ΜΠΑΙΝΕΙΣ ΕΥΘΥΤΕΝΗΣ, ΒΓΑΙΝΕΙΣ ΣΚΥΦΤΟΣ: Η ηθική και το ηθικό που διδάσκει η εργασία στους φοιτητές / γράφει ο Κωνσταντίνος Γ. Πολύμερος

Συντακτική Ομάδα LamiaNow
Η συντακτική ομάδα του LamiaNow.gr καλύπτει την επικαιρότητα της Λαμίας, της Φθιώτιδας και της Στερεάς Ελλάδας, με έμφαση στην άμεση ενημέρωση, το τοπικό ρεπορτάζ και τις...
11 Min Read
Κωνσταντίνος Γ. Πολύμερος / MBa γλωσσολογίας – διδακτικής / MSc λογιστικής – ελεγκτικής / Υποψ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add LamiaNow.gr on Google

«Ο αληθινός λόγος δεν είναι όμορφος. Κι ο όμορφος λόγος δεν είναι αληθινός» (Λάο Τσε). Με άλλα λόγια: ας μού συγχωρεθεί η ευθύτητα όσων ακολουθούν. 

Η ΗΡΕΜΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΚΑΤΑΙΓΙΔΑ. Ήδη από το πρώτο εξάμηνο διδασκαλίας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας (2022), οι φοιτήτριες και οι φοιτητές παρακολουθούσαν το μάθημα της κινεζικής με ευλάβεια. 

Ξεπερνούσαμε κατά πολύ τον ελάχιστο αριθμό των δεκατριών συναντήσεων, φτάνοντας συχνά τις τριάντα ανά εξάμηνο. Αρκετά άτομα αναλάμβαναν εργασίες προαιρετικά, από αγάπη για το αντικείμενο, και ακόμα οργανώσαμε μία βραδιά ποίησης, στην οποίαν φοιτήτριες ανέγνωσαν έργα μεγάλων Κινέζων ποιητών. [1]

Θα έλεγε κανείς ότι όλα έβαιναν ομαλά. Όσοι συμμετείχαν στις κινεζικές κρατικές εξετάσεις πήραν πτυχίο γλωσσομάθειας [2] –χωρίς ούτε μία αποτυχία. Το μάθημα συνοδευόταν από τους βέλτιστους οιωνούς, καθώς άρχισε να παράγει πτυχιούχους αναπάντεχα νωρίς: από την δεύτερη χρονιά. Ταυτόχρονα, πολλοί δήλωναν το μάθημα ξανά, και ας το είχαν ολοκληρώσει στο παρελθόν.

ΑΛΛΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑ «ΑΛΛΑ»… Σύντομα ορισμένες φοιτήτριες και φοιτητές άρχισαν να σημειώνουν απουσίες. Στην αρχή το θεώρησα φυσιολογικό, καθώς η κινεζική είναι δύσκολη γλώσσα. 

Ωστόσο, ακόμα και οι απόντες επέμεναν να μού αποστέλλουν ασκήσεις –παίρνοντάς τες από συμφοιτητές που παρίσταντο. Ακόμα πιο περίεργο ήταν ότι συνέχισαν να μού ζητούν να τούς αναθέσω εργασίες και μού έγραφαν συχνά ζητώντας διευκρινίσεις για γραμματικά ζητήματα. 

Ήταν φανερό ότι οι απουσίες δεν οφείλονταν σε έλλειψη ζήλου. Κάτι άλλο συνέβαινε. Αλλά τί…;  

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΗ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΤΕΙΧΗ, και αυτό δεν είναι αναγκαστικά κακό. Δεν είναι πάντοτε δεοντολογικό να «παραγνωρίζεσαι» με τις φοιτήτριες και τους φοιτητές σου. Κι έτσι για κάποιο διάστημα παρατηρούσα αμίλητος. Ωστόσο, όταν κάποιος διδάσκων διακρίνει κάποια δυσχέρεια ή κάποια ανωμαλία, έχει την ευχέρεια –διακριτικά πάντοτε– να κάνει μία νύξη. Ξεκίνησα, λοιπόν, ρωτώντας πέντε αριστούχους μου αν συνέβαινε κάτι δυσάρεστο.

Η ΑΠΆΝΤΗΣΉ ΤΟΥΣ ΜΕ ΕΞΕΠΛΗΞΕ. Τα παιδιά εξέφρασαν τον σεβασμό και την αγάπη τους για το μάθημα, όμως προσέθεσαν συνεσταλμένα: «…αλλά δουλεύουμε». Από την συζήτηση κατάλαβα ότι δεν εργάζονταν για να πάνε διακοπές, αλλά για να ελαφρύνουν τους γονείς τους από το νοίκι. Την δε επιλογή του ρήματος «δουλεύουμε» αντί του «εργαζόμαστε», οφείλω να ομολογήσω ότι εκείνη την στιγμή την προσπέρασα. Αυτό αποδείχθηκε επιπολαιότητα, και να γιατί:

ΣΤΟΝ ΣΤΙΒΟ ΤΟΥ ΜΕΡΟΚΑΜΑΤΟΥ ο φοιτητής δεν έχει καλή θέση –ή, σωστότερα, έχει θέση υποδεέστερη από τους άλλους εργαζομένους.

Ένας μεσόκοπος ενήλικας μπορεί (και καλώς) να πει ότι έχει ένα ραντεβού στον ΕΦΚΑ και, αν συμφωνηθεί η απουσία, φεύγει χωρίς να χρειάζεται να προσκομίσει εκτυπωμένο το ραντεβού.

Ο νεαρός ενήλικας, ωστόσο, πρέπει να αποδείξει ότι είχε ειλικρινείς λόγους που έχασε το μεροκάματο. Για αυτό, πριν αρχίσει η εξέταση, συνήθως δίδεται χρόνος για να ζητήσουν οι φοιτητές βεβαιώσεις εξέτασης –τις οποίες θα επιδείξουν στον υπεύθυνο της καφετέριας που δουλεύουν… [3]

ΠΕΡΙΤΤΟ ΝΑ ΑΝΑΦΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ κάποιοι εργοδότες απαιτούν βεβαίωση για χρονικά διαστήματα, κατά τα οποία οι φοιτητές, τυπικά τουλάχιστον, δεν εργάζονται στο κατάστημά τους…

ΕΙΝΑΙ ΕΥΝΟΗΤΟ ΟΤΙ τα παιδιά δεν χαίρονται που πρέπει να πιστοποιούνε τις καλές προθέσεις τους. Αλλά τί επιλογή έχουν; Εκεί έξω είναι τόσοι άλλοι συνάδελφοί τους που αναζητούν μεροκάματο, επομένως τα περιθώρια διαφωνίας είναι στενά.

Και έτσι, όταν το βράδυ γίνεται κάποια (δίκαιη ή άδικη) καταγγελία για ηχορρύπανση, συνήθως ο φοιτητής που «κρατάει το μαγαζί» προσθέτει στην ακαδημαϊκή του πορεία και ένα… αυτόφωρο.

ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΜΑΪΟ ΑΡΧΙΖΟΥΝ ΝΕΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Οι φοιτητές κοιτούν το πρόγραμμα εξετάσεων με άγχος, ελπίζοντας ότι οι εξετάσεις θα πέφτουν μέρα (ή έστω ώρα) που αυτοί δεν εργάζονται –γιατί πολλοί εργοδότες δυσφορούν ακόμα και όταν λάβουν βεβαίωση.

ΚΑΘΕ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟ έχουμε κάποιους που κόβονται στα μαθήματα. Ωστόσο, όλο και περισσότεροι είναι αυτοί που δίνουν το μάθημα για πρώτη φορά, επειδή δεν ευκαιρούσαν να προσέλθουν τον Ιούνιο –και αυτό κάτι λέει.

ΤΟ ΣΧΟΙΝΙ ΤΟ ΤΡΑΒΑΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ. Θα έχετε ακούσει για το περίφημο «ν+2». Ουσιαστικά «ν» είναι ο αριθμός ετών που χρειάζεται κανονικά για να ολοκληρωθεί μία σχολή (συνήθως 4 έτη). Το δε 2 είναι τα έτη μέγιστης παράτασης. 

Συνήθως, λοιπόν, μετά την παρέλευση 6 ετών, ένας φοιτητής θεωρείται πλέον «αιώνιος» –για να το θέσουμε με ορολογία τηλεοπτικού πάνελ. Σε αυτήν την περίπτωση, διαγράφεται ακόμα και αν «χρωστάει» μόνον ένα μάθημα.

Είτε ο φοιτητής ξόδεψε τα έξι αυτά χρόνια στις απολαύσεις της Καπούης, είτε έφερε στον κόσμο παιδί, μικρή ευελιξία έχει αυτό το πλαίσιο. Πέρυσι, ο φοιτητικός σύλλογος του τμήματος μαθηματικών του ΕΚΠΑ κατήγγειλε την διαγραφή μητέρας με δύο εγκυμοσύνες, η οποία μάλιστα είχε ολοκληρώσει το 70% του κύκλου σπουδών. [4] 

Με δύο λόγια, στο Πανεπιστήμιο οι μέρες του φοιτητή είναι μετρημένες, και μάλιστα με μία απλή μαθηματική παράσταση: ν + 2.

ΑΥΤΟ, ΒΕΒΑΙΩΣ, ΕΧΕΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ. Σε εμένα ευτυχώς δεν έχει τύχει εκτοετής φοιτητής που να κινδυνεύει να χάσει το πτυχίο για ένα μάθημα. Αλλά τα έχω δει κι αυτά εκ των έσω, τόσο ως φοιτητής όσο και ως διδάσκων. 

Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι κάποιος φοιτητής είχε την κακή του στιγμή, ή αντιμετωπίζει το μάθημα στο οποίον είναι πιο αδύναμος από όλα (όλοι μας είχαμε τέτοια). Και ας υποθέσουμε ότι τον τελευταίο του Σεπτέμβριο γράφει 4 –βαθμός μη προβιβάσιμος. 

Εκεί, λοιπόν, θα σημειώσει επάνω στην κόλλα του ένα ικετευτικό «επί πτυχίω». Να μία ακόμη ηθική μεταμόρφωση που προκαλεί η κοινωνία στον νέο άνθρωπο.

ΑΛΛΑ ΚΙ Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΟΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΧΕΙ; Είναι εύκολο να πούμε «ας διάβαζε». Ομοίως είναι εύκολο να πούμε «αν δεν έχεις λεφτά να σπουδάσεις τα παιδιά σου, μην τα σπουδάζεις». Όταν, όμως, έχεις μπροστά σου το φτωχό παιδί –περίπτωση καθόλου σπάνια πλέον–, μπορείς να το κοιτάξεις στα μάτια και να πεις «Ας είχαν οι γονείς σου λεφτά»

ΕΤΣΙ, ΚΑΙ Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΕΝΑ ΔΥΣΑΡΕΣΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ: Ακόμα κι αν αυτός ο φοιτητής ξόδεψε τα χρόνια του από ανοησία, ο καθηγητής καλείται να διαγράψει έξι χρόνια από την ζωή του. Κι ακόμα καλείται να τού κόψει οποιαδήποτε ελπίδα να συμμορφωθεί στο μέλλον, σε κάποιο μεταπτυχιακό. 

Ως εκ τούτου, ένας άνθρωπος στα 24 έτη του θα γυρίσει στο σπίτι του. Κι ούτε Πανεπιστήμιο θα έχει βγάλει, ούτε κάποια τέχνη θα έχει μάθει.

ΕΓΩ ΔΕΝ ΔΙΝΩ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ. Θέλω όμως να φανταστείτε ότι είστε εσείς οι καθηγητές, ότι αυτός ο φοιτητής είναι στο δικό σας γραφείο, τον κοιτάτε στα μάτια και τού λέτε αδιάφορα ότι το 4 είναι 4.

ΚΑΠΟΙΟΙ ΘΑ ΑΝΤΙΤΕΙΝΟΥΝ: «Δεν είναι όλοι αθώοι αναξιοπαθούντες.» Ναι, θα συμφωνήσω. Κάποιοι, θαμπωμένοι από την παραζάλη άλλων εποχών, ονειρεύονται «φοιτητική ζωή» και τέτοια πράγματα. Μάλιστα θα επαυξήσω με μία εμπειρία εκ των έσω, και θα πω ακόμα ότι κάποιοι εκμεταλλεύονται τον ανθρωπισμό του καθηγητή. Γράφουν στην κόλλα «έχω ένα μάθημα για πτυχίο», ενώ χρωστάνε άλλα πέντε.

Κι υπάρχουν κι άλλες τέτοιες μικρές εξαπατήσεις, που θα αρκούσαν να γεμίσουν ολόκληρο βιβλίο. Σωστά. 

ΤΩΡΑ, ΟΜΩΣ, ΘΑ ΑΝΤΙΤΕΙΝΩ ΕΓΩ: Υπάρχει μία σημαντική μερίδα, ή έστω και δέκα άτομα, τα οποία κινδυνεύουν να χάσουν κόπους έξι ετών μόνον και μόνον επειδή εργάζονται με ένα (αποδεδειγμένα στενό) κρατικό χαλινάρι. 

Στην Βίβλο, ο Θεός φέρεται να είπε ότι θα έσωζε τα Σόδομα και τα Γόμορρα έστω και για χάρη δέκα τίμιων ανθρώπων. [5] Ε, στα Σόδομα και τα Γόμορρα της σύγχρονης ζωής, χιλιάδες παιδιά παλεύουν για να επιβιώσουν τίμια. Να τα υπονομεύσουμε; 

Κωνσταντίνος Γ. Πολύμερος
MBa γλωσσολογίας – διδακτικής
MSc λογιστικής – ελεγκτικής
Υποψ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Το γεγονός μνημόνευσε και η εφημερίδα Χρόνος Κοζάνης. Μάλιστα ένας τοπικός φωτογράφος, ο κύριος Δημήτρης Στραβού, βιντεοσκόπησε την βραδιά. Οι φίλες και οι φίλοι μπορούν να την βρουν στο προσωπικό μου κανάλι στο YouTube (Kostas G. Polymeros), υπό τον τίτλο «Ποίηση δυναστείας Τανγκ» (σύνδεσμος: https://www.youtube.com/watch?v=ZtHIYjoMHN4 ). Η εφημερίδα China – Greece Times (αρ. φυλλ. 356, 24 Ιουνίου έως 7 Ιουλίου 2024, σελ. 4 – 6) φιλοξένησε συνέντευξή μου, καθώς και τις απόψεις φοιτητριών για το θέμα. Το έντονο ενδιαφέρον των φοιτητριών και φοιτητών με οδήγησε και στην έκδοση του βιβλίου «Ποίηση δυναστείας Τανγκ: εικόνες της ζωής των ανθρώπων –μία διάλεξη στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας».

[2] Πρόκειται για τις εξετάσεις HSK, οι οποίες έχουν έξι (6) επίπεδα. Στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ο σκοπός των μαθημάτων ΚΙΝΕΖΙΚΑ Ι & ΙΙ, όπως τον θέσαμε μαζί με τις φοιτήτριες και τους φοιτητές, ήταν να φθάσουν στο τρίτο επίπεδο. Ο λόγος αυτής της απόφασης ήταν ότι το ελληνικό δημόσιο μοριοδοτεί το τρίτο ή ανώτερα επίπεδα. Επομένως κρίναμε ότι το μάθημα ενός δημοσίου Πανεπιστημίου θα έπρεπε να καλύπτει αυτό το έδαφος –αν και κάτι τέτοιο δεν ήταν πολύ εύκολο.

[3] Όπως σημειώνει το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (Σ.ΕΠ.Ε.) η άδεια αυτή είναι άνευ αποδοχών. Για περισσότερα βλ. την επίσημη ιστοσελίδα του Σ.ΕΠ.Ε.: https://www.hli.gov.gr/ergasiakes-scheseis/nomothesia-ergasiakes-scheseis/adeies-ergasiakes-scheseis/loipes-adeies/adeia-exetaseon/#:~:text=Η%20άδεια%20αυτή%20είναι%20άνευ%20αποδοχών%20από,ηλικία%20του/της%20δικαιούχου%20και%20ισχύει%20μέχρι%202 

[4] Βλέπε «Φοιτητικά Νέα»: https://www.foititikanea.gr/φοιτητής/35425-καταγγελία-διαγράφεται-φοιτήτρια-μητέρα-παρά-το-70-ects 

[5] Βλ. Παλαιά Διαθήκη (Γεν., 18: 32): «καὶ εἶπε· μήτι κύριε, ἐὰν λαλήσω ἔτι ἅπαξ· ἐὰν δὲ εὑρεθῶσιν ἐκεῖ δέκα; καὶ εἶπεν· οὐ μὴ ἀπολέσω ἕνεκεν τῶν δέκα.»

Δεν υπάρχουν Σχόλια

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Share This Article
Η συντακτική ομάδα του LamiaNow.gr καλύπτει την επικαιρότητα της Λαμίας, της Φθιώτιδας και της Στερεάς Ελλάδας, με έμφαση στην άμεση ενημέρωση, το τοπικό ρεπορτάζ και τις ανθρώπινες ιστορίες.