Περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες έχουν περάσει από τότε που ο Ευάγγελος Γερολιόλιος πραγματοποίησε την πρώτη του ανάβαση στην κατοικία των αρχαίων θεών. Στην κορυφή του Ολύμπου, στο βραχώδες αιχμηρό σημείο του υψηλότερου βουνού της Ελλάδας, ένιωσε ένα ατόφιο δέος.
«Δεν έχω ξεχάσει ποτέ εκείνη τη μοναδική στιγμή, εκείνο το μοναδικό συναίσθημα εκεί ψηλά στον θρόνο του Δία», αναπόλησε ο Γερολιόλιος, ο οποίος ως δήμαρχος Δίου-Ολύμπου αφιερώνει πλέον μεγάλο μέρος του χρόνου του στη διοίκηση της περιοχής γύρω από τον χώρο.
Περιγραφόμενη από τον Όμηρο ως η «έδρα των αθανάτων», η απόκρημνη κορυφή του —όπου ο Δίας, ο πατέρας των θεών, λέγεται ότι συγκροτούσε το συμβούλιό του— υψώνεται 2.918 μέτρα πάνω από τη θάλασσα. «Αποκτάς αυτή την απίστευτη αίσθηση του τόπου, όπου ο μύθος, η ομορφιά και το βάρος της ιστορίας γίνονται ένα — όλα όσα θέλουμε να μοιραστούμε και ελπίζουμε να αναγνωριστούν διεθνώς», δήλωσε.
Έλληνες αξιωματούχοι πιέζουν εδώ και καιρό για την ένταξη του Ολύμπου στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Unesco· σύντομα οι υποστηρικτές του εγχειρήματος θα μάθουν αν στον χώρο θα απονεμηθεί τελικά ο περιζήτητος αυτός χαρακτηρισμός. Η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς προγραμματίζεται να ξεκινήσει τη συζήτηση για την υποψηφιότητα την Κυριακή, κατά τη διάρκεια της 48ης συνόδου της, που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας. Η ετήσια συνάντηση ολοκληρώνεται στις 29 Ιουλίου.
Η Ελλάδα πρότεινε για πρώτη φορά την ένταξη του βουνού στον κατάλογο των τοποθεσιών που θεωρούνται από την Unesco «εξαιρετικής οικουμενικής αξίας για την ανθρωπότητα» το 2014, επικαλούμενη τόσο πολιτιστική όσο και περιβαλλοντική σημασία. Η περιοχή ανακηρύχθηκε εθνικός δρυμός —ο πρώτος της χώρας— το 1938, ως φόρος τιμής στη μοναδικότητα ενός αναγλύφου που καλύπτεται όχι μόνο από κατάφυτα δάση αλλά και από αλπικά λιβάδια, φαράγγια, χαράδρες και πηγές, όλα σε κοντινή απόσταση από τη θάλασσα. Το Λιτόχωρο, η πλησιέστερη κωμόπολη στο βουνό, απέχει μόλις πέντε χιλιόμετρα από εκπληκτικές παραλίες που βρίσκονται σχεδόν στους πρόποδές του.
.jpg?t=9YPNh5uz6hcr1NEMaZaWAg)
Σε αναγνώριση της πλούσιας χλωρίδας και πανίδας του, η Unesco ανακήρυξε τον Όλυμπο ως Αποθεματικό της Βιόσφαιρας το 1981. Επιπλέον περιβαλλοντική προστασία ήρθε με τη μορφή προεδρικού διατάγματος, όταν το βουνό ανακηρύχθηκε εθνικό πάρκο το 2021.
«Όμως», λέει ο Γερολιόλιος, «το να γίνει μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς δεν θα ήταν σημαντικό μόνο για τους Έλληνες. Θα αφορούσε ολόκληρο τον πλανήτη. Ο Όλυμπος βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με την Παρθενώνα και είναι ζωτικής σημασίας να διαφυλάξουμε αυτό το περιβάλλον μύθου και ιστορίας. Για εμάς, η προστασία είναι το άλφα και το ωμέγα».
Πέρυσι, η επιτροπή ενέγραψε 26 νέα στοιχεία στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Unesco, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των χώρων σε 1.428 σε 170 χώρες. Από τους 21 στην Ελλάδα, μόνο δύο έχουν ενταχθεί ως μικτοί χώροι πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς. Βάσει μιας διεθνούς συνθήκης που εποπτεύεται από την Unesco, οι θησαυροί αυτοί, στους οποίους περιλαμβάνονται τοπογραφικά ορόσημα όπως το Σινικό Τείχος της Κίνας, οι Πυραμίδες της Αιγύπτου και το Ταζ Μαχάλ, μετατρέπονται αυτόματα σε προστατευόμενες ζώνες. Όλο και περισσότερο, ο χαρακτηρισμός αυτός θεωρείται ως ανάχωμα απέναντι στις καταστροφικές συνέπειες της ανάπτυξης και του υπερτουρισμού.
Όπως συμβαίνει σε μεγάλο μέρος της Ελλάδας, η δημοφιλία του βουνού έχει εκτοξευθεί την τελευταία δεκαετία, με περίπου 500.000 επισκέπτες να καταγράφονται πέρυσι. Πρόκειται για έναν αριθμό που προβλέπεται ευρέως ότι θα αυξηθεί περαιτέρω λόγω του αναζωπυρωμένου ενδιαφέροντος για τον αρχαίο κόσμο μετά την κυκλοφορία της ταινίας The Odyssey του Κρίστοφερ Νόλαν στις 17 Ιουλίου. Το μπλοκμπάστερ των ρεκόρ, εμπνευσμένο από το έπος του Ομήρου, γυρίστηκε εν μέρει στην Ελλάδα, η οποία βοήθησε επίσης στη χρηματοδότηση της ταινίας.
«Χαιρόμαστε που έχουμε τουρίστες, αλλά περισσότεροι επισκέπτες σημαίνει και περισσότερους κινδύνους», δήλωσε ο Δημήτρης Παππάς, αναπληρωτής διευθυντής του φορέα διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Ολύμπου. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αν η περιοχή ανακηρυχθεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco, αυτό θα συμβάλει στην προστασία του βουνού. Αν χάσουμε αυτά που έχουμε, θα είναι καταστροφή».
Ο Παππάς ανέφερε ότι με διαφορά η μεγαλύτερη απειλή για την περιοχή είναι οι δασικές πυρκαγιές, οι οποίες επιδεινώνονται από την κλιματική κατάρρευση. «Θα μπορούσαν να προληφθούν με πρόσθετους πόρους για τη βελτίωση των μέτρων πυροπροστασίας, συμπεριλαμβανομένου του καθαρισμού των μονοπατιών πεζοπορίας και της κατασκευής καταφυγίων. Θα μπορούσαν επίσης να αναβαθμιστούν οι γέφυρες των ποταμών και οι δρόμοι».
Τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς λαμβάνουν τεχνική υποστήριξη και οικονομική ενίσχυση από την Unesco, η οποία παρέχει επίσης συμβουλές εμπειρογνωμόνων για τη διατήρηση των μνημείων.
Τουρίστες που επισκέφθηκαν την περιοχή αυτή την εβδομάδα δήλωσαν ότι ο χαρακτηρισμός αυτός όχι μόνο αξίζει, αλλά έχει καθυστερήσει κιόλας. «Δεν είναι απλώς μια καλή ιδέα, είναι η καλύτερη ιδέα», ανέφερε ενθουσιασμένη η Λένκα Χοτμάροβα, 62 ετών, από τη Τσεχία. «Υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης στα μονοπάτια και θα βοηθούσε στην ευαισθητοποίηση σχετικά με την ανάγκη διατήρησης. Θα έπρεπε να έχει γίνει νωρίτερα».
Η Ελλάδα έχει επίσης αναδείξει τη θρησκευτική σημασία της περιοχής, επικαλούμενη στον φάκελο της υποψηφιότητάς της την ανακάλυψη ενός υπαίθριου ιερού σε μία από τις χαμηλότερες κορυφές του βουνού.
Το ιερό πιστεύεται ότι περιγράφηκε από τον φιλόσοφο και ιστορικό Πλούταρχο τον δεύτερο αιώνα μ.Χ., σε σχέση με θυσίες ζώων που γίνονταν προς τιμήν του Δία.
Ο Όλυμπος θεωρείται ότι φιλοξενεί το παρεκκλήσι με το μεγαλύτερο υψόμετρο στον χριστιανικό ορθόδοξο κόσμο, με βυζαντινά μοναστήρια και άλλους χώρους λατρείας χτισμένους στις πτυχώσεις και τις κορυφές του.
Η έκβαση της υποψηφιότητας παραμένει κάθε άλλο παρά βέβαιη. Συμβουλευτικά όργανα από το Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS) και τη Διεθνή Ένωση Προστασίας της Φύσης (IUCN) αναφέρεται ότι συνέστησαν περαιτέρω λεπτομέρειες, με το προσχέδιο της ημερήσιας διάταξης της συνάντησης της Unesco στο Μπουσάν να υποδηλώνει ότι η υποψηφιότητα θα αναπεμφθεί στην Ελλάδα — παρατείνοντας έτσι την προσπάθεια.
Σε μια περίοδο έξαρσης του τουρισμού, αυτό ανησυχεί τον Γερολιόλιο. «Όλα είναι θέμα ισορροπίας», λέει. «Η φέρουσα ικανότητα του Ολύμπου έχει φτάσει στα όριά της».
Ο χαρακτηρισμός ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς θα «έθετε μεγαλύτερη ευθύνη από πλευράς μας για την προστασία του περιβάλλοντος», δήλωσε, προσθέτοντας: «Αλλά ακόμη κι αν δεν τα καταφέρουμε, δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Πρέπει να ληφθούν περαιτέρω μέτρα προστασίας».
Σημείωση: Τα σχόλια που εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα αποτελούν προσωπικές απόψεις των χρηστών που τα δημοσίευσαν και δεν εκφράζουν απαραίτητα τις θέσεις ή απόψεις του Lamianow.gr.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σχόλια που έχουν διατυπωθεί δημόσια σε κοινωνικά δίκτυα ενδέχεται να εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα, όταν έχουν δημοσιευθεί κάτω από σχετικές αναρτήσεις του ίδιου άρθρου. Το Lamianow.gr δεν φέρει ευθύνη για το περιεχόμενο αυτών των σχολίων.
Αν κάποιο σχόλιο θεωρείτε ότι παραβιάζει δικαιώματα, είναι προσβλητικό ή έχει αποσυρθεί από την αρχική του πηγή, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο [email protected] για την άμεση αφαίρεσή του.