Ελληναράς: Το Τελευταίο Εθνικό Προϊόν / του Γεώργιου Καρανάσιου

Δύο Ρώσοι φαρσέρ έκαναν ένα τηλεφώνημα. Και η χώρα έπαθε… εθνικό σοκ.

Η Ελλάδα κατάντησε εδώ και χρόνια μια αποικία χρέους, όπου το περίφημο «επιτελικό κράτος», αφού επανήλθε εξαγνισμένο πολιτικά υπόσχεται για μία επταετία αποτελεσματικότητα, αλλά προσφέρει διαρκώς νέες αφορμές για ειρωνεία.

Και σαν να μην έφταναν όλα τα πραγματικά και μεγάλα προβλήματα, εμφανίζεται να απειλείται… από δύο Ρώσους φαρσέρ.

Αν δεν ήταν τραγικό, θα ήταν η καλύτερη πολιτική κωμωδία της δεκαετίας.

Δεν συγκλονίστηκε από τις υποκλοπές που έκαναν την Ελλάδα διεθνές θέμα – χώρα του Pretendor. Ούτε από τα Τέμπη. Ούτε από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ούτε από τη χρεοκοπία, το κόστος της οποίας εξακολουθούν να πληρώνουν οι πολίτες χωρίς να έχει υπάρξει ουσιαστική πολιτική λογοδοσία. Ούτε από μια ατιμωρησία που, στα μάτια πολλών, τείνει να γίνει θεσμός. Σκάνδαλα που διαδέχονται το ένα το άλλο, νόμοι περί ακαταδίωκτου, «αδιευκρίνιστα ποσά», περίφημες «πλούσιες πεθερές» και κάθε λογής ευφάνταστες δικαιολογίες.

Και όμως, το μεγάλο σοκ ήταν… μια τηλεφωνική φάρσα.

Μια φάρσα που την αναγνωρίζουμε αμέσως, γιατί ζούμε μέσα της τόσα χρόνια, ώστε να τη θεωρούμε κανονικότητα. Η χώρα έμαθε να συμβιβάζεται με τους χρήσιμους Ελληναράδες, τα κάθε λογής λαμόγια και όσους αντιμετωπίζουν το δημόσιο συμφέρον ως ευκαιρία για προσωπικό όφελος.

Το αστείο δεν είναι ότι κάποιοι ξεγέλασαν τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας του επιτελικού πρωθυπουργού.

Το πραγματικά αστείο είναι ότι εξακολουθούμε να παριστάνουμε πως έχουμε ένα απολύτως κανονικό κράτος, θεσμούς που λειτουργούν και πολιτικούς που λογοδοτούν. Εκεί αρχίζει η πραγματική φάρσα.

Ο χρήσιμος Ελληναράς αγανακτεί με πάθος μέχρι να φτάσει η ώρα της κάλπης ή μέχρι να γίνει ο ίδιος θύμα του κράτους που ο ίδιος συντηρεί με την ψήφο του. Τότε θυμάται το ρουσφέτι, το βόλεμα, τον «δικό μας άνθρωπο» και ξεχνά, μέσα σε μια νύχτα, όσα κατήγγελλε την προηγούμενη μέρα.

Θέλει Δικαιοσύνη… αρκεί να αφορά τον απέναντι.
Θέλει αξιοκρατία… αρκεί να μη χάσει το προνόμιό του.
Θέλει αλλαγή… αρκεί να μη χρειαστεί να αλλάξει ο ίδιος.
Θέλει κράτος… αρκεί ο νόμος να ισχύει μόνο για τους άλλους.

Έτσι γράφεται, ξανά και ξανά, η πιο επιτυχημένη ελληνική φάρσα. Οι ίδιοι που καταγγέλλουν το σάπιο πολιτικό σύστημα, το ανακυκλώνουν σε κάθε εκλογική αναμέτρηση και ύστερα αναρωτιούνται με αφοπλιστική αφέλεια γιατί η χώρα βουλιάζει όλο και πιο βαθιά.

Οι φαρσέρ έκαναν απλώς τη δουλειά τους. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι εδώ και δεκαετίες εμείς παίζουμε τη δική μας φάρσα πολύ πιο πειστικά.

Η μεγαλύτερη φάρσα δεν ήταν το τηλεφώνημα. Η μεγαλύτερη φάρσα είναι ότι εξακολουθούν πολλοί να πιστεύουν πως για όλα φταίνε πάντα οι άλλοι. Ποτέ εμείς. Ποτέ οι επιλογές μας.

Έτσι συνεχίζουμε να κοροϊδεύουμε πρώτα απ’ όλους τους ίδιους μας τους εαυτούς. Παριστάνουμε πως όλα λειτουργούν κανονικά, πως οι θεσμοί αντέχουν, πως η Δικαιοσύνη αποδίδεται, πως οι ευθύνες αναλαμβάνονται και πως η δημοκρατία εξαντλείται σε μια ψήφο κάθε τέσσερα χρόνια.

Η παράσταση συνεχίζεται. Οι λογαριασμοί της κερδοσκοπίας, της αισχροκέρδειας και της κακοδιαχείρισης φτάνουν κάθε μήνα στους πολίτες, ενώ οι γνωστοί –και συνήθως αλώβητοι– πρωταγωνιστές συνεχίζουν να ευημερούν.

Το ανέκδοτο, τελικά, δεν είναι ο ανεκδιήγητος σύμβουλος εθνικής ασφάλειας.

Το ανέκδοτο είναι ότι ακόμη δεν καταλάβαμε πως το έργο μιλάει για εμάς. Για έναν λαό που κάθε τέσσερα χρόνια ανανεώνει το συμβόλαιο της ίδιας παράστασης και ύστερα απορεί γιατί η Δημοκρατία μοιάζει ολοένα και περισσότερο με επιθεώρηση και η φάρσα με κανονικότητα.