Η ακραία ζέστη, που εντείνεται από την κλιματική κρίση, επιταχύνει την ξήρανση της Ευρώπης και επιδεινώνει τη λειψυδρία που πλήττει μεγάλο μέρος της ηπείρου, σύμφωνα με νέα επιστημονική ανάλυση.
Οι πρωτοφανείς θερμοκρασίες ενίσχυσαν την εξάτμιση του νερού από ποτάμια, λίμνες, εδάφη και βλάστηση, οδηγώντας σε ταχύτερη εξάντληση των υδάτινων αποθεμάτων. Η μελέτη εκτιμά ότι οι συνθήκες αυτές είναι πλέον 80 φορές πιθανότερο να εκδηλωθούν στη δυτική Ευρώπη και 40 φορές πιθανότερο στην ανατολική, εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Παράλληλα, η έντονη ξηρότητα του εδάφους είναι πέντε φορές πιθανότερη στη Δυτική Ευρώπη και έντεκα φορές πιθανότερη στην Ανατολική, λόγω της κλιματικής αλλαγής που συνδέεται με τις εκπομπές από ορυκτά καύσιμα.
Αν και οι ξηρασίες παραδοσιακά αποδίδονταν στις περιορισμένες βροχοπτώσεις, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η εικόνα έχει πλέον αλλάξει. Παρά τον ιδιαίτερα υγρό χειμώνα που προηγήθηκε στη δυτική Ευρώπη, οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες αποδείχθηκαν αρκετές για να προκαλέσουν σοβαρή ξηρασία.
Σύμφωνα με την ανάλυση η σημερινή κατάσταση στη δυτική Ευρώπη χαρακτηρίζεται «ακραία», ενώ χωρίς την επίδραση της κλιματικής κρίσης θα θεωρούνταν «μέτρια».
Η αξιολόγηση καλύπτει την περίοδο έως τα τέλη Ιουνίου, ωστόσο οι επιπτώσεις είναι ήδη αισθητές. Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιβάλει περιορισμούς στην κατανάλωση νερού, ενώ στη νότια Αγγλία εφαρμόζεται γενικευμένη απαγόρευση χρήσης λάστιχου ποτίσματος.
Την ίδια ώρα, καταστροφικές πυρκαγιές μαίνονται στην Ισπανία και τη Γαλλία, ενώ οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με τις πιο ξηρές συνθήκες των τελευταίων δεκαετιών. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απώλειες περίπου 9 εκατομμυρίων τόνων σιτηρών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Γαλλία αναμένεται να καταγράψει τη χειρότερη παραγωγή καλαμποκιού των τελευταίων 50 ετών, ενώ στη Ρουμανία έχουν καταστραφεί περισσότερα από ένα εκατομμύριο εκτάρια καλλιεργειών.
Παράλληλα, η στάθμη των ποταμών υποχωρεί σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, επηρεάζοντας τόσο την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας όσο και τις εμπορευματικές μεταφορές. Ο Ρήνος, στο Λόμπιτ της Ολλανδίας, βρίσκεται κάτω από το χαμηλότερο επίπεδο που είχε καταγραφεί κατά τη διάρκεια του θερμού καλοκαιριού του 1976. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων και της ενέργειας, με τις μεγαλύτερες επιπτώσεις να αναμένονται για τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα.
Η επιστημονική ανάλυση και οι προειδοποιήσεις
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η σύνδεση μεταξύ της ανθρώπινης δραστηριότητας και του αποξηραμένου ευρωπαϊκού καλοκαιριού είναι πλέον σαφής. «Βλέπουμε πλέον μια αυξημένη τάση για ασυνήθιστη ξηρότητα εδάφους ήδη από την άνοιξη, πριν καν ξεκινήσει το καλοκαίρι», δήλωσε ο Dr Dominik Schumacher από το ETH Zurich. «Αυτό είναι αποτέλεσμα των δικών μας ενεργειών: όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία, τόσο αυξάνεται η “δίψα” της ατμόσφαιρας, απορροφώντας υγρασία από ποτάμια, λίμνες, ταμιευτήρες και έδαφος».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η ξηρασία του 2026 ήρθε δύο μήνες νωρίτερα από εκείνη του 2022, ενώ φέτος παρατηρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνες συνθήκες πυρκαγιών στη δυτική Ευρώπη. Όπως είπε, «οι συνθήκες που ξεκινούν υγρές και μετατρέπονται σε εξαιρετικά ξηρές αποτελούν το ιδανικό υπόβαθρο για μια ακραία αντιπυρική περίοδο».
Η Dr Mariam Zachariah από το Imperial College London σημείωσε: «Το πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτές οι συνθήκες εμφανίζονται ήδη με αύξηση θερμοκρασίας 1,4°C. Αν οι παγκόσμιες εκπομπές οδηγήσουν σε άνοδο 2,8°C, η πιθανότητα τέτοιων φαινομένων θα μπορούσε να διπλασιαστεί. Χωρίς άμεσες και δραστικές μειώσεις εκπομπών, η Ευρώπη οδεύει προς ένα μέλλον με καλοκαίρια καυτά και άνυδρα που θα επαναλαμβάνονται».
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το Κλίμα Simon Stiell, προειδοποίησε: «Οι επιδεινούμενες ξηρασίες αποτελούν κόκκινο συναγερμό ότι ο πλανήτης μας υπερθερμαίνεται. Μέχρι να σταματήσει η καύση τεράστιων ποσοτήτων άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, αυτές οι σκληρές, κλιματικά υποκινούμενες ξηρασίες θα γίνονται όλο και πιο σοβαρές και δαπανηρές. Η λύση είναι σαφής: μετάβαση ταχύτερα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».
Η μεθοδολογία και τα συμπεράσματα
Η ανάλυση από το δίκτυο επιστημόνων World Weather Attribution (WWA) βασίστηκε σε αξιολογημένες μεθόδους για τη μελέτη της ξηρασίας στη δυτική Ευρώπη συμπεριλαμβανομένων της Αγγλίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και της Ιταλίας κατά το διάστημα Απριλίου-Ιουνίου. Για την ανατολική Ευρώπη, όπου επικρατεί χαμηλή βροχόπτωση επί ένα έτος, η ανάλυση κάλυψε 15 χώρες από το Βέλγιο έως την Εσθονία.
Οι επιστήμονες συνέκριναν τις τρέχουσες συνθήκες ξηρασίας με εκείνες ενός κόσμου χωρίς την αύξηση των 1,4°C στη θερμοκρασία. «Και στις δύο περιοχές, η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή έκανε τη ξηρασία του 2026 πιο σοβαρή», κατέληξαν.
Επιπλέον, η θερμική έξαρση που έπληξε την Ευρώπη στα τέλη Ιουνίου ήταν η εντονότερη που έχει καταγραφεί ποτέ στην ήπειρο. Σύμφωνα με προηγούμενη μελέτη του World Weather Attribution (WWA), ένα τέτοιο ακραίο φαινόμενο θα ήταν πρακτικά αδύνατο χωρίς την επίδραση της κλιματικής κρίσης. Εκτιμάται ότι οι υψηλές θερμοκρασίες προκάλεσαν τον θάνατο περίπου 20.000 ανθρώπων στην Ευρώπη, εκ των οποίων οι 2.200 καταγράφηκαν στην Αγγλία και την Ουαλία. Παράλληλα, ξεχωριστή έρευνα υπολόγισε ότι οι χαμένες εργατοώρες εξαιτίας του καύσωνα στοίχισαν στην οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου περισσότερα από 1 δισ. λίρες.
Από την πλευρά του, ο Tom Lancaster, από τη Μονάδα Ενέργειας και Κλιματικής Νοημοσύνης του Ηνωμένου Βασιλείου, δήλωσε: «Οι καύσωνες του φετινού καλοκαιριού είναι μια σοκαριστική υπενθύμιση ότι η κλιματική αλλαγή είναι πρόβλημα του παρόντος και όχι του μέλλοντος. Απειλεί τα θεμέλια του τρόπου ζωής μας, με πρώτο και κύριο την ασφαλή πρόσβαση σε νερό για πόση και καλλιέργεια».
Τέλος, η Helen Wakeham, πρόεδρος της Εθνικής Ομάδας Ξηρασίας της Αγγλίας, σημείωσε: «Ο ξηρός καιρός μειώνει τα αποθέματα νερού, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τη χρήση του. Είναι ένας δύσκολος συνδυασμός».
Πηγή: Τhe Guardian
Σημείωση: Τα σχόλια που εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα αποτελούν προσωπικές απόψεις των χρηστών που τα δημοσίευσαν και δεν εκφράζουν απαραίτητα τις θέσεις ή απόψεις του Lamianow.gr.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σχόλια που έχουν διατυπωθεί δημόσια σε κοινωνικά δίκτυα ενδέχεται να εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα, όταν έχουν δημοσιευθεί κάτω από σχετικές αναρτήσεις του ίδιου άρθρου. Το Lamianow.gr δεν φέρει ευθύνη για το περιεχόμενο αυτών των σχολίων.
Αν κάποιο σχόλιο θεωρείτε ότι παραβιάζει δικαιώματα, είναι προσβλητικό ή έχει αποσυρθεί από την αρχική του πηγή, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο [email protected] για την άμεση αφαίρεσή του.