Όλο το σχέδιο: Στο Κτηματολόγιο οι άδειες οικοδομής, φεύγουν οι Πολεοδομίες από τους Δήμους

Αυτές τις μέρες οι κυβερνητικές υπηρεσίες βρίσκονται σε αναζήτηση ευρύχωρων κτιρίων σε κεντρικές περιοχές της Αθήνας. Ζητούμενο είναι το κτίριο που θα στεγάσει το πρώτο φυσικό κατάστημα του ΕΟΚΕΔ. Κρατήστε αυτό το όνομα: Πρόκειται για τον Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης, τον καινούριο φορέα υπό τη στέγη του οποίου συγχωνεύονται οι πολεοδομίες με το Κτηματολόγιο.

Πρόκειται για σημαντικά νέα, καθώς ουσιαστικά δημιουργείται ένα one stop shop, ένα σύγχρονο, φυσικό και ψηφιακό ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης για ό,τι αφορά το ακίνητο στη χώρα.

Το θέμα συζητήθηκε εκτενώς στο Υπουργικό Συμβούλιο της εβδομάδας που πέρασε και σύμφωνα με πληροφορίες, το αμέσως επόμενο διάστημα το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας πρόκειται να φέρει νομοσχέδιο προς ψήφιση στη Βουλή για την επίσημη δημιουργία του ΕΟΚΕΔ, που θα σημάνει τον μετασχηματισμό των πολεοδομιών και την απορρόφησή τους από το Εθνικό Κτηματολόγιο. Εντός του τρέχοντος έτους αναμένεται να ξεκινήσουν να λειτουργούν πιλοτικά τα πρώτα τρία γραφεία του νέου φορέα στα νέα τους κτίρια και μετά το 2027 εκτιμάται ότι θα βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία σε ολόκληρη τη χώρα.

Ο νέος φορέας

Το concept ήθελε μεταφορά των πολεοδομιών σε έναν φορέα με σκοπό να μειωθεί η γραφειοκρατία και να επιταχυνθούν και διευκολυνθούν οι διαδικασίες, αλλά και να εξαλειφθούν φαινόμενα διαφθοράς ή δυσλειτουργιών.

Υποθέσεις όπως αυτή του διεφθαρμένου κυκλώματος που δρούσε στις πολεοδομίες ή της πάρατυπης και παράνομης άδειας που χορηγήθηκε λόγω της λειψανδρίας για το σκάψιμο και χτίσιμο του Σαρακήνικου στη Μήλο, έδειχναν ότι ήταν απαραίτητη η λήψη δραστικών μέτρων.

Κλείσιμο

Στόχος εξαρχής ήταν να δημιουργηθεί μια ενιαία δημόσια αρχή δόμησης και διαχείρισης όλων των ζητημάτων σχετικά με τα ακίνητα που θα είναι ενταγμένη σε έναν φορέα εθνικής εμβέλειας θεσμικά ισχυρό, με γεωχωρικές υποδομές και ψηφιακές δυνατότητες, προκειμένου οι διαδικασίες αδειοδότησης και ελέγχου των κατασκευών να ασκούνται με ομοιομορφία, διαφάνεια και ασφάλεια δικαίου σε όλη τη χώρα.

Από την πλευρά της κυβέρνησης, αφού η δημιουργία του φορέα πέρασε από το Υπουργικό Συμβούλιο, αυτό που αναζητείτο ήταν να υποδεχθεί τις πολεοδομίες ένας φορέας ο οποίος θα είχε το ψηφιακό υπόβαθρο να υποστηρίξει το πέρασμα όλων των διαδικασιών σε σύγχρονη μορφή.

Σε δεύτερη φάση, αυτό που αναζητείτο ήταν να πρόκειται για έναν έτοιμο φορέα ώστε να μην ξοδεύονται επιπλέον πόροι. Στα μάτια των στελεχών της κυβέρνησης, το Κτηματολόγιο ήταν η πιο κατάλληλη λύση για να υποδεχθεί τη σημαντική μεταρρύθμιση, η οποία θα ακολουθούσε την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης.

Ο Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης, που θα προκύψει από την «εισφορά» των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο, θα αποτελεί ένα ψηφιακό one stop shop για τα ακίνητα. Ουσιαστικά, θα είναι το «gov.gr για τις πολεοδομίες», που θα αποτελέσει ένα μοναδικό σημείο αναφοράς για το ακίνητο.

Καθώς το νομοσχέδιο θα το φέρει στη Βουλή το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προκύπτει και επιβεβαιωμένα ότι μετά την ολοκλήρωση της δημιουργίας του νέου φορέα, τη γενική διεύθυνση θα τη χειρίζεται το υπουργείο Περιβάλλοντος, με τον έλεγχο να μεταφέρεται σταδιακά σε αυτό από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο τρέχει όλες τις ψηφιακές διαδικασίες, μεταξύ άλλων.

Ο σχεδιασμός θέλει τον ΕΟΚΕΔ να αναλαμβάνει την έκδοση και τον έλεγχο των οικοδομικών αδειών, αντικαθιστώντας τις ΥΔΟΜ που διαθέτουν σήμερα μόνο 185 από τους 332 δήμους της χώρας.

Ο νέος φορέας θα αναλάβει, αφού σε αυτόν θα μεταφερθούν οι αρμοδιότητες των πολεοδομιών, εκτός από τις προεγκρίσεις και βεβαιώσεις όρων δόμησης, τον έλεγχο κατασκευών και την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας, την καταγραφή, τεκμηρίωση και εγγύηση της ιδιοκτησίας, την έκδοση και τον έλεγχο οικοδομικών αδειών (καθώς και όλων των συναφών πράξεων) σε ενιαίο επίπεδο, αντικαθιστώντας το σημερινό μοντέλο λειτουργίας των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) που παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις σε ταχύτητα, στελέχωση και αποτελεσματικότητα.

Για την ολοκλήρωση δημιουργίας του φορέα, προαπαιτούμενα ήταν και παραμένουν να ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση και να έρθει το σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή. Στο νομοσχέδιο θα περιγράφεται και η διοικητική οργάνωση της νέας υπηρεσίας, η οποία θα δημιουργηθεί μέσα στο σώμα του Εθνικού Κτηματολογίου.

Θα στελεχωθεί μέσω ΑΣΕΠ και θα έχει έναν ενιαίο διοικητή και δύο υποδιοικητές, οι οποίοι θα έχουν καθήκοντα και αρμοδιότητες για τη Δόμηση και για το Κτηματολόγιο αντίστοιχα. Στη νέα Γενική Διεύθυνση Δόμησης θα υπάγονται 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης (ΠΚΔ) και 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης (ΤΚΔ), στα οποία θα ενταχθούν τα σημερινά κτηματολογικά γραφεία.

Κωδικοποίηση πολεοδομικής νομοθεσίας

Το νομοσχέδιο θα προβλέπει επίσης κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας σε 477 άρθρα -για πρώτη φορά όλο το πλαίσιο συγκεντρώνεται, γίνεται ξεκάθαρο και εφαρμόζεται ομοιόμορφα-, καθώς και απλοποίηση και εξορθολογισμό του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού ώστε οι κανόνες δόμησης να είναι σαφείς, λειτουργικοί και ενιαίοι.

Επίσης, προβλέπει νέο ψηφιακό πλαίσιο αδειοδότησης και διπλών ελέγχων, με περισσότερους προληπτικούς ελέγχους, ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη που συγκεντρώνει όλα τα πολεοδομικά, χωροταξικά και περιβαλλοντικά δεδομένα σε ένα σημείο και αποτελεί το βασικό εργαλείο για όλες τις αποφάσεις στον χώρο, καθώς και ενοποίηση δεδομένων Κτηματολογίου και Δόμησης ώστε το κράτος να έχει για πρώτη φορά ενιαία εικόνα του πού, τι και πώς χτίζεται.

Με αυτόν τον τρόπο, ο ΕΟΚΕΔ δεν είναι απλώς μια οργανωτική αλλαγή, αλλά ο φορέας που υποστηρίζει και υλοποιεί στην πράξη τη μετάβαση σε ένα σύγχρονο, ψηφιακό και συνεκτικό σύστημα οργάνωσης του χώρου, με κανόνες που εφαρμόζονται παντού, με διαφάνεια και με σχεδιασμό των πολιτικών με πραγματικά και επικαιροποιημένα στοιχεία.

Το όλο σχέδιο, με την κωδικοποίηση της χωροταξίας και της πολεοδομίας, ονομάστηκε «Νικόλαος Ταγαράς» προς τιμήν του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας που έφυγε από τη ζωή τον περασμένο Μάιο και έτρεχε όλο το project, ολοκληρώνοντας και το μεγαλύτερο μέρος του, αρχίζοντάς το από μηδενική βάση, παρά τις προσωπικές δυσκολίες που αντιμετώπιζε.

Ο Ν. Ταγαράς μπορεί να μην πρόλαβε να δει ολοκληρωμένο το έργο που έτρεχε, όμως η ολοκλήρωσή του, περισσότερο από το γεγονός ότι το σχέδιο παίρνει το όνομά του, αποτελεί μια δικαίωση των κόπων του.

Εξυπηρέτηση πολιτών

Το νομοσχέδιο για τον ΕΟΚΕΔ που θα έρθει στη Βουλή θα προβλέπει την αναδιάρθρωση των υπηρεσιών δόμησης μέσω της μεταφοράς των αρμοδιοτήτων έκδοσης οικοδομικών αδειών και ελέγχου κατασκευών από τους ΟΤΑ στο Ελληνικό Κτηματολόγιο, καθώς και τη σύσταση ενιαίων Περιφερειακών και Τοπικών Κέντρων Δόμησης.

Στο επίκεντρο μπαίνουν οι ΥΔΟΜ (Υπηρεσίες Δόμησης ή Πολεοδομίες), οι οποίες καταργούνται ως αυτοτελείς δημοτικές υπηρεσίες, με τις λειτουργίες και το προσωπικό τους να ενσωματώνονται στα 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης (ΠΚΔ) και στα 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης (ΤΚΔ) του ΕΟΚΕΔ.

Τα νέα ΠΚΔ και ΤΚΔ θα στεγαστούν στα σημερινά κτηματολογικά γραφεία, αξιοποιώντας την πολύ υψηλή αντιστοίχιση του δικτύου του Κτηματολογίου σε σχέση με τις σημερινές ΥΔΟΜ. Δημιουργείται έτσι ένα εθνικό, ενιαίο δίκτυο εξυπηρέτησης.

Οι πολίτες θα εξυπηρετούνται σε ένα ενιαίο σημείο ανά περιοχή: ΠΚΔ ή ΤΚΔ (το αντίστοιχο κτηματολογικό γραφείο), μέσω πλήρως ψηφιακών υπηρεσιών, χωρίς υποχρέωση εντοπιότητας, με ενιαίες διαδικασίες και ίση μεταχείριση, ανεξαρτήτως δήμου, με άμεση πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες ιδιοκτησίας και δόμησης σε ένα ενιαίο ψηφιακό και φυσικό σημείο. Ταυτόχρονα, η εξυπηρέτηση μεταφέρεται από τους δήμους στο εθνικό σύστημα του ΕΟΚΕΔ.

Τι… απομένει στους δήμους; Στους ΟΤΑ θα απομείνουν οι αρμοδιότητες των πολεοδομιών σχετικά με την εφαρμογή του πολεοδομικού σχεδιασμού, δηλαδή η σύνταξη διαγραμμάτων και πράξεων εφαρμογής, η διαχείριση διαδικασιών τακτοποίησης, αναλογισμού, προσκυρώσεων και καταχωρίσεων, καθώς και οι ρυμοτομικές και τοπογραφικές εφαρμογές.

Συγκεκριμένα, οι δήμοι διατηρούν κρίσιμες αρμοδιότητες του τοπικού πολεοδομικού σχεδιασμού, δηλαδή εκπόνηση και παρακολούθηση πολεοδομικών μελετών, αναπλάσεων και επεκτάσεων σχεδίων πόλης, διαχείριση κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, συμμετοχή στις αποφάσεις για τα θέματα χωροταξίας, χρήσεων γης και Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, σύνταξη διαγραμμάτων και πράξεων εφαρμογής, διαχείριση διαδικασιών τακτοποίησης, αναλογισμού, προσκυρώσεων και καταχωρίσεων, πρόταση για άρση απαλλοτριώσεων και ασυμφωνιών με το εγκεκριμένο σχέδιο, καθώς και ρυμοτομικές και τοπογραφικές εφαρμογές.

Κόντρα δημάρχων για τον ΝΟΚ

Σύμφωνα με πληροφορίες, η απόφαση μεταφοράς των αρμοδιοτήτων των πολεοδομιών από τους δήμους στον νέο φορέα έρχεται ως συνέχεια και συνέπεια δύο αξόνων. Ο πρώτος είναι η κόντρα κάποιων δημάρχων με την κυβέρνηση, και συγκεκριμένα με το υπουργείο Περιβάλλοντος για το ζήτημα του ΝΟΚ, αφού επιχειρήθηκε να μπει «μπλόκο» στην εφαρμογή των μπόνους δόμησης του ΝΟΚ στις περιοχές δημάρχων που αντιδρούσαν.

Ο δεύτερος είναι η εκτεταμένη διαφθορά και οι δυσλειτουργίες που διαπιστώνονται σε μεγάλες και μικρές πολεοδομίες της χώρας, είτε αφορά την αποκάλυψη πολυμελούς κυκλώματος διαφθοράς στην Αττική είτε την αδικαιολόγητη έκδοση αδειών οικοδόμησης σε μέρη μοναδικού φυσικού κάλλους, όπως το Σαρακήνικο της Μήλου.

Με τους δημάρχους να αντιδρούν, καταγγέλλοντας ότι έως τώρα οι πολεοδομίες ήταν υποστελεχωμένες σε σημείο εγκατάλειψης και ότι θα μπορούσαν να ελεγχθούν τα παραπάνω φαινόμενα απλώς αν προσλαμβάνονταν μηχανικοί στις πολεοδομίες, κάτι που ούτως ή άλλως θα γίνει τώρα μέσω ΑΣΕΠ για τον νέο φορέα.

Η κυβέρνηση ανταπαντά ότι με τον νέο φορέα οι δήμοι παραμένουν οι «θεματοφύλακες» του σχεδιασμού της περιοχής τους, ενώ η έκδοση των οικοδομικών αδειών και ο έλεγχος του δομημένου περιβάλλοντος μεταφέρονται στον ΕΟΚΕΔ, με τους δήμους να «αποτελούν θεσμικό συνομιλητή και εταίρο του κράτους σε όλα τα κρίσιμα θέματα που σχετίζονται με τον πολεοδομικό σχεδιασμό της περιοχής τους».

Τι θα απογίνουν οι πολεοδομίες

Στο ερώτημα τι θα απογίνουν οι πολεοδομίες και από πού θα εξυπηρετούνται οι πολίτες οι οποίοι σήμερα απευθύνονται στις ΥΔΟΜ, η απάντηση είναι ότι θα μεταστεγαστούν και θα ενταχθούν στο νέο δίκτυο του ΕΟΚΕΔ, χωρίς πλέον να ονομάζονται ΥΔΟΜ, αφού αυτές καταργούνται ως αυτοτελείς δημοτικές υπηρεσίες.

Οι λειτουργίες και το προσωπικό των πολεοδομιών θα ενσωματωθούν στα 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης (ΠΚΔ) και στα 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης (ΤΚΔ) του ΕΟΚΕΔ, τα οποία θα στεγαστούν στα σημερινά κτηματολογικά γραφεία, αξιοποιώντας την πολύ υψηλή αντιστοίχιση του δικτύου του Κτηματολογίου σε σχέση με τις σημερινές ΥΔΟΜ.

Δημιουργείται έτσι ένα εθνικό, ενιαίο δίκτυο εξυπηρέτησης, με τον πολίτη να εξυπηρετείται σε ένα ενιαίο σημείο ανά περιοχή, είτε με φυσική παρουσία είτε μέσω πλήρως ψηφιακών υπηρεσιών, χωρίς υποχρέωση εντοπιότητας, αλλά με ενιαίες διαδικασίες και ίση μεταχείριση, ανεξαρτήτως δήμου, με άμεση πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες ιδιοκτησίας και δόμησης σε ένα ενιαίο ψηφιακό και φυσικό σημείο. Η εξυπηρέτηση θα μεταφερθεί από τους δήμους στο εθνικό σύστημα του ΕΟΚΕΔ.

Η κατάργηση των ΥΔΟΜ κρίθηκε απαραίτητη, καθώς πανελλαδική αξιολόγηση του ΥΠΕΣ κατέγραψε βαθμολογία 3,4/10, δείχνοντας ότι οι πολίτες ζητούν επιτακτικά απλούστευση και αποτελεσματικότητα. Αυτό δεν ήταν καθόλου τυχαίο, αφού, όπως προκύπτει από τα υπάρχοντα στοιχεία, μόνο το 56% των δήμων διαθέτει Υπηρεσία Δόμησης.

Αλλά και από τις ΥΔΟΜ που υπάρχουν σήμερα, στο 23% η διαδικασία να βγάλει κάποιος άδεια δόμησης υπερβαίνει τους τρεις μήνες. Αυτό βέβαια σε απλές υποθέσεις, αφού σε πολύπλοκες ο χρόνος αναμονής έχει φτάσει τα πέντε χρόνια! Το 35% των υπηρεσιών λειτουργεί με έως δύο μηχανικούς, ανεπαρκείς για τις απαιτήσεις του νόμου.

Mε «Ράμπο» και AI

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα θα δημιουργηθεί Μητρώο Ανεξάρτητων Ελεγκτών Δόμησης που θα υπάγεται στον ΕΟΚΕΔ. Στους «Ράμπο» της δόμησης θα ανατίθεται με κλήρωση ο υποχρεωτικός έλεγχος όλων των αδειών πριν από την έναρξη εργασιών.

Σε περίπτωση που διαπιστωθεί πλημμελής εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας, τον τελικό έλεγχο για την οικοδομική άδεια τον πραγματοποιεί η Γενική Διεύθυνση Δόμησης. Με τον τρόπο αυτό, η κυβέρνηση στοχεύει στην ενίσχυση στην πράξη της ακεραιότητας και της αξιοπιστίας των αδειών.

Τους «Ράμπο» θα βοηθά και ο έξυπνος έλεγχος αδειών με Τεχνητή Νοημοσύνη, δηλαδή ο συστηματικός έλεγχος, για πρώτη φορά στη χώρα μας, των οικοδομικών αδειών με τη βοήθεια Τεχνητής Νοημοσύνης ώστε οι έλεγχοι να είναι πιο στοχευμένοι και αποτελεσματικοί.

Αντί να γίνονται τυχαίοι έλεγχοι, το σύστημα, αξιοποιώντας διαθέσιμα δεδομένα, θα μπορεί να παρέχει πληροφορία για το ποιοι φάκελοι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάζουν προβλήματα (π.χ. σε περιοχές με αυθαιρεσία, σε ζώνες προστασίας ή σε έργα μεγαλύτερης πολυπλοκότητας).

Με τον τρόπο αυτό, αξιοποιώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη, θα ελέγχεται περίπου το 30% των αδειών, αλλά όχι τυχαία, θα αναλύονται δεδομένα από το ΑΙ bot, το οποίο θα προτείνει ποιες υποθέσεις είναι «υψηλού ρίσκου», ενώ θα υπάρχει δυνατότητα να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή σε «ευαίσθητες» περιοχές, όπως ιστορικοί τόποι, προστατευόμενες περιοχές ή σημεία όπου έχουν εντοπιστεί στο παρελθόν πολλές παραβάσεις.

Ουσιαστικά, το κράτος θα χρησιμοποιεί ένα «έξυπνο φίλτρο» που θα ξεχωρίζει έγκαιρα τις άδειες που χρειάζονται προτεραιότητα στον έλεγχο ώστε να εντοπίζονται τα προβλήματα πριν ξεκινήσουν τα έργα και να προστατεύεται καλύτερα ο χώρος και το περιβάλλον.

Οι 3 πυλώνες της μεταρρύθμισης

Σε τρεις πυλώνες εστιάζει η συνολική μεταρρύθμιση που φέρνει η κυβέρνηση στα ακίνητα. Η λογική των πυλώνων είναι το ιδιοκτησιακό υπόβαθρο, δηλαδή τίνος είναι ο χώρος, το τι είναι ο χώρος, δηλαδή τον χαρακτηρισμό και την οριοθέτηση, αλλά και τι επιτρέπεται στον χώρο, δηλαδή τον σχεδιασμό, χωροταξικό και πολεοδομικό.

Στον πρώτο πυλώνα, που αφορά το ιδιοκτησιακό υπόβαθρο, οι βασικές μεταρρυθμίσεις είναι η δημιουργία ενιαίου φορέα ΝΠΔΔ Ελληνικό Κτηματολόγιο, ως καθολικός διάδοχος της ΕΚΧΑ Α.Ε., το κλείσιμο των κατά τόπους υποθηκοφυλακείων (392 συνολικά), αφού το σύνολο των συναλλαγών ακινήτων περνούν στα Κτηματολογικά Γραφεία (92, το δίκτυο των οποίων ταυτίζεται κατά 97% με αυτό των ΥΔΟΜ), τα οποία θα έχουν πανελλαδική κάλυψη, η ψηφιοποίηση των αρχείων των υποθηκοφυλακείων, αλλά και η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών και της δυνατότητας πρόσβασης του πολίτη μέσω maps.ktimatologio.gr.

Στον δεύτερο πυλώνα εντάσσεται η οριοθέτηση και εκμετάλλευση από την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου, και όχι τους δήμους, των παραλιών, αλλά και των ρεμάτων και υδατορεμάτων.

Στον τρίτο πυλώνα, του χωροταξικού σχεδιασμού, μειώθηκαν οι συντελεστές δόμησης στα εκτός σχεδίου και καταργήθηκαν οι παρεκκλίσεις αρτιότητας σε οικόπεδα, ενώ δημιουργήθηκαν νέα εργαλεία για τον πολεοδομικό σχεδιασμό και τις χρήσεις γης, όπως ο Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης που έφερε εις πέρας το ΤΕΕ, με διαλειτουργικότητα του Κτηματολογίου, οι δασικοί χάρτες, το e-Αδειες, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, οι αντικειμενικές αξίες σε ένα σημείο.

Τα κλειδιά της μετάβασης από τους δήμους στο Κτηματολόγιο

Για τη μεταφορά του ελέγχου δόμησης στο Κτηματολόγιο και τον νέο φορέα υπάρχουν τρία κλειδιά. Το πρώτο είναι η υπερτοπική αρμοδιότητα.

Αυτό βασίζεται στην απόφαση 1728/2025 του Συμβουλίου της Επικρατείας, που ορίζει ότι η έκδοση οικοδομικών αδειών ανήκει στην κεντρική διοίκηση. Αυτό σημαίνει ότι η αδειοδότηση δεν είναι πια τοπική υπόθεση, αφού αγγίζει την ιδιοκτησία, το περιβάλλον και τον κοινόχρηστο χώρο, έννοιες που εμπίπτουν στο άρθρο 24 του Συντάγματος.

Το δεύτερο είναι η διαφάνεια. Ο ΕΟΚΕΔ φέρνει το τέλος του φακέλου «από χέρι σε χέρι», θεσπίζοντας νέους κανόνες, ψηφιακή διαδικασία από άκρη σε άκρη και ψηφιακό ίχνος σε κάθε πράξη.

Το τρίτο κλειδί είναι ο κεντρικός έλεγχος. Εδώ, έχουμε risk based εποπτεία. Το 30% των πράξεων θα ελέγχεται δειγματοληπτικά, μέσω αλγοριθμικής αξιολόγησης κινδύνου, με στόχευση ιδιαίτερα σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας.

Ο ρόλος του κάθε φορέα

Το υπουργείο διατηρεί την Εθνική Χωρική Στρατηγική, τα Ειδικά και Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια και τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό με την κανονιστική αρμοδιότητα του ΝΟΚ.
Τα τομεακά υπουργεία παραμένουν ως φορείς αρμοδιότητας προστασίας σε νευραλγικά κομμάτια όπως η δασική προστασία, η αρχαιολογική κήρυξη και η περιβαλλοντική πολιτική.

Στον ενιαίο φορέα εγγράφεται μόνο το γεωχωρικό τους αποτύπωμα ως θεματικό επίπεδο. Οι δήμοι παραμένουν ως θεματοφύλακες του σχεδιασμού, αφού διατηρούν τον καθορισμό χρήσεων γης μέσω των ΤΠΣ, τις ρυμοτομικές μελέτες, τις αναπλάσεις και επεκτάσεις, τη διαχείριση των κοινόχρηστων χώρων και τη συμμετοχή στον τοπικό σχεδιασμό. Μεταφέρονται η αδειοδότηση και ο έλεγχος, όχι η χάραξη της πόλης.

Τέλος, ένας ανεξάρτητος φορέας προσφυγών (μετεξέλιξη των ΣΥΠΟΘΑ) διασφαλίζει ότι ο κεντρικός έλεγχος επίσης δεν είναι ανέλεγκτος. Η συγκέντρωση χωρίς αυτές τις δικλίδες θα προσέκρουε στην αρχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και θα έχανε τη νομιμοποίησή της.

πηγη-Protothema.gr