Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 10 Ιουλίου

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 10 Ιουλίου

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι 45 Μάρτυρες εν Νικοπόλει της Αρμενίας, Όσιοι Παρθένιος και Ευμένιος αναμορφωτές της Ι. Μονής Κουδουμά, Νεομάρτυς Ιωσήφ ο Δαμασκηνός και Όσιος Αντώνιος ο Εσφιγμενίτης.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα: Αμαλία

45 Μάρτυρες εν Νικοπόλει της Αρμενίας

Ο αυτοκράτωρ της Ανατολής Λικίνιος, παρόλο που αρχικά είχε συνυπογράψει το Διάταγμα των Μεδιολάνων, περίπου το 319 ξεκίνησε εκ νέου σκληρό διωγμό κατά των χριστιανών. Όταν λοιπόν ο ηγεμόνας Λυσίας έφτασε στη Νικόπολη και διέταξε όλους να θυσιάσουν στα είδωλα, μια ομάδα χριστιανών με επικεφαλής τους Λεόντιο, Μαυρίκιο, Δανιήλ και Αντώνιο παρουσιάστηκαν μόνοι τους στον ηγεμόνα και δήλωσαν με θάρρος την πίστη τους, ελπίζοντας ότι έτσι θα σταματήσουν τον διωγμό των υπολοίπων. Ο Λυσίας τότε εξοργίστηκε και διέταξε να τους βασανίσουν σκληρά χτυπώντας τους με πέτρες στο στόμα, καίγοντας τα πλευρά και τους φυλακίζοντάς τους χωρίς τροφή και νερό. Η υπομονή, όμως, και η γαλήνη τους άγγιξε τους δεσμοφύλακες, δύο εκ των οποίων πίστεψαν στον Χριστό και προστέθηκαν στην ομάδα των μαρτύρων. Τελικά, ο ηγεμόνας διέταξε να τους κόψουν τα χέρια και τα πόδια και στη συνέχεια να τους ρίξουν στην πυρά, τα δε ιερά τους λείψανα ρίχτηκαν στον ποταμό Λύκο, αλλά βρέθηκαν από χριστιανούς και ενταφιάστηκαν με τιμές. Το μαρτύριό τους ενίσχυσε την τοπική εκκλησία της Αρμενίας και τις κοινότητες της Μικράς Ασίας σε μια περίοδο που η ειδωλολατρία έκανε την τελευταία της μεγάλη επίθεση πριν την επικράτηση του Χριστιανισμού.

Όσιοι Παρθένιος και Ευμένιος αναμορφωτές της Ι. Μονής Κουδουμά

Αδέλφια κατά σάρκα, γεννήθηκαν στο χωριό Πιτσίδια της τότε επαρχίας Πυργιωτίσσης, ο Παρθένιος το 1829, με κοσμικό όνομα Χαρίτων, και ο Ευμένιος το 1846 με κοσμικό όνομα Εμμανουήλ. Ασκήτεψαν αρχικά στη Μονή Οδηγητρίας, αλλά σύντομα αναζήτησαν περισσότερη ησυχία στα απόκρημνα σπήλαια των Αστερουσίων Ορέων, στην περιοχή του Μάρτσαλου. Το 1870, μετά από όραμα της Παναγίας, αποφάσισαν να ανακαινίσουν την ερειπωμένη τότε Μονή Κουδουμά, που βρίσκεται ακριβώς πάνω στο κύμα του Λιβυκού Πελάγους και, παρά τις τεράστιες δυσκολίες, την έλλειψη πόρων και τις τουρκικές πιέσεις, κατάφεραν να χτίσουν το καθολικό και τα κελιά, εισήγαγαν αυστηρό ασκητικό τυπικό, συνδυάζοντας την κοινοβιακή ζωή με την ησυχαστική παράδοση, και μετέτρεψαν τη μονή σε πνευματικό φάρο της Κρήτης.

Οι Όσιοι Παρθένιος και Ευμένιος υπήρξαν οι νέοι κτήτορες και αναμορφωτές της Ιεράς Μονής Κουδουμά στη νότια Κρήτη, μετατρέποντάς την σε ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά κέντρα του νησιού.
Και στους δύο αποδίδονται πλήθος θαυμάτων όσο ζούσαν, όπως ιάσεις ασθενών και πρόγνωση γεγονότων. Ο Παρθένιος εκοιμήθη το 1905, ο Ευμένιος το 1920 και το 2007 έγινε η επίσημη αγιοκατάταξή τους από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με τα ιερά τους λείψανα να φυλάσσονται στη Μονή Κουδουμά και να θεωρούνται πηγή ευλογίας.

Νεομάρτυς Ιωσήφ ο Δαμασκηνός

Ένας από τους σπουδαιότερους σύγχρονους μάρτυρες του Πατριαρχείου Αντιοχείας, γεννήθηκε το 1793 στη Βηρυτό του Λιβάνου, αλλά έζησε και έδρασε κυρίως στη Δαμασκό, με το κοσμικό του όνομα να είναι Ιωσήφ Αλ Χαντάτ. Παντρεύτηκε σε ηλικία 18 ετών και στα είκοσι τέσσερά του χειροτονήθηκε ιερέας από τον πατριάρχη Αντιοχείας Σεραφείμ. Ήταν άνθρωπος με βαθιά καλλιέργεια, γνώστης της ελληνικής και αραβικής γλώσσας, με το έργο του ως διδασκάλου και συγγραφέα να είναι καθοριστικό για την αναγέννηση της Ορθοδοξίας στον αραβόφωνο κόσμο. Το 1836 ανέλαβε τη διεύθυνση της Πατριαρχικής Σχολής της Δαμασκού, η οποία υπό την καθοδήγησή του έγινε το σημαντικότερο εκπαιδευτικό ίδρυμα της περιοχής, όπου δίδαξε θεολογία, φιλοσοφία και γλώσσες, ενώ πολλοί από τους μαθητές του έγιναν αργότερα επίσκοποι και πατριάρχες, μεταφέροντας το πνεύμα του σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Επειδή ένιωθε ότι για να μείνει ζωντανή η πίστη, θα έπρεπε οι χριστιανοί να κατανοούν τη λατρεία στη γλώσσα τους, μετέφρασε από τα ελληνικά στα αραβικά πλήθος λειτουργικών και θεολογικών βιβλίων, όπως το Πηδάλιο, το Ευχολόγιο και μέρη της Φιλοκαλίας, κι έτσι, χάρη σ΄ αυτόν, οι Άραβες Ορθόδοξοι απέκτησαν πρόσβαση στα κείμενα των Πατέρων της Εκκλησίας. Έγραψε επίσης πρωτότυπα έργα για τη δογματική διδασκαλία της Ορθοδοξίας, προκειμένου να θωρακίσει το ποίμνιο απέναντι στην έντονη προπαγάνδα των δυτικών ιεραποστολών που δρούσαν τότε στη Συρία και, καθώς ήταν δεινός καλλιγράφος, πολλά από τα σωζόμενα χειρόγραφά του διακρίνονται για την ακρίβεια και την αισθητική τους. Παράλληλα, επιμελήθηκε τη συγκέντρωση και διάσωση σπάνιων χειρογράφων, δυστυχώς, όμως, κατά τη σφαγή του 1860, η πλούσια βιβλιοθήκη της Πατριαρχικής Σχολής που ο ίδιος είχε οργανώσει κάηκε ολοσχερώς, με τον θάνατό του να θεωρείται όχι μόνο απώλεια ενός αγίου, αλλά και ενός «ζωντανού πανεπιστημίου».

Το μαρτύριό του συνέβη κατά τη διάρκεια των φρικτών σφαγών των Χριστιανών στη Δαμασκό από φανατικούς Μουσουλμάνους. Τον Ιούλιο του 1860, ο όχλος επιτέθηκε στη χριστιανική συνοικία, ο Ιωσήφ κατέφυγε τότε στον Καθεδρικό Ναό της Παναγίας και, ενώ πολλοί προσπαθούσαν να σωθούν, πήρε μαζί του το Άγιο Ποτήριο με τη Θεία Κοινωνία και άρχισε να κοινωνεί τους πιστούς στα σπίτια και στους δρόμους, προετοιμάζοντάς τους για τον θάνατο. Η σύλληψή του από τον όχλο υπήρξε μοιραία, καθώς κατακρεουργήθηκε άγρια με τσεκούρια, λέγεται, μάλιστα, ότι την ώρα που τον χτυπούσαν, εκείνος κατέλυσε το Άγιο Ποτήριο για να μην βεβηλωθεί το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Αγιοκατατάχθηκε από το Πατριαρχείο Αντιοχείας το 1993, θεωρείται ο προστάτης των διδασκάλων και των θεολόγων της Αντιόχειας, ενώ όσα από τα λείψανά του διασώθηκαν φυλάσσονται στον Καθεδρικό Ναό της Δαμασκού.

Όσιος Αντώνιος ο Εσφιγμενίτης

Είναι ο ιδρυτής της περίφημης Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου και θεωρείται ο «πατέρας του ρωσικού μοναχισμού». Γεννήθηκε το 983 στο Λιούμπετς, κοντά στο Τσερνίγκοφ (σημερινή Ουκρανία) και το κοσμικό του όνομα ήταν Αντύπας. Σε νεαρή ηλικία ταξίδεψε στο Άγιον Όρος, όπου εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή Εσφιγμένου και έζησε για χρόνια σε σπήλαιο πάνω από τη μονή που σώζεται μέχρι σήμερα. Αργότερα, όμως, ο ηγούμενός του, βλέποντας την πνευματική προκοπή του, τον προέτρεψε να επιστρέψει στην πατρίδα του για να μεταφέρει εκεί το πνεύμα του αγιορείτικου μοναχισμού. Υπακούοντας ο όσιος, επέστρεψε στο Κίεβο γύρω στο 1013, δεν εγκαταστάθηκε όμως σε μοναστήρι, αλλά επέλεξε ένα μικρό σπήλαιο που είχε σκάψει ο ιερέας Ιλαρίωνας στις όχθες του ποταμού Δνείπερου. Η φήμη του ως αγίου ασκητή προσείλκυσε πολλούς μαθητές, ανάμεσά τους και τον όσιο Θεοδόσιο, όταν δε οι μοναχοί αυξήθηκαν, ο Αντώνιος όρισε τον Θεοδόσιο ηγούμενο και ο ίδιος αποσύρθηκε σε ένα νέο, πιο απόμακρο σπήλαιο, συνεχίζοντας την ησυχαστική ζωή.

Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκαν τα «Κοντινά» και τα «Μακρινά» υπόγεια Σπήλαια (κατακόμβες), που αποτέλεσαν τον πυρήνα της Λαύρας των Σπηλαίων, η οποία έγινε το σημαντικότερο πνευματικό κέντρο της περιοχής. Στα Κοντινά Σπήλαια είναι αποθησαυρισμένα 73 άφθαρτα λείψανα οσίων πατέρων, ενώ στα Μακρινά, γνωστά και ως Σπήλαια του Αγίου Θεοδοσίου, με μήκος περίπου 290 μέτρων, φυλάσσονται 49 άφθαρτα λείψανα. Μαζί με τον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας του Κιέβου, έχουν ανακηρυχθεί το 1990 Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO, το μοναστικό συγκρότημα θεωρείται εθνικό ιστορικό και πολιτιστικό μνημείο, ενώ, σε ψηφοφορία το 2007, ανακηρύχθηκε ένα από τα Επτά Θαύματα της Ουκρανίας.

Ο Αντώνιος απέφευγε τις τιμές και τα αξιώματα μέχρι το τέλος. Προικισμένος με το χάρισμα της προορατικότητας και της θαυματουργίας, εκοιμήθη ειρηνικά το 1073 σε ηλικία 90 ετών, ενώ τα λείψανά του παραμένουν μέχρι σήμερα κρυμμένα κάτω από τη γη, σε άγνωστο σημείο μέσα στα σπήλαια, καθώς, σύμφωνα με την παράδοση, ο ίδιος ζήτησε να μην αποκαλυφθούν ποτέ, για να παραμείνει αιωνίως στην αφάνεια.

Τιμάται επίσης η μνήμη: οσίας Αμαλίας, μαρτύρων Βιάνορος και Σιλουανού και μάρτυρος Απολλωνίου του εκ Σάρδεων.

Πηγή