Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή με πρωταγωνιστές το Ισραήλ, το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες δημιουργεί ένα εξαιρετικά περίπλοκο γεωπολιτικό τοπίο με παγκόσμιες προεκτάσεις. Για τις εξελίξεις αυτές μίλησε στον Lamia Polis 87.7 και τον Πάνο Κατσώνη ο καθηγητής Γεωπολιτικής Ιωάννης Μάζης, επιχειρώντας να αποσαφηνίσει τα βασικά στοιχεία της κρίσης και τα πιθανά σενάρια που μπορεί να ακολουθήσουν.
Οι ρίζες της κρίσης και οι Συμφωνίες του Αβραάμ
Ο κ. Μάζης ξεκίνησε την ανάλυσή του εξηγώντας ότι η σημερινή ένταση δεν προέκυψε ξαφνικά, αλλά αποτελεί συνέχεια μιας στρατηγικής διαδικασίας που ξεκίνησε από τις «Συμφωνίες του Αβραάμ» κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ. Μέσα από αυτές, επιδιώχθηκε η προσέγγιση του Ισραήλ με ορισμένες πετρελαιομοναρχίες του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, το επόμενο βήμα αυτής της στρατηγικής συνδέεται με έναν μεγάλο οικονομικό και ενεργειακό σχεδιασμό: τον διάδρομο IMEC, ο οποίος θα συνδέει την Ινδία – Μέση Ανατολή – Κύπρο – Κρήτη – Ελλάδα – Ευρώπη. Πρόκειται για μια εμπορική και ενεργειακή οδό μεγάλης σημασίας, που προϋποθέτει τη σταθεροποίηση της περιοχής.
Τα ανοιχτά μέτωπα και ο ρόλος του Ιράν
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι ορισμένα μέτωπα έχουν περιοριστεί, εξακολουθούν να υπάρχουν κρίσιμες εστίες έντασης, όπως η αντιπαράθεση του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο, αλλά και η ευρύτερη σύγκρουση με το Ιράν, το οποίο θεωρείται υπαρξιακή απειλή λόγω του πυρηνικού του προγράμματος.
Δείτε επίσης
Ο κ. Μάζης αναφέρθηκε εκτενώς στο πολιτικοθρησκευτικό σύστημα του Ιράν, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα πολυεπίπεδο θεοκρατικό μοντέλο εξουσίας, όπου κυρίαρχο ρόλο έχει ο ανώτατος πνευματικός ηγέτης. Αυτό καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την ανατροπή του από εξωτερικές πιέσεις.
Ιδιαίτερη σημασία δίνει επίσης στον ισχυρό πατριωτισμό της ιρανικής κοινωνίας, επισημαίνοντας ότι ακόμη και οι αντιφρονούντες συσπειρώνονται όταν η χώρα δέχεται εξωτερική επίθεση.
Η παγκόσμια διάσταση: ΗΠΑ – Κίνα – Ενέργεια
Στην ανάλυσή του ο κ. Μάζης υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να έχουν έναν ευρύτερο στόχο: την αποδυνάμωση της Κίνας. Η Κίνα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ενεργειακές εισαγωγές από το Ιράν, γεγονός που σημαίνει ότι ο έλεγχος αυτών των ροών μπορεί να επηρεάσει την οικονομική της ανάπτυξη.
Το Στενό του Ορμούζ ως «υπερόπλο»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία χαρακτήρισε «υπερόπλο» του Ιράν. Από το σημείο αυτό διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών υδρογονανθράκων.
Μια πιθανή διακοπή της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να προκαλέσει:
- εκτόξευση τιμών ενέργειας
- οικονομική αστάθεια στη Δύση
- πολιτικές και κοινωνικές αναταράξεις
Παράλληλα, τόνισε ότι μια χερσαία στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν είναι εξαιρετικά δύσκολη λόγω της γεωμορφολογίας και των ορεινών όγκων.
Τουρκία και περιφερειακές ισορροπίες
Αναφερόμενος στις περιφερειακές ισορροπίες, σημείωσε ότι η Τουρκία βρίσκεται σε στρατηγικό δίλημμα, καθώς καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε αντικρουόμενα συμφέροντα.
Σε περίπτωση κουρδικής εξέγερσης στο Ιράν, η Άγκυρα ενδέχεται να βρεθεί μπροστά σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο σενάριο ασφάλειας, με πιθανές νέες εντάσεις στην περιοχή.
Η Ελλάδα και οι γεωπολιτικές ευκαιρίες
Τέλος, ο κ. Μάζης εκτίμησε ότι μέσα σε αυτό το περιβάλλον μπορεί να προκύψουν και θετικές προοπτικές για την Ελλάδα. Η χώρα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και των ενεργειακών διαδρόμων, μπορεί να ενισχύσει τη γεωστρατηγική της σημασία.
«Ο πόλεμος είναι πάντα καταδικαστέος ηθικά, αλλά η γεωπολιτική ανάλυση οφείλει να διαβάζει την πραγματικότητα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει σε φάση έντονης αβεβαιότητας, με τις εξελίξεις να επηρεάζουν όχι μόνο την περιοχή αλλά και την παγκόσμια ισορροπία ισχύος.
Αφήστε μια απάντηση
Σημείωση: Τα σχόλια που εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα αποτελούν προσωπικές απόψεις των χρηστών που τα δημοσίευσαν και δεν εκφράζουν απαραίτητα τις θέσεις ή απόψεις του Lamianow.gr.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σχόλια που έχουν διατυπωθεί δημόσια σε κοινωνικά δίκτυα ενδέχεται να εμφανίζονται κάτω από τα άρθρα, όταν έχουν δημοσιευθεί κάτω από σχετικές αναρτήσεις του ίδιου άρθρου. Το Lamianow.gr δεν φέρει ευθύνη για το περιεχόμενο αυτών των σχολίων.
Αν κάποιο σχόλιο θεωρείτε ότι παραβιάζει δικαιώματα, είναι προσβλητικό ή έχει αποσυρθεί από την αρχική του πηγή, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο [email protected] για την άμεση αφαίρεσή του.
