Πριν από λίγες ημέρες μια ομάδα της In-Q-Tel (IQT), ενός μη κερδοσκοπικού venture capital με βασικό χρηματοδότη τη CIA, πραγματοποίησε τα πρώτα της ραντεβού στην Αθήνα διερευνώντας την πιθανότητα επενδύσεων σε ελληνικές επιχειρήσεις που επιχειρούν μέσω της καινοτομίας να αναπτυχθούν και να αποκτήσουν κλίμακα. Σύμφωνα με πληροφορίες, το fund είδε τουλάχιστον πέντε ελληνικές εταιρείες, σε κάποιες από τις οποίες μάλιστα έκανε και αυτοψία στα εργαστήρια και τις εγκαταστάσεις τους. Το «μενού» των επαφών, μεταξύ άλλων, περιελάμβανε τεχνολογία άμυνας, Διάστημα, αλλά και εφαρμογές γύρω από τις θαλάσσιες μεταφορές.
Αν και τα αποτελέσματα αυτών των πρώτων επαφών θα φανούν τους προσεχείς μήνες -οπότε και θα κριθεί αν κάποια ελληνική εταιρεία ή σχήμα θα προστεθεί στη λίστα με τις δεκάδες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις στις οποίες ήδη έχει επενδύσει το IQT (το «Q» προέρχεται από τον θρυλικό συνεργάτη του κινηματογραφικού Τζέιμς Μποντ)-, το γεγονός από μόνο του δείχνει ότι το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας αρχίζει να μπαίνει όλο και πιο έντονα στο ραντάρ διεθνών επενδυτών.
Και όλα αυτά σε μια περίοδο όπου η διάθεση για deals στην ελληνική αγορά παραμένει ισχυρή, παρά τις σημαντικές αναταράξεις στο διεθνές περιβάλλον λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, αλλά και των επικείμενων εκλογών στη χώρα.
Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα και στη φετινή ετήσια -κλειστή- εκδήλωση της Deloitte για την «κλιμάκωση του ελληνικού επιχειρείν» (5th Scale-Up event) που πραγματοποιήθηκε στην Αράχωβα. Εκεί συγκεντρώθηκαν 30 scale-ups -από την DeepSea Technologies και την Open Cosmos Aegean έως την EFA Group-, μαζί με περίπου 40 επενδυτές από την Ελλάδα και το εξωτερικό, μεταξύ των οποίων venture capitals, family offices και private equity funds όπως η IQT, η ETF Partners και η Lakestar, καθώς και περισσότεροι από 20 οργανισμοί και θεσμικοί φορείς του οικοσυστήματος καινοτομίας.
«Η Ελλάδα διαθέτει προφανώς το ταλέντο και τις δεξιότητες για να αναπτύξει τεχνολογίες που μπορούν να έχουν παγκόσμια σημασία», σημείωσε ο κ. Κλέιτον Γουίλιαμς, managing director της In-Q-Tel, του επενδυτικού βραχίονα που δημιουργήθηκε από τη CIA για την υποστήριξη τεχνολογιών εθνικής ασφάλειας. Η παρουσία του fund στην εκδήλωση της Deloitte στην Αράχωβα δεν ήταν τυχαία. Οπως εξήγησε ο ίδιος, περίπου το 20% των επενδύσεων της In-Q-Tel πραγματοποιείται εκτός Ηνωμένων Πολιτειών, με στόχο τον εντοπισμό τεχνολογιών που μπορούν να καλύψουν κρίσιμες ανάγκες κυβερνήσεων και οργανισμών ασφάλειας. Η σύσφιξη δε των διμερών σχέσεων Ελλάδας – ΗΠΑ έχει δημιουργήσει ζωτικό χώρο γι’ αυτή την οικονομικο-επιχειρηματική προσέγγιση.
Για τους επενδυτές αυτού του τύπου, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται πλέον στους μεγάλους βιομηχανικούς ομίλους, αλλά στρέφεται όλο και περισσότερο σε μικρότερες εταιρείες που μπορούν να αναπτύξουν γρήγορα νέες τεχνολογίες. Οπως σημείωσε ο managing partner της ETF Partners, Ρομπ Τζένιζερ οι startups και οι scale-ups έχουν συχνά το πλεονέκτημα της ταχύτητας απέναντι στους μεγάλους οργανισμούς, καθώς μπορούν να ανταποκριθούν πολύ πιο γρήγορα στις τεχνολογικές και γεωπολιτικές προκλήσεις.
Το ενδιαφέρον αυτό συνδέεται άμεσα και με τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται σήμερα στην τεχνολογική και γεωπολιτική σκηνή. Σύμφωνα με τον managing partner της NGP Capital, Μπο Ιλσο, η αγορά βρίσκεται στην αρχή ενός νέου τεχνολογικού «super-cycle» που συνδέεται κυρίως με την Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ παράλληλα οι γεωπολιτικές εντάσεις επαναφέρουν στο προσκήνιο επενδύσεις σε τομείς όπως η άμυνα και το Διάστημα. Αυτό το υπογράμμισε και ο κ. Ακης Μπράτσος, partner της Lakestar, προσδιορίζοντας ως επιταχυντή αυτή της τάσης τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αρκετές από τις νεότερες εταιρείες του κλάδου κατάφεραν να αποδείξουν την αξία της τεχνολογίας τους απευθείας στο πεδίο, παρακάμπτοντας τις παραδοσιακές διαδικασίες προμηθειών και αποκτώντας συμβόλαια με κυβερνήσεις που αποφέρουν πλέον εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε έσοδα.
Την ίδια στιγμή, το ελληνικό οικοσύστημα αρχίζει να αποκτά μεγαλύτερη ωριμότητα, με περισσότερα funds και μεγαλύτερο αριθμό επενδύσεων τα τελευταία χρόνια. «Εχουμε δει τεράστια ανάπτυξη του ελληνικού οικοσυστήματος τα τελευταία χρόνια», σημείωσε ο κ. Δημήτρης Καρύδας από την Εθνική Τράπεζα, ενώ ο πρόεδρος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων Χάρης Λαμπρόπουλος υπογράμμισε ότι, σε σύγκριση με άλλες αγορές, η Ελλάδα δεν έχει γνωρίσει τις υπερβολικές αποτιμήσεις που εμφανίστηκαν σε άλλα οικοσυστήματα. «Το ελληνικό οικοσύστημα είναι πιο ανθεκτικό και πιο ελκυστικό σε σχέση με ό,τι βλέπουμε αλλού», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, για να προσελκυστούν περισσότερα κεφάλαια, οι επενδυτές θεωρούν ότι το επόμενο βήμα είναι η δημιουργία επιτυχημένων εξόδων. «Χρειαζόμαστε success stories και καλά exits», σημείωσε ο ίδιος, εξηγώντας ότι τέτοιες περιπτώσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτης για την προσέλκυση περισσότερων ιδιωτικών επενδυτών στο οικοσύστημα.
Σε αυτό το περιβάλλον αυξανόμενου ενδιαφέροντος για το ελληνικό οικοσύστημα κινείται και η πρωτοβουλία της Deloitte να φέρνει σε επαφή επιχειρήσεις, επενδυτές και θεσμικούς φορείς.
«Το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας περνά πλέον σε μια νέα φάση ωρίμανσης, όπου το ζητούμενο δεν είναι μόνο η δημιουργία νέων startups αλλά και η ανάπτυξη ισχυρών scale-ups με διεθνή παρουσία», σημειώνει ο director of Innovation Κωνσταντίνος Βαΐτσας στην Deloitte Ελλάδος.
Oπως επισημαίνει, καθώς αυξάνονται ο αριθμός των επενδυτικών κεφαλαίων και το ενδιαφέρον θεσμικών και στρατηγικών επενδυτών και ενισχύεται η πρόσβαση σε κεφάλαια, καθοριστικό ρόλο παίζει η σύνδεση μεταξύ επιχειρήσεων, επενδυτών, τραπεζών και θεσμικών φορέων. «Σε αυτό το πλαίσιο, πρωτοβουλίες όπως το Scale-Up Event στον Παρνασσό λειτουργούν ως πλατφόρμες διαλόγου και συνεργασίας», σημειώνει.
Επιχειρηματικές προσπάθειες
Στον χώρο της άμυνας και των τεχνολογιών ασφαλείας, το EFA Group επιχειρεί τα τελευταία χρόνια να μετασχηματιστεί από εταιρεία συμβούλων και αντιπροσωπειών σε πάροχο ολοκληρωμένων τεχνολογικών λύσεων. Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου Γρηγόρη Κουτσογιάννη, η νέα φάση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για εταιρείες που αναπτύσσουν τεχνολογίες σε τομείς όπως οι αισθητήρες, τα αυτόνομα συστήματα και τα δίκτυα δεδομένων. «Αυτή τη στιγμή η Ευρώπη αυξάνει σημαντικά την παραγωγή στον τομέα της άμυνας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Την ίδια στιγμή, όπως εξήγησε, για τις ελληνικές εταιρείες του κλάδου η ανάπτυξη περνά σχεδόν αναγκαστικά μέσα από τη διεθνή αγορά. «Για να μπορέσει να επιβιώσει μια εταιρεία στον κλάδο της άμυνας -ιδίως όταν προέρχεται από την Ελλάδα- πρέπει να κινηθεί διεθνώς», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι το μέγεθος της εγχώριας αγοράς δεν αρκεί για να στηρίξει μεγάλες επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες.
Στο ίδιο οικοσύστημα τεχνολογιών ασφαλείας και edge computing κινείται και η Acromove, η οποία αναπτύσσει φορητές υπολογιστικές υποδομές υψηλής ισχύος για εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης στο πεδίο. Οπως ανέφερε ο ιδρυτής της εταιρείας Γιώργος Κατινιώτης, η λύση της εταιρείας επιτρέπει την ανάπτυξη υπολογιστικών συστημάτων AI σε περιβάλλοντα όπου δεν είναι εφικτή η χρήση κλασικών data centers, από τηλεπικοινωνιακές υποδομές και εξορυκτικές δραστηριότητες έως εφαρμογές ασφάλειας και άμυνας. Η εταιρεία συνεργάζεται ήδη με διεθνείς πελάτες και έπειτα από συζητήσεις περίπου ενός έτους προσέλκυσε επένδυση από την EFA Group, ανοίγοντας νέες προοπτικές για την ανάπτυξη της τεχνολογίας της σε εφαρμογές ασφάλειας και άμυνας.
Αντίστοιχα, αρκετές ελληνικές εταιρείες τεχνολογίας έχουν ήδη στραφεί στις διεθνείς αγορές προκειμένου να αποκτήσουν κλίμακα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της PNOE, μιας εταιρείας που αναπτύσσει τεχνολογία ανάλυσης μεταβολισμού για εφαρμογές στην υγεία, στον αθλητισμό και την ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά της λεγόμενης longevity. Σύμφωνα με τον ιδρυτή της Απόστολο Ατσαλάκη, περίπου το 85% των εσόδων της εταιρείας προέρχεται πλέον από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου δραστηριοποιείται σε συνεργασία με μεγάλες αλυσίδες fitness και ιατρικών κέντρων. «Η αγορά των ΗΠΑ ήταν και παραμένει για εμάς το Ιερό Δισκοπότηρο. Μόνο με την παρουσία μας εκεί μπορούμε να χτίσουμε μια εταιρεία αξίας δισεκατομμυρίων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης και της Ρομποτικής, η Acumino αναπτύσσει εφαρμογές που στοχεύουν κυρίως στη βιο μηχανική παραγωγή. Οπως σημείωσε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Μηνάς Λιαροκάπης, η πραγματική αξία της Τεχνητής Νοημοσύνης βρίσκεται στις εφαρμογές που επιλύουν συγκεκριμένα προβλήματα στην παραγωγή. «Πρέπει να πας στα εργοστάσια και να ρωτήσεις τι πραγματικά δημιουργεί αξία στην παραγωγή», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η ανάπτυξη της λεγόμενης physical AI συνδέεται άμεσα με την ανάγκη αυτοματοποίησης της βιομηχανίας.
Στον χώρο του λογισμικού, η Yodeck αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα ελληνικής εταιρείας που κατάφερε να αναπτυχθεί διεθνώς με σχετικά περιορισμένη αρχική χρηματοδότηση. Οπως εξήγησε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Βαγγέλης Μιχαλόπουλος, η ανάπτυξη της πλατφόρμας digital signage στηρίχθηκε αρχικά σε μοντέλο οργανικής ανάπτυξης και ψηφιακού μάρκετινγκ. «Το inbound marketing μπορεί να σε πάει μέχρι ένα σημείο, αλλά για να συνεχίσεις να μεγαλώνεις πρέπει να αναπτύξεις συνεργασίες και δίκτυα πωλήσεων», σημείωσε.
Παράλληλα, στον χώρο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, η Hellas Direct αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα ελληνικής insurtech εταιρείας που επιχειρεί να αξιοποιήσει τις αλλαγές που συντελούνται διεθνώς στον ασφαλιστικό κλάδο. Oπως σημείωσε ο συνιδρυτής της εταιρείας Αλέξης Πανταζής, η συγκέντρωση που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά σε συνδυασμό με την επιστροφή των τραπεζών στον κλάδο δημιουργεί νέες ευκαιρίες για εταιρείες που επιχειρούν να αξιοποιήσουν την τεχνολογία και τα δεδομένα για να αλλάξουν τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς.
Οι περιπτώσεις αυτές αποτυπώνουν μια ευρύτερη τάση που αρχίζει να διαμορφώνεται στο ελληνικό οικοσύστημα: εταιρείες που αναπτύσσουν τεχνολογία στην Ελλάδα, αλλά σχεδιάζουν εξαρχής την ανάπτυξή τους σε παγκόσμιες αγορές.
Τα private equity funds
Παράλληλα, όμως, και καθώς το οικοσύστημα των επενδύσεων ωριμάζει, το επόμενο κρίσιμο βήμα για τα funds που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα είναι η δημιουργία επιτυχημένων εξόδων από τις επενδύσεις τους.
Για τα funds growth capital το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η είσοδος σε νέες εταιρείες, αλλά και η δυνατότητα να δημιουργηθούν μεγαλύτερα επιχειρηματικά σχήματα που θα μπορούν να προσελκύσουν στρατηγικούς επενδυτές ή να οδηγηθούν σε νέους κύκλους χρηματοδότησης.
Oπως σημειώνει ο partner της Elikonos Capital Partners, Παντελής Παπαγεωργίου, το τρίτο fund της εταιρείας, ύψους περίπου 170 εκατ. ευρώ, έχει ήδη ξεκινήσει την ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου του και εξετάζει νέες επενδύσεις που ενδέχεται να ολοκληρωθούν μέσα στους επόμενους μήνες.
«Eχουμε ήδη δύο επενδύσεις και άλλες δύο-τρεις περιπτώσεις που είναι πολύ προχωρημένες και μπορεί να κλείσουν σχετικά σύντομα», ανέφερε, σημειώνοντας ότι το fund διαθέτει ώριμο pipeline επενδυτικών ευκαιριών.
Την ίδια στιγμή, όπως εξήγησε, στο τραπέζι βρίσκονται και νέες αποεπενδύσεις από προηγούμενα χαρτοφυλάκια. Μετά τη συμφωνία για τη Med Frigo, βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για ακόμη μία ή δύο εξόδους.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η EOS Capital Partners εξετάζει σειρά νέων επενδύσεων σε τομείς όπως οι υπηρεσίες τεχνολογίας, η πρωτοβάθμια υγεία και τα τρόφιμα. «Eχουμε τέσσερις-πέντε περιπτώσεις που κοιτάμε ταυτόχρονα και θα δούμε πού θα κάτσει», σημείωσε ο partner της εταιρείας Νίκος Χρυσανθόπουλος, προσθέτοντας ότι το fund σχεδιάζει 3-4 νέες επενδύσεις το επόμενο διάστημα, ενώ μέσα στον Απρίλιο αναμένεται να κάνει το πρώτο κλείσιμο και το fund υποδομών που ετοιμάζει η εταιρεία, στα περίπου 220 εκατ. ευρώ, με τελικό στόχο τα 300 εκατ. ευρώ.
Oπως εξηγεί, το ζητούμενο για τα private equity funds είναι η γρήγορη ανάπτυξη των εταιρειών του χαρτοφυλακίου ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες για μια επιτυχημένη έξοδο. «Θέλεις γρήγορο deployment σε καλές εταιρείες και να αρχίσεις να βγαίνεις πιο νωρίς. Εξάλλου το exit είναι και το πιο δύσκολο κομμάτι», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ανάλογη κινητικότητα καταγράφεται και από τη Halcyon Equity Partners, η οποία έχει ήδη πραγματοποιήσει πέντε επενδύσεις σε διαφορετικούς κλάδους της οικονομίας -από τρόφιμα και logistics έως τεχνολογία-, ενώ βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση ακόμη μίας συμφωνίας που προετοιμάζεται εδώ και περίπου έναν χρόνο. «Από τώρα σκέφτεσαι το exit. Δεν γίνεται αλλιώς», ανέφερε η partner της εταιρείας Ελένη Μπαθιανάκη.
Σε αυτή τη διαδικασία, ένας από τους πιθανούς δρόμους εξόδου για τις εταιρείες που αναπτύσσονται με τη στήριξη των funds είναι και η κεφαλαιαγορά. Oπως σημειώνει ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΧΑΕ Γιάννος Κοντόπουλος, η ένταξη του Eλληνικού Xρηματιστηρίου στο δίκτυο της Euronext αναμένεται να δημιουργήσει ένα νέο περιβάλλον για τις εισηγμένες εταιρείες. «Το πρακτικό κομμάτι της ένταξης στο κοινό σύστημα συναλλαγών θα γίνει το 2027, ενώ το κομμάτι του post-trading θα ολοκληρωθεί σταδιακά έως το τέλος του 2029», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η διασύνδεση με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα θα ανοίξει μεγαλύτερη πρόσβαση σε διεθνείς επενδυτές και ρευστότητα. Oπως εξηγεί, η ένταξη στο ευρωπαϊκό δίκτυο δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση επιτυχίας, αλλά δημιουργεί ένα σημαντικό παράθυρο ευκαιρίας για τις ελληνικές επιχειρήσεις.
«Αυτά από μόνα τους δεν αποτελούν εχέγγυα ότι όλα θα πάνε καλά. Σου δίνουν την ευκαιρία. Αν δεν κινητοποιηθείς, όμως, δεν θα γίνει κάτι», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Το μεγάλο στοίχημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να ενεργοποιηθεί ξανά το ευρύτερο επενδυτικό οικοσύστημα γύρω από την αγορά. «Τώρα απλώς έχουμε μεγαλύτερες “ντουντούκες”. Το θέμα είναι αν μπορούμε να τις αξιοποιήσουμε ώστε να πάρει μπροστά το οικοσύστημα».
newmoney,gr
Αφήστε μια απάντηση
Σημείωση: Τα σχόλια που εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα αποτελούν προσωπικές απόψεις των χρηστών που τα δημοσίευσαν και δεν εκφράζουν απαραίτητα τις θέσεις ή απόψεις του Lamianow.gr.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σχόλια που έχουν διατυπωθεί δημόσια σε κοινωνικά δίκτυα ενδέχεται να εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα, όταν έχουν δημοσιευθεί κάτω από σχετικές αναρτήσεις του ίδιου άρθρου. Το Lamianow.gr δεν φέρει ευθύνη για το περιεχόμενο αυτών των σχολίων.
Αν κάποιο σχόλιο θεωρείτε ότι παραβιάζει δικαιώματα, είναι προσβλητικό ή έχει αποσυρθεί από την αρχική του πηγή, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο [email protected] για την άμεση αφαίρεσή του.
