Ιδιαίτερα αιχμηρός για το σχέδιο «Εύρυτος», τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, τα μεγάλα ενεργειακά έργα και την ανάπτυξη των data centers εμφανίστηκε ο Καθηγητής Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, Αβραάμ Ζεληλίδης.
Μιλώντας στον Lamia Polis 87.7 και τον Πάνο Κατσώνη, στην εκπομπή «Ανοσία στην Ανοησία», ο κ. Ζεληλίδης υποστήριξε ότι το πρόβλημα της λειψυδρίας στην Ελλάδα δεν οφείλεται μόνο στην κλιματική αλλαγή, αλλά κυρίως στην έλλειψη μακροχρόνιου σχεδιασμού και στη μη υλοποίηση έργων που θα μπορούσαν να συγκρατούν το νερό στους ορεινούς όγκους.
«Εδώ και 15 χρόνια φωνάζουμε ότι έρχεται η κλιματική αλλαγή», ανέφερε, εξηγώντας ότι το συνολικό ύψος της βροχής σε ετήσια βάση δεν έχει μεταβληθεί δραματικά, αλλά έχει αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο εκδηλώνονται οι βροχοπτώσεις.
Όπως σημείωσε, πλέον μεγάλες ποσότητες νερού πέφτουν μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα το νερό να μην προλαβαίνει να περάσει στους υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες.
«Εδώ και 15 χρόνια δεν έχει γίνει τίποτα»
Ο Καθηγητής Γεωλογίας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ορεινή υδρονομία, δηλαδή στην κατασκευή μικρών παρεμβάσεων που θα επιβραδύνουν την πορεία του νερού και θα επιτρέπουν τον εμπλουτισμό των υπόγειων αποθεμάτων.
«Πρέπει να βρούμε τρόπους να συγκρατούμε το νερό περισσότερο χρόνο μέσα στους ορεινούς όγκους», τόνισε, σημειώνοντας ότι με αυτόν τον τρόπο μπορούν να ενισχυθούν οι πηγές και να παραταθεί η διάρκεια ζωής των γεωτρήσεων που χρησιμοποιούνται για ύδρευση.
Όταν ρωτήθηκε τι έχει γίνει τα τελευταία 15 χρόνια προς αυτή την κατεύθυνση, η απάντησή του ήταν κατηγορηματική:
«Τίποτα. Τίποτα απολύτως».
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αρμόδιοι επιμένουν στα μεγάλα έργα και στις τεράστιες λιμνοδεξαμενές, οι οποίες απαιτούν ακόμη και 15 ή 20 χρόνια για να ολοκληρωθούν, ενώ αρκετές φορές δεν συνοδεύονται από τα απαραίτητα δίκτυα μεταφοράς και διανομής του νερού.
«Το μόνο που σκέφτονται είναι τα μεγάλα έργα, τα φαραωνικά έργα», υποστήριξε χαρακτηριστικά.
Οι ενστάσεις για το σχέδιο «Εύρυτος»
Μεγάλο μέρος της συζήτησης επικεντρώθηκε στο σχέδιο «Εύρυτος» και στην προοπτική μεταφοράς νερού για την κάλυψη των αναγκών της Αττικής.
Ο κ. Ζεληλίδης εξέφρασε σοβαρές ενστάσεις για το κατά πόσο υπάρχουν επαρκή επιστημονικά και υδρολογικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν ότι οι δύο ποταμοί μπορούν να διαθέτουν περίπου 200 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού τον χρόνο.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι ένα έργο τέτοιου μεγέθους δεν θα πρέπει να προχωρήσει χωρίς ανοιχτή διαδικασία, δημόσια διαβούλευση και Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στις απώλειες νερού από τα δίκτυα της Αττικής, αναφέροντας ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι πραγματικές ποσότητες που εισέρχονται στο σύστημα είναι πολύ μεγαλύτερες από τις επίσημες ανάγκες κατανάλωσης.
«Γιατί δεν δίνετε τα 500 εκατομμύρια για την αντικατάσταση και τη βελτίωση των δικτύων, ώστε να αφαιρέσετε τις διαρροές;», διερωτήθηκε.
Κατά τον κ. Ζεληλίδη, προτού εξεταστεί η εκτροπή ποταμών, θα έπρεπε να περιοριστούν οι διαρροές και να αξιολογηθούν λύσεις όπως τα μικρά φράγματα εμπλουτισμού κατά μήκος των ποταμών.
«Θέλεις να πάρεις το 25% της ανάγκης σου, όταν το 50% το χάνεις στα δίκτυα», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι η επένδυση στα υφιστάμενα δίκτυα θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά την ανάγκη για νέες εκτροπές.
«Τι σημαίνει μερική εκτροπή;»
Ο Καθηγητής ζήτησε να διευκρινιστεί τι ακριβώς σημαίνει ο όρος «μερική εκτροπή» και εάν θα διασφαλίζεται η αναγκαία οικολογική παροχή των ποταμών.
Όπως εξήγησε, μια πλήρης διακοπή της φυσικής ροής μπορεί να αλλάξει ριζικά τον χαρακτήρα ενός ποταμού, να εμποδίσει τη μετακίνηση των ψαριών και να επηρεάσει τη βλάστηση και συνολικά τη βιοποικιλότητα της περιοχής.
«Δεν είναι μόνο εάν θα σταματήσει το νερό ή όχι. Όλη η οικολογική συνέχεια της περιοχής θα ανατραπεί», προειδοποίησε.
Ο κ. Ζεληλίδης πρότεινε στους εμπλεκόμενους δήμους να εγκαταστήσουν παροχόμετρα, ώστε για τουλάχιστον δύο χρόνια να καταγράφονται οι ποσότητες νερού που μεταφέρουν οι ποταμοί τόσο κατά τη χειμερινή όσο και κατά τη θερινή περίοδο.
Με αυτά τα δεδομένα, όπως ανέφερε, θα μπορούσε να αποτυπωθεί η πραγματική δυναμική των ποταμών και να προσδιοριστεί εάν υπάρχει πράγματι νερό που «περισσεύει».
«Είδα οργή – Είδα κόσμο αποφασισμένο»
Αναφερόμενος στις αντιδράσεις που καταγράφονται στην Ευρυτανία, ο Καθηγητής σημείωσε ότι σε σχετική εκδήλωση στο Καρπενήσι υπήρξε έντονη συμμετοχή και αποφασιστικότητα από την πλευρά των πολιτών.
«Είδα κόσμο αποφασισμένο να βάλει και το κορμί του μπροστά για να μη γίνει το έργο», δήλωσε.
Όπως τόνισε, ωστόσο, οι αντιδράσεις των πολιτών δεν αρκούν, εφόσον δεν υποστηριχθούν θεσμικά από τον δήμο και την περιφέρεια.
Κατά τον ίδιο, οι τοπικοί φορείς θα πρέπει να αποκτήσουν επιστημονικά επιχειρήματα, να εκπονήσουν δική τους περιβαλλοντική μελέτη και, εφόσον χρειαστεί, να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη για την αναστολή του έργου.
«Αν τα θεσμικά όργανα, δηλαδή ο δήμος και η περιφέρεια, δεν αντιδράσουν, το έργο θα περάσει», υπογράμμισε.
Data centers, νερό και ενέργεια
Στη συνέντευξη τέθηκε και το ζήτημα των data centers, τα οποία απαιτούν μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και νερού για τη λειτουργία και την ψύξη τους.
Ο κ. Ζεληλίδης συνέδεσε την ανάπτυξή τους με τον σχεδιασμό για την αξιοποίηση πρώην λιγνιτικών εκτάσεων στη Δυτική Μακεδονία, εκφράζοντας αντιρρήσεις για την αλλαγή χρήσης των περιοχών όπου βρίσκονται τα λιγνιτωρυχεία.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, σχεδιάζεται η μεταφορά νερού σε δεξαμενές πρώην ορυχείων, οι οποίες θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν τόσο έργα αντλησιοταμίευσης όσο και τις ανάγκες ψύξης των data centers.
Ο ίδιος διαφώνησε με την οριστική εγκατάλειψη του λιγνίτη, τον οποίο χαρακτήρισε στρατηγικό εθνικό απόθεμα που θα έπρεπε να παραμείνει διαθέσιμο για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
«Εθνικό απόθεμα δεν το καταστρέφεις. Δεν το εκχωρείς σε έναν ιδιώτη για να το κάνει ό,τι θέλει. Το κρατάς για σένα», είπε.
«Δεν θα μειωθούν άμεσα οι λογαριασμοί»
Ο Αβραάμ Ζεληλίδης εξέφρασε επιφυλάξεις και για τις επενδύσεις σε μπαταρίες και έργα αντλησιοταμίευσης, επισημαίνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα που συνοδεύει την εξόρυξη των σπάνιων γαιών οι οποίες χρησιμοποιούνται για την κατασκευή μπαταριών.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι νέες επενδύσεις αποθήκευσης ενέργειας δεν πρόκειται να οδηγήσουν άμεσα σε σημαντική μείωση των λογαριασμών για τα νοικοκυριά.
«Όχι βέβαια», απάντησε όταν ρωτήθηκε εάν ο Έλληνας καταναλωτής θα δει ελάφρυνση στους λογαριασμούς του.
Όπως εκτίμησε, οι εταιρείες θα επιδιώξουν αρχικά να αποσβέσουν το κόστος των επενδύσεων, ενώ μέρος της παραγόμενης ενέργειας θα μπορεί να κατευθύνεται προς εξαγωγή.
Η συνέντευξη ανέδειξε ένα ευρύτερο ζήτημα που αφορά όχι μόνο την επάρκεια του νερού και της ενέργειας, αλλά και το ποιος αναλαμβάνει το οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος των μεγάλων έργων.
Με τον κ. Ζεληλίδη να επιμένει ότι πριν από κάθε νέα εκτροπή ή μεγάλη κατασκευή θα πρέπει να εξετάζονται η επισκευή των δικτύων, οι μικρής κλίμακας παρεμβάσεις και οι συνολικές επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες και στο φυσικό περιβάλλον.
Σημείωση: Τα σχόλια που εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα αποτελούν προσωπικές απόψεις των χρηστών που τα δημοσίευσαν και δεν εκφράζουν απαραίτητα τις θέσεις ή απόψεις του Lamianow.gr.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σχόλια που έχουν διατυπωθεί δημόσια σε κοινωνικά δίκτυα ενδέχεται να εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα, όταν έχουν δημοσιευθεί κάτω από σχετικές αναρτήσεις του ίδιου άρθρου. Το Lamianow.gr δεν φέρει ευθύνη για το περιεχόμενο αυτών των σχολίων.
Αν κάποιο σχόλιο θεωρείτε ότι παραβιάζει δικαιώματα, είναι προσβλητικό ή έχει αποσυρθεί από την αρχική του πηγή, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο [email protected] για την άμεση αφαίρεσή του.