Καύσιμα: Γιατί καθυστερούν οι μειώσεις στην αντλία -«Καπέλο» 11% στη βενζίνη

Η αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου δεν φαίνεται -προς το παρόν- να περνά με τον ίδιο ρυθμό στην αντλία των πρατηρίων στην ελληνική αγορά.

Παρά το γεγονός ότι το μπρεντ έχει επιστρέψει ουσιαστικά στα επίπεδα που βρισκόταν πριν από την κλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο, οι τιμές των καυσίμων στην εγχώρια αγορά παραμένουν αισθητά υψηλότερες.

Το αποτέλεσμα είναι ένα «καπέλο» που φτάνει το 11% στη βενζίνη και περίπου 8% στο ντίζελ, σε σχέση με τις τιμές προ της γεωπολιτικής αναταραχής.

Διαφορετική εικόνα
Πιο συγκεκριμένα, στις διεθνείς αγορές το μπρεντ την Παρασκευή 3 Ιουλίου διαπραγματευόταν περίπου στα 71,7–72,2 δολάρια το βαρέλι, επίπεδα σχεδόν ταυτόσημα με εκείνα της 27ης Φεβρουαρίου 2026, όταν είχε κλείσει στα 72,48 δολάρια. Πρόκειται για την ημέρα πριν από την έναρξη της αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν. Στην ουσία, η τιμή σήμερα είναι περίπου 0,7 δολάρια χαμηλότερη, δηλαδή περίπου -1%.

Η εικόνα στην αντλία στα εγχώρια πρατήρια είναι διαφορετική. Σύμφωνα με το τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από το Παρατηρητήριο Υγρών Καυσίμων, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων διαμορφώθηκε στις 3 Ιουλίου στα 1,94 ευρώ ανά λίτρο, από 1,751 ευρώ ανά λίτρο στις 27 Φεβρουαρίου. Πρόκειται για αύξηση περίπου 11%.

Αντίστοιχο συμπέρασμα προκύπτει και για το ντίζελ κίνησης, το οποίο κινήθηκε στα 1,692 ευρώ ανά λίτρο, από 1,565 ευρώ πριν την έναρξη της κρίσης. Δηλαδή περίπου 8% υψηλότερα, με δεδομένη την πλήρη κατάργηση της επιδότησης στην αντλία στο τέλος Ιουνίου.

Παράδοξο μόνο φαινομενικά
Σύμφωνα με ειδικούς του κλάδου, υπάρχει μια βασική παρεξήγηση στην κοινή γνώμη και τα μίντια, σχετικά με τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών. Το κόστος του αργού πετρελαίου δεν «μεταφράζεται» αυτόματα και γραμμικά στις τιμές των τελικών προϊόντων. Η αγορά διύλισης και εμπορίας λειτουργεί με διαφορετικό μηχανισμό αποτίμησης, καθώς στη δεύτερη καθοριστικό ρόλο παίζουν οι χονδρικές τιμές των διυλισμένων προϊόντων στην ευρύτερη περιοχή, και όχι του αργού πετρελαίου.

Στην πράξη, οι τιμές που πωλούν τα διυλιστήρια βασίζονται σε δείκτες των διυλισμένων προϊόντων όπως αυτοί που δημοσιεύει η S&P Global Commodity Insights (δείκτες Platts), οι οποίοι αποτυπώνουν το κόστος των καυσίμων (και όχι του αργού) σε συγκεκριμένες περιφερειακές αγορές, όπως η Μεσόγειος, η Βορειοδυτική Ευρώπη ή η Ασία.

Έτσι, ενώ το μπρεντ λειτουργεί ως βαρόμετρο για την πρώτη ύλη (αργό), οι τιμές βενζίνης και ντίζελ εξαρτώνται από δείκτες οι οποίοι προσδιορίζονται με βάση την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης ανά προϊόν και ανά περιοχή.

Γιατί οι δείκτες Platts δεν ακολούθησαν την πτώση
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, αν και το αργό έχει επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα, οι τιμές των διυλισμένων προϊόντων παραμένουν σημαντικά υψηλότερες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, οι σχετικοί δείκτες βρίσκονται περίπου 30% πάνω από τα επίπεδα πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.

Η απόκλιση αυτή συνδέεται κυρίως με τη στενότητα στην αγορά προϊόντων, σε αντίθεση με τις πιο θετικές συνθήκες που χαρακτηρίζουν την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης προϊόντων. Οι περιορισμοί στις εξαγωγές ντίζελ από τη Ρωσία, λόγω ζημιών σε υποδομές διύλισης της χώρας, αλλά και η μειωμένη διαθεσιμότητα αεροπορικών καυσίμων από τη Μέση Ανατολή, έχουν μειώσει την προσφορά σε κρίσιμα προϊόντα διύλισης.

Το αποτέλεσμα είναι ότι, ακόμη και με σταθεροποιημένο το μπρεντ, τα περιθώρια διύλισης (crack spreads) παραμένουν αυξημένα, διατηρώντας υψηλά τις τιμές που φτάνουν τελικά στους Έλληνες οδηγούς.

Τι περιμένει η αγορά το επόμενο διάστημα
Οι παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι, εφόσον δεν υπάρξει νέα κλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο, οι δείκτες προϊόντων θα μπορούσαν να επιστρέψουν σταδιακά σε πιο «ομαλά» επίπεδα, μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Ωστόσο, η πορεία αυτή δεν θεωρείται δεδομένη.

Η αυξημένη ζήτηση λόγω της θερινής περιόδου και της τουριστικής κίνησης στη Μεσόγειο λειτουργεί ως παράγοντας διατήρησης των τιμών. Την ίδια στιγμή, η πιθανή ανάκαμψη της ζήτησης στην Ασία ή η ανάγκη αναπλήρωσης στρατηγικών αποθεμάτων σε μεγάλες οικονομίες θα μπορούσε να καθυστερήσει περαιτέρω την αποκλιμάκωση.

Για το αργό πετρέλαιο, το βασικό σενάριο της αγοράς, εφόσον δεν υπάρξουν νέες γεωπολιτικές ανατροπές, τοποθετεί την τιμή του μπρεντ στην περιοχή των 70–80 δολαρίων το βαρέλι. Η αγορά παραμένει πάντως ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς η ειρήνη στη Μέση Ανατολή θεωρείται εύθραυστη και ικανή να ανατρέψει γρήγορα τις προβλέψεις.

Πηγή: iefimerida.gr