τι έγινε που προφανώς είναι καταδικαστεο και εκφράζουμε την στήριξή μας στο θύμα της επίθεσης. Το ζήτημα είναι γιατί συνεχίζει να συμβαίνει — και γιατί εξακολουθούμε να το αντιμετωπίζουμε ως ένα ακόμη περιστασιακό.

Δεν είναι το πρώτο. Και όλα δείχνουν ότι δεν θα είναι και το τελευταίο.

Δυστυχώς, ούτε στη Λαμία ήταν η πρώτη φορά — και δύσκολα θα είναι η τελευταία.

Στη Λαμία, άλλωστε, τα περιστατικά δεν είναι άγνωστα. Ουκ ολίγα έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια — σε σχολικούς αγώνες, μέσα σε σχολικές αίθουσες ή σε υπαίθριους χώρους ιδιωτικά και σε κοινή θέα. Από προσωπικές διαφορές μέχρι εντάσεις με οπαδικα  στοιχεία, η εικόνα που διαμορφώνεται δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί.

Η παραβατικότητα δεν απουσιάζει· αντίθετα, συνυπάρχει και σε αρκετές περιπτώσεις εντείνει το φαινόμενο.

Και ναι, τέτοιες συμπεριφορές εμφανίζονται και σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες (βλέπε Ρομα). Όμως όποιος επιλέγει να περιορίσει εκεί το πρόβλημα, απλώς αποφεύγει να δει τη συνολική του διάσταση. Η βία μεταξύ ανηλίκων δεν έχει ένα πρόσωπο. Είναι ένα ευρύτερο κοινωνικό ζήτημα.

Τα ανησυχητικά στοιχεία

Τα στοιχεία σε πανελλαδικό επίπεδο είναι αποκαλυπτικά. Το 2023 καταγράφηκαν περισσότερα από 10.700 περιστατικά παραβατικότητας ανηλίκων στην Ελλάδα, με δεκάδες παιδιά να εμπλέκονται καθημερινά σε τέτοιες συμπεριφορές. Το 2024 καταγράφηκε σημαντική αύξηση, που σε ορισμένες περιπτώσεις άγγιξε ακόμη και το 40% με 50% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Και το 2025, ήδη από τους πρώτους μήνες, τα δεδομένα δείχνουν ότι το φαινόμενο παραμένει σταθερά παρόν.

Μπροστά σε αυτή την εικόνα, ο όρος «μεμονωμένο περιστατικό» μοιάζει περισσότερο με άλλοθι παρά με πραγματική αποτύπωση της κατάστασης.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έρευνες καταγράφουν σημαντικά ποσοστά εφήβων που έχουν βρεθεί είτε ως θύματα είτε ως συμμετέχοντες σε περιστατικά εκφοβισμού και βίας. Η διαφορά είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις η αντιμετώπιση είναι πιο οργανωμένη. Στην Ελλάδα, η συζήτηση συχνά ξεκινά αφού συμβεί το περιστατικό.

Φταίνε τα Social media;

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από τη χρήση των social media από ανηλίκους, με την κυβέρνηση να προσανατολίζεται σε περιορισμούς ή παρεμβάσεις. Είναι γεγονός ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζουν τη συμπεριφορά των παιδιών, ενισχύοντας σε ορισμένες περιπτώσεις την επιθετικότητα ή την ανάγκη για επιβεβαίωση.

Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: μπορούν τέτοιου είδους μέτρα να λύσουν το πρόβλημα από μόνα τους; Γιατί η βία δεν ξεκινά από μια οθόνη. Διαμορφώνεται πολύ νωρίτερα — και απλώς εκεί πολλές φορές εκδηλώνεται.

Η πολιτεία γνωρίζει. Τα στοιχεία υπάρχουν. Οι αριθμοί αυξάνονται. Οι γονείς καταγγέλλουν. Οι εκπαιδευτικοί επισημαίνουν το πρόβλημα. Κι όμως, η αντίδραση παραμένει αποσπασματική, χωρίς σταθερό σχεδιασμό και χωρίς ουσιαστική πρόληψη.

-Πού είναι η ενίσχυση των σχολείων με εξειδικευμένο προσωπικό;
-Πού είναι η έγκαιρη παρέμβαση πριν τα φαινόμενα κλιμακωθούν;
-Πού είναι η συστηματική στήριξη των οικογενειών;

Γιατί η αστυνομία μπορεί να καταγράφει τα περιστατικά. Δεν μπορεί όμως να αντιμετωπίσει τις αιτίες που τα γεννούν.

Την ίδια στιγμή, δεν μπορεί να αγνοηθεί και η στάση της κοινωνίας. Όταν περιστατικά βίας εκτυλίσσονται σε δημόσια θέα και δεν υπάρχει αντίδραση, τότε το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο σε αυτούς που επιτίθενται.

Το τι πρέπει να γίνει είναι γνωστό. Πρόληψη μέσα στα σχολεία, ενίσχυση της ψυχικής υποστήριξης των παιδιών, ουσιαστική συνεργασία με τις οικογένειες και μια πολιτεία που θα αντιμετωπίζει το ζήτημα με συνέχεια — όχι περιστασιακά.

Αφορμή για το παρόν κείμενο στάθηκαν οι συνεχείς καταγγελίες γονιών για τέτοιου είδους περιστατικά, όχι μόνο στη Λαμία αλλά σε ολόκληρη τη χώρα. Το πρόσφατο περιστατικό απλώς ήρθε να επιβεβαιώσει κάτι που ήδη γνωρίζουμε.

Και όσο δεν αντιμετωπίζεται ουσιαστικά, θα μεγαλώνει.

Υ.Γ.: Περιστατικά παραβατικότητας από Ρομά, ακόμη και επιθέσεων σε ανηλίκους, καταγράφονται συχνά και στη Λαμία, όπως κατά καιρούς έχουν καταγγελθεί. Όμως το πρόβλημα δεν είναι μόνο εκεί.