Τα έντονα κύματα καύσωνα που έπληξαν την Ευρώπη, οι ξαφνικές καταιγίδες, τα μπουρίνια, οι πλημμύρες και οι ακραίες εναλλαγές του καιρού βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της καθημερινότητας.
- «Η Μεσόγειος επηρεάζεται έντονα από την κλιματική κρίση»
- Πρόγνωση μέχρι 72 ώρες – μετά μιλάμε για τάσεις
- Τι είναι πραγματικά ο καύσωνας
- Γιατί η Ευρώπη “λύγισε” από τις υψηλές θερμοκρασίες
- Από τη ζέστη στις καταιγίδες – πώς συνδέονται τα φαινόμενα
- Η αναφορά στη Λαμία και τη Στερεά Ελλάδα
- Ακραίο κρύο μέσα σε θερμότερο κλίμα; Κι όμως γίνεται
- «Οι υποδομές πρέπει να σχεδιάζονται με τα νέα δεδομένα»
- Αγωγοί, ηλεκτρικά δίκτυα και διαχείριση νερού στο επίκεντρο
- Οι επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή
- Το μήνυμα: Πρόληψη, σχεδιασμός και προσαρμογή
Για όλα αυτά μίλησε στον Lamia Polis 87.7 και τον Στάθη Πράπα ο Αθανάσιος Αργυρίου, Καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών και μέλος του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας, εξηγώντας με απλό τρόπο τι συμβαίνει με το κλίμα, τι πρέπει να περιμένουμε στην Ελλάδα και γιατί η προσαρμογή στα νέα δεδομένα είναι πλέον μονόδρομος.
«Η Μεσόγειος επηρεάζεται έντονα από την κλιματική κρίση»
Ο κ. Αργυρίου ξεκαθάρισε πως η Μεσόγειος είναι μία από τις περιοχές του πλανήτη που επηρεάζονται σημαντικά από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
Όπως εξήγησε, το κλίμα πάντα άλλαζε στην ιστορία του πλανήτη, ωστόσο σήμερα η συζήτηση αφορά την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, δηλαδή τη διαταραχή που συνδέεται με την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, σημείωσε ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η εμφάνιση καυσώνων, καθώς η χώρα μας έχει βιώσει και στο παρελθόν έντονα επεισόδια υψηλών θερμοκρασιών.
Την ίδια στιγμή, όμως, υπογράμμισε πως οι ασφαλείς μετεωρολογικές προγνώσεις έχουν συγκεκριμένα όρια.
Πρόγνωση μέχρι 72 ώρες – μετά μιλάμε για τάσεις
Ο καθηγητής εξήγησε ότι η μετεωρολογική πρόγνωση μπορεί να είναι αξιόπιστη κυρίως σε ορίζοντα περίπου 72 ωρών, δηλαδή τριών ημερών.
Από την τέταρτη ημέρα και μετά, όπως είπε, η αβεβαιότητα αυξάνεται σημαντικά και πλέον οι επιστήμονες μπορούν να μιλούν περισσότερο για τάσεις και ενδείξεις, όχι για βέβαιες προβλέψεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, για τις επόμενες ημέρες δεν υπήρχε σαφής ένδειξη για καύσωνα στη χώρα, ωστόσο οι εποχικές τάσεις δείχνουν ότι οι θερμοκρασίες αναμένεται να κινηθούν λίγο πάνω από τον κλιματικό μέσο όρο.
Όπως ξεκαθάρισε, όμως, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα καύσωνα.
Τι είναι πραγματικά ο καύσωνας
Ο κ. Αργυρίου στάθηκε και στον τρόπο με τον οποίο ορίζεται μετεωρολογικά ένας καύσωνας.
Όπως είπε, μια ημέρα με πολύ υψηλή θερμοκρασία δεν αρκεί από μόνη της για να χαρακτηριστεί ένα φαινόμενο ως καύσωνας.
Για να μιλάμε για καύσωνα, πρέπει να υπάρχει παρατεταμένη περίοδος, τουλάχιστον τριών ημερών, με θερμοκρασίες που βρίσκονται σε πολύ υψηλά επίπεδα για τη συγκεκριμένη περιοχή.
Παράλληλα, σημείωσε ότι το τι θεωρείται “ακραία θερμοκρασία” διαφέρει από τόπο σε τόπο. Άλλο είναι το όριο για την Πάτρα, άλλο για την Ιεράπετρα, άλλο για τη Λαμία και άλλο για το Καρπενήσι.
Γιατί η Ευρώπη “λύγισε” από τις υψηλές θερμοκρασίες
Αναφερόμενος στα πρόσφατα επεισόδια καύσωνα που έπληξαν ευρωπαϊκές χώρες, ο καθηγητής εξήγησε ότι πολλές περιοχές της Ευρώπης δεν ήταν προετοιμασμένες για τόσο υψηλές θερμοκρασίες.
Σε χώρες όπου παλαιότερα δεν υπήρχε ανάγκη για εκτεταμένη χρήση κλιματισμού, οι υποδομές δεν ήταν σχεδιασμένες για τέτοιες συνθήκες.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, μετεωρολογικές συνθήκες που πριν από 10, 20 ή 30 χρόνια θα προκαλούσαν απλώς υψηλές θερμοκρασίες, σήμερα έρχονται να προστεθούν πάνω σε ένα ήδη θερμότερο περιβάλλον.
Το αποτέλεσμα είναι οι θερμοκρασίες να φτάνουν πιο εύκολα σε ακραίες τιμές.
Από τη ζέστη στις καταιγίδες – πώς συνδέονται τα φαινόμενα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η εξήγηση του κ. Αργυρίου για τη σύνδεση ανάμεσα στις υψηλές θερμοκρασίες και τα έντονα φαινόμενα βροχής.
Όπως είπε, οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες ενισχύουν την εξάτμιση του νερού από θάλασσες, ποτάμια και άλλες υδάτινες επιφάνειες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ατμόσφαιρα να εμπλουτίζεται με περισσότερους υδρατμούς.
Όταν στη συνέχεια δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, αυτοί οι υδρατμοί συμπυκνώνονται και πέφτουν με τη μορφή βροχής.
Όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα υδρατμών στην ατμόσφαιρα, τόσο πιο έντονη μπορεί να είναι η βροχόπτωση. Έτσι αυξάνεται η πιθανότητα για φαινόμενα με μεγάλη ραγδαιότητα, που μπορούν να οδηγήσουν σε πλημμύρες.
Η αναφορά στη Λαμία και τη Στερεά Ελλάδα
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης έγινε αναφορά και σε φαινόμενα που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στη Λαμία και την Κεντρική Ελλάδα, όπως απότομες βροχοπτώσεις, χαλαζοπτώσεις, δυνατοί άνεμοι και ζημιές από μπουρίνια.
Ο κ. Αργυρίου ανέφερε ότι έχει προσωπική σχέση με την περιοχή, καθώς η σύζυγός του κατάγεται από τη Μερκάδα, όπου περνούν καλοκαίρια.
Μάλιστα, θυμήθηκε χαρακτηριστικά ένα έντονο μπουρίνι στην πόλη της Λαμίας, με ζημιές σε πινακίδες, δέντρα και υποδομές.
Η αναφορά αυτή δεν ήταν ειδική πρόγνωση για τη Λαμία ή τη Στερεά Ελλάδα, αλλά εντάχθηκε στη γενικότερη εξήγηση για το πώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν πλέον πολλές περιοχές της χώρας.
Ακραίο κρύο μέσα σε θερμότερο κλίμα; Κι όμως γίνεται
Ο καθηγητής εξήγησε επίσης ότι η κλιματική αλλαγή δεν σημαίνει πως δεν θα ξαναδούμε χαμηλές θερμοκρασίες ή χιονοπτώσεις.
Όπως είπε, η διαταραχή του κλιματικού συστήματος μπορεί να επηρεάσει τον πολικό αεροχείμαρρο, επιτρέποντας σε ψυχρές αέριες μάζες να φτάνουν ευκολότερα σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη, όπως η χώρα μας.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει, για μικρά χρονικά διαστήματα, πολύ χαμηλές θερμοκρασίες ή έντονες χιονοπτώσεις.
Ωστόσο, ο μέσος όρος των θερμοκρασιών, ακόμη και τον χειμώνα, αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται.
«Οι υποδομές πρέπει να σχεδιάζονται με τα νέα δεδομένα»
Το πιο σημαντικό μήνυμα του κ. Αργυρίου ήταν η ανάγκη προσαρμογής.
Όπως τόνισε, η κλιματική αλλαγή είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά μόνο από μία χώρα, μία περιφέρεια ή έναν δήμο.
Αυτό που μπορεί και πρέπει να γίνει άμεσα είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι οι μετεωρολογικές και κλιματολογικές συνθήκες έχουν αλλάξει.
Γι’ αυτό, οι υποδομές πρέπει πλέον να σχεδιάζονται με βάση τα νέα δεδομένα.
Αγωγοί, ηλεκτρικά δίκτυα και διαχείριση νερού στο επίκεντρο
Ο κ. Αργυρίου έφερε συγκεκριμένα παραδείγματα.
Αφού οι βροχές γίνονται πιο ραγδαίες, οι αγωγοί απορροής ομβρίων πρέπει να σχεδιάζονται με διαφορετικές προδιαγραφές.
Αφού οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν και η χρήση κλιματιστικών αυξάνεται, τα ηλεκτρικά δίκτυα και οι παροχές στα σπίτια πρέπει να μπορούν να σηκώσουν μεγαλύτερα φορτία, ώστε να αποφεύγονται προβλήματα και κίνδυνοι.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για καλύτερη διαχείριση των υδάτων, καθώς η ξηρασία και η λειψυδρία είναι από τις σοβαρές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Οι επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή
Ο καθηγητής αναφέρθηκε και στις επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών στην αγροτική παραγωγή.
Έφερε ως παράδειγμα την Αιγιάλεια, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού του 2024 είχαν σοβαρές συνέπειες στους αμπελώνες και στην παραγωγή σταφυλιών, σε μια περιοχή που στηρίζεται στην αμπελουργία και την παραγωγή κρασιού.
Ανάλογες προκλήσεις, όπως σημειώθηκε στη συζήτηση, μπορούν να απασχολήσουν και άλλες αγροτικές περιοχές της χώρας.
Το μήνυμα: Πρόληψη, σχεδιασμός και προσαρμογή
Το συμπέρασμα από τη συζήτηση είναι σαφές: τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα περιστατικά.
Η χώρα πρέπει να περάσει από τη λογική της καταστολής στη λογική της πρόληψης.
Οι δήμοι, οι περιφέρειες, η πολιτεία, οι μηχανικοί και οι πολίτες καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα κλίμα που έχει ήδη αλλάξει.
Γιατί το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να αντιμετωπίζουμε τις καταστροφές όταν συμβαίνουν.
Το ζητούμενο είναι να σχεδιάζουμε σωστά από πριν, ώστε να προστατεύονται ανθρώπινες ζωές, περιουσίες, καλλιέργειες και υποδομές.
Σημείωση: Τα σχόλια που εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα αποτελούν προσωπικές απόψεις των χρηστών που τα δημοσίευσαν και δεν εκφράζουν απαραίτητα τις θέσεις ή απόψεις του Lamianow.gr.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σχόλια που έχουν διατυπωθεί δημόσια σε κοινωνικά δίκτυα ενδέχεται να εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα, όταν έχουν δημοσιευθεί κάτω από σχετικές αναρτήσεις του ίδιου άρθρου. Το Lamianow.gr δεν φέρει ευθύνη για το περιεχόμενο αυτών των σχολίων.
Αν κάποιο σχόλιο θεωρείτε ότι παραβιάζει δικαιώματα, είναι προσβλητικό ή έχει αποσυρθεί από την αρχική του πηγή, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο [email protected] για την άμεση αφαίρεσή του.