Σοβαρές επιφυλάξεις για τον νέο τρόπο εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών εξέφρασε ο δικηγόρος και συνταγματολόγος Λάμπρος Μπαμπαλιούτας, μιλώντας στην Άννα Μπαμπέτα και τον LAMIA POLIS 87.7.
- Πώς θα λειτουργεί η «εναλλακτική ψήφος»
- «Δεν ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία του Έλληνα»
- «Ο κόσμος δεν είναι ώριμος για αυτόν τον τρόπο»
- Ποιοι ευνοούνται από το νέο σύστημα
- Υποψήφιοι δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι χωρίς σταυρό
- «Είμαστε στο όριο συνταγματικά»
- Υποψήφιος δήμαρχος χωρίς να είναι δημότης του συγκεκριμένου Δήμου
- Τι αλλάζει στα χωριά με το όριο των 301 κατοίκων
- Υποψήφιοι από άλλη Περιφερειακή Ενότητα
- «Υπάρχουν πολλά κενά και ερωτηματικά»
- «Δεν ρωτήθηκε η επιστήμη»
- «Θα ανακύψουν ζητήματα αντισυνταγματικότητας»
- «Δύσκολο να εφαρμοστεί στις επόμενες εκλογές»
- «Ο εκλογικός νόμος έπρεπε να μείνει έξω από τον Κώδικα»
Ο κ. Μπαμπαλιούτας ανέλυσε το σύστημα της λεγόμενης «εναλλακτικής ψήφου», προειδοποιώντας ότι οι πολίτες δεν είναι εξοικειωμένοι με τη συγκεκριμένη διαδικασία και ότι θα απαιτηθεί εκτεταμένη ενημερωτική καμπάνια.
Παράλληλα, εντόπισε σειρά νομικών κενών και ζητημάτων άνισης μεταχείρισης, τα οποία, όπως εκτίμησε, είναι πιθανό να προκαλέσουν προσφυγές και ενστάσεις περί αντισυνταγματικότητας.
Πώς θα λειτουργεί η «εναλλακτική ψήφος»
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της δεύτερης Κυριακής και την ολοκλήρωση της εκλογικής διαδικασίας μέσα σε μία ημέρα.
Σύμφωνα με όσα εξήγησε ο Λάμπρος Μπαμπαλιούτας, ο ψηφοφόρος θα δηλώνει την πρώτη του επιλογή για δήμαρχο ή περιφερειάρχη, σημειώνοντας τον αριθμό «1», ενώ θα μπορεί να επιλέξει και δεύτερο υποψήφιο με τον αριθμό «2».
Εφόσον κάποιος υποψήφιος συγκεντρώσει από τις πρώτες επιλογές ποσοστό 42% συν μία ψήφο, θα εκλέγεται από την πρώτη καταμέτρηση.
Σε διαφορετική περίπτωση, θα προσμετρώνται οι δεύτερες επιλογές των ψηφοφόρων για τους δύο επικρατέστερους υποψηφίους, χωρίς να πραγματοποιείται δεύτερος γύρος.
«Είναι ένας τρόπος ψηφοφορίας που δεν έχει εφαρμοστεί όλα αυτά τα χρόνια στη χώρα μας. Πρόκειται για τη λεγόμενη εναλλακτική ψήφο», εξήγησε.
«Δεν ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία του Έλληνα»
Ο συνταγματολόγος εμφανίστηκε επιφυλακτικός για το κατά πόσο το νέο σύστημα μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά στην ελληνική πραγματικότητα.
Όπως σημείωσε, η συγκεκριμένη μορφή ψηφοφορίας χρησιμοποιείται σε άλλες χώρες, όπως η Ιρλανδία και η Μεγάλη Βρετανία, αλλά δεν είναι γνώριμη στους Έλληνες ψηφοφόρους.
«Κατά την άποψή μου, δεν ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία του Έλληνα. Το ότι θα μπερδευτούν όλοι και θα χρειαστεί μία πολύ μεγάλη καμπάνια ενημέρωσης είναι δεδομένο», τόνισε.
Έφερε, μάλιστα, ως παράδειγμα την ταξινομική ψήφο που χρησιμοποιείται στα πανεπιστήμια για την ανάδειξη των μελών των Συμβουλίων Διοίκησης, υπογραμμίζοντας ότι ακόμη και εκεί απαιτείται εξοικείωση με τη διαδικασία.
«Ο κόσμος δεν είναι ώριμος για αυτόν τον τρόπο»
Κατά τον κ. Μπαμπαλιούτα, ο ψηφοφόρος θα καλείται να προεξοφλήσει τι θα επέλεγε σε έναν ενδεχόμενο δεύτερο γύρο, χωρίς να γνωρίζει ποιοι υποψήφιοι θα είχαν τελικά επικρατήσει.
Η Άννα Μπαμπέτα έθεσε το ερώτημα εάν αυτό συνιστά έμμεση πίεση προς τον πολίτη, καθώς θα πρέπει από την πρώτη Κυριακή να έχει επεξεργαστεί όλα τα πιθανά εκλογικά σενάρια.
Ο συνταγματολόγος απέφυγε τον όρο «ψυχολογική πίεση», επέμεινε όμως ότι η κοινωνία δεν είναι εξοικειωμένη με τη διαδικασία.
«Ο κόσμος δεν είναι ώριμος πλέον για κάτι τέτοιο. Θα πρέπει να αποφασίσει από πριν ποια θα ήταν η δεύτερη επιλογή του», ανέφερε.
Ποιοι ευνοούνται από το νέο σύστημα
Ο Λάμπρος Μπαμπαλιούτας εκτίμησε ότι η νέα διαδικασία ευνοεί κυρίως τους υποψηφίους που θα βρίσκονται κοντά στο όριο του 42%.
Ένας υποψήφιος που θα συγκεντρώνει ποσοστό 40% ή 41% στις πρώτες επιλογές θα μπορεί να εκλεγεί μέσα από την προσμέτρηση των δεύτερων ψήφων.
«Αυτοί οι οποίοι θα βρίσκονται κοντά στο 42% συν μία ψήφο είναι εκείνοι που περίπου ευνοούνται από αυτό το σύστημα», σημείωσε.
Υποψήφιοι δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι χωρίς σταυρό
Ιδιαίτερο προβληματισμό εξέφρασε για τη δυνατότητα να περιλαμβάνονται στα ψηφοδέλτια υποψήφιοι οι οποίοι θα εκλέγονται χωρίς σταυρό προτίμησης.
Ο κ. Μπαμπαλιούτας παρομοίασε τη συγκεκριμένη πρόβλεψη με ένα μικρό «ψηφοδέλτιο Επικρατείας» μέσα στους αυτοδιοικητικούς συνδυασμούς.
Όπως εξήγησε, οι συγκεκριμένοι υποψήφιοι θα αναγράφονται αλφαβητικά και θα μπορούν να εκλέγονται χωρίς να έχουν λάβει προσωπική ψήφο από τους πολίτες.
«Μπορεί κάποιος να μου πει ποια είναι η ίση μεταχείριση όλων των υποψηφίων; Έχουμε άνιση μεταχείριση μεταξύ των υποψηφίων, αλλά κατ’ επέκταση και μεταξύ των ψηφοφόρων», υπογράμμισε.
«Είμαστε στο όριο συνταγματικά»
Σύμφωνα με τον συνταγματολόγο, η δυνατότητα εκλογής συμβούλων χωρίς σταυρό μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο ενστάσεων.
Το ζήτημα, όπως εξήγησε, είναι ότι ένας υποψήφιος δήμαρχος ή περιφερειάρχης ενδέχεται ουσιαστικά να καθορίζει ποιος θα εκλεγεί, ενώ οι πολίτες δεν θα έχουν δικαίωμα άμεσης επιλογής ανάμεσα στους συγκεκριμένους υποψηφίους.
«Εδώ είμαστε και στο όριο συνταγματικά. Κάποιος πολίτης ή υποψήφιος μπορεί να προσφύγει και να θέσει ζήτημα αντισυνταγματικότητας», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι οι σύμβουλοι που θα εκλέγονται χωρίς σταυρό θα έχουν ακριβώς τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις με εκείνους που θα έχουν λάβει την ψήφο των πολιτών.
Υποψήφιος δήμαρχος χωρίς να είναι δημότης του συγκεκριμένου Δήμου
Ο Λάμπρος Μπαμπαλιούτας αναφέρθηκε και στις προϋποθέσεις συμμετοχής στις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Όπως εξήγησε, ένας υποψήφιος δήμαρχος δεν είναι απαραίτητο να είναι ήδη δημότης του Δήμου στον οποίο επιθυμεί να διεκδικήσει τη δημαρχία, καθώς το θεσμικό πλαίσιο απαιτεί απλώς να είναι δημότης κάποιου Δήμου.
Αντίστοιχα, για τις δημοτικές κοινότητες δεν απαιτείται πάντοτε ο υποψήφιος να είναι εγγεγραμμένος στο δημοτολόγιο του συγκεκριμένου χωριού, αλλά μπορεί να είναι δημότης του ευρύτερου Δήμου.
Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον ένας συνδυασμός δεν βρίσκει υποψήφιο σε μία συγκεκριμένη κοινότητα, μπορεί να τοποθετήσει πρόσωπο που προέρχεται από διαφορετική κοινότητα του ίδιου Δήμου.
Τι αλλάζει στα χωριά με το όριο των 301 κατοίκων
Σημαντικό ζήτημα αποτελεί και η επαναφορά του πληθυσμιακού ορίου των 301 κατοίκων για τη συγκρότηση συμβουλίου δημοτικής κοινότητας.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο συνταγματολόγος, εφόσον η συγκεκριμένη πρόβλεψη παραμείνει, πολλές μικρές κοινότητες θα εκπροσωπούνται μόνο από έναν πρόεδρο ή εκπρόσωπο και δεν θα διαθέτουν συμβούλιο.
«Εάν πραγματικά παραμείνει το 301 συν, πάρα πολλές δημοτικές κοινότητες θα μείνουν μόνο με τον εκπρόσωπο της κοινότητας», προειδοποίησε.
Το ερώτημα που τίθεται είναι τι θα συμβαίνει όταν ένας υποψήφιος προέρχεται από διαφορετικό χωριό και καλείται να εκπροσωπήσει μία κοινότητα με την οποία δεν έχει ουσιαστικό δεσμό.
Υποψήφιοι από άλλη Περιφερειακή Ενότητα
Ο κ. Μπαμπαλιούτας εντόπισε ασάφεια και στις προϋποθέσεις για τους υποψήφιους περιφερειακούς συμβούλους.
Όπως ανέφερε, η διατύπωση του νόμου φαίνεται να επιτρέπει σε δημότη οποιουδήποτε Δήμου της ίδιας Περιφέρειας να είναι υποψήφιος σε διαφορετική Περιφερειακή Ενότητα.
Για παράδειγμα, κάποιος που είναι δημότης Δήμου της Βοιωτίας θα μπορούσε, βάσει της συγκεκριμένης ερμηνείας, να είναι υποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος στη Φθιώτιδα.
«Ο νόμος δεν λέει Περιφερειακή Ενότητα. Λέει δημότης Δήμου της οικείας Περιφέρειας. Άρα καταλαβαίνω ότι μπορεί κάποιος να είναι γραμμένος σε άλλη Περιφερειακή Ενότητα και να θέσει υποψηφιότητα», εξήγησε.
«Υπάρχουν πολλά κενά και ερωτηματικά»
Ο συνταγματολόγος υποστήριξε ότι αρκετά σημεία του νέου εκλογικού πλαισίου δεν έχουν αποσαφηνιστεί επαρκώς.
Όπως είπε, το γεγονός ότι οι διατάξεις συγκεντρώθηκαν σε έναν ενιαίο Κώδικα αποτελεί θετική εξέλιξη, καθώς οι εργαζόμενοι στους Δήμους και στις Περιφέρειες θα μπορούν ευκολότερα να γνωρίζουν ποιο θεσμικό πλαίσιο εφαρμόζεται.
Ωστόσο, κατά την άποψή του, η απλή κωδικοποίηση των διάσπαρτων διατάξεων δεν αρκεί όταν εισάγονται νέα εκλογικά και πολιτικά δεδομένα.
«Υπάρχουν πολλά κενά, πολλά ερωτηματικά και πράγματα τα οποία δεν έχουν διευκρινιστεί σε νομικό επίπεδο», τόνισε.
«Δεν ρωτήθηκε η επιστήμη»
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Λάμπρος Μπαμπαλιούτας για τον τρόπο με τον οποίο καταρτίστηκε ο νέος Κώδικας.
Όπως ανέφερε, το νομοθέτημα φαίνεται να στηρίχθηκε κυρίως στην εργασία υπηρεσιακών παραγόντων και ανθρώπων της Αυτοδιοίκησης, χωρίς να ζητηθεί επαρκώς η άποψη της επιστημονικής κοινότητας.
«Όσους “γκουρού” της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αν βάλεις, εάν δεν ρωτήσεις την επιστήμη, δεν κάνεις τίποτα. Η επιστήμη δεν είναι απέναντι, συμβαδίζει και πηγαίνει παράλληλα», δήλωσε.
Συμφώνησε, μάλιστα, με τις επιφυλάξεις που έχουν εκφραστεί από την Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων, σημειώνοντας ότι υπήρχαν λόγοι για να διατυπωθούν αντιδράσεις.
«Θα ανακύψουν ζητήματα αντισυνταγματικότητας»
Συγκρίνοντας τον νέο Κώδικα με το υφιστάμενο εκλογικό πλαίσιο, ο κ. Μπαμπαλιούτας εκτίμησε ότι ο προηγούμενος νόμος είχε πολύ λιγότερα ανοιχτά ζητήματα συνταγματικότητας.
Αντιθέτως, όπως προέβλεψε, οι νέες ρυθμίσεις είναι πιθανό να οδηγήσουν σε περισσότερες ενστάσεις και προσφυγές.
«Με αυτόν τον νόμο θα ανακύψουν ζητήματα αντισυνταγματικότητας και δεν θα υπάρχει σταθερότητα στο εκλογικό σύστημα και στον τρόπο με τον οποίο εκλέγονται οι αιρετοί», ανέφερε.
«Δύσκολο να εφαρμοστεί στις επόμενες εκλογές»
Ο συνταγματολόγος εξέφρασε αμφιβολίες ακόμη και για το εάν οι διατάξεις της εναλλακτικής ψήφου θα εφαρμοστούν τελικά στις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές.
Όπως επισήμανε, μέχρι τότε θα έχουν προηγηθεί εθνικές εκλογές, επομένως δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο ότι το πολιτικό και νομοθετικό πλαίσιο θα παραμείνει αμετάβλητο.
«Θεωρώ ότι είναι δύσκολο να εφαρμοστεί και ότι τουλάχιστον οι διατάξεις για την εναλλακτική ψήφο δεν θα εφαρμοστούν στις επόμενες εκλογές», εκτίμησε, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για προσωπική του πρόβλεψη.
«Ο εκλογικός νόμος έπρεπε να μείνει έξω από τον Κώδικα»
Κλείνοντας, ο Λάμπρος Μπαμπαλιούτας υπογράμμισε ότι η δημιουργία ενός ενιαίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελούσε πάγιο αίτημα και ήταν αναγκαία.
Ωστόσο, εκτίμησε ότι το εκλογικό σκέλος θα έπρεπε να αποτελεί ξεχωριστό νομοθέτημα, όπως συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ανέφερε ως παραδείγματα τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία, όπου η εκλογική νομοθεσία παραμένει διακριτή από την κωδικοποίηση των διατάξεων που αφορούν την καθημερινή λειτουργία της Αυτοδιοίκησης.
«Η κωδικοποίηση είναι πολύ σημαντική. Όμως, όταν προσθέτεις ένα νέο πολιτικό στοιχείο σε έναν Κώδικα που θέλεις να διευκολύνει τα πράγματα, τελικά περισσότερο μπερδεύεις παρά διευκολύνεις», κατέληξε.
Σημείωση: Τα σχόλια που εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα αποτελούν προσωπικές απόψεις των χρηστών που τα δημοσίευσαν και δεν εκφράζουν απαραίτητα τις θέσεις ή απόψεις του Lamianow.gr.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σχόλια που έχουν διατυπωθεί δημόσια σε κοινωνικά δίκτυα ενδέχεται να εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα, όταν έχουν δημοσιευθεί κάτω από σχετικές αναρτήσεις του ίδιου άρθρου. Το Lamianow.gr δεν φέρει ευθύνη για το περιεχόμενο αυτών των σχολίων.
Αν κάποιο σχόλιο θεωρείτε ότι παραβιάζει δικαιώματα, είναι προσβλητικό ή έχει αποσυρθεί από την αρχική του πηγή, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο [email protected] για την άμεση αφαίρεσή του.