Για τις σοβαρές ελλείψεις προσωπικού στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, την κατάσταση στο Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας, τη φυγή νέων γιατρών στο εξωτερικό και τις ευθύνες της πολιτείας μίλησε στον LAMIA POLIS 87.7 και τον δημοσιογράφο Στάθη Πράπα ο Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας, Παναγιώτης Παπανικολάου.

@lamiapolis877 Σφοδρή επίθεση του Γ.Γ. της ΟΕΝΓΕ για τις ελλείψεις γιατρών στο Γ.Ν. Λαμίας και τις αναφορές περί «μη ελκυστικής πόλης»: «Μα είναι σοβαρά πράγματα αυτά;» – «Αυτό πρέπει να κατακεραυνωθεί»#lamiapolis877 ♬ πρωτότυπος ήχος – Lamia Polis 87.7 FM

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις δημόσιες αναφορές του διοικητή της 5ης Υγειονομικής Περιφέρειας, Φώτη Σερέτη, σχετικά με την «ελκυστικότητα» της Λαμίας ως τόπου διαμονής και εργασίας.

Σε προηγούμενη τηλεοπτική του τοποθέτηση στο Star Κεντρικής Ελλάδας, ο κ. Σερέτης είχε θέσει, μεταξύ άλλων, το ερώτημα: «Πείτε μου έναν λόγο να μείνει κάποιος στη Λαμία», αναφερόμενος στη δυνατότητα της πόλης να προσελκύει κατοίκους, εργαζομένους και δημοσίους υπαλλήλους, μεταξύ των οποίων και γιατρούς.

Ο κ. Παπανικολάου αντέδρασε έντονα στη σύνδεση της αδυναμίας στελέχωσης του Νοσοκομείου Λαμίας με την ελκυστικότητα της πόλης. Υποστήριξε ότι με αυτόν τον τρόπο μεταφέρεται στην πόλη και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση η ευθύνη για ένα πρόβλημα που, σύμφωνα με τον ίδιο, συνδέεται κυρίως με τις αποδοχές, τις συνθήκες εργασίας, τις ελλείψεις προσωπικού και την επαγγελματική ανασφάλεια των νοσοκομειακών γιατρών.

«Η Λαμία δεν είναι ελκυστική πόλη και γι’ αυτό δεν έρχονται γιατροί;»

Ο Παναγιώτης Παπανικολάου ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Έφτασε στο σημείο ο διοικητής της 5ης Υγειονομικής Περιφέρειας να κατηγορήσει τον Δήμο Λαμίας. Άκουσον, άκουσον. Ότι η Λαμία δεν είναι ελκυστική πόλη, οικιστικά, και γι’ αυτό τάχα μου δεν έρχονται γιατροί στο Νοσοκομείο Λαμίας, επειδή ο Δήμος Λαμίας δεν έχει φροντίσει να κάνει ελκυστική πόλη τη Λαμία».

Αμέσως μετά διερωτήθηκε:

«Μα είναι σοβαρά πράγματα αυτά τώρα που ακούγονται;»

Κατά τον Γενικό Γραμματέα της ΟΕΝΓΕ, το πρόβλημα δεν είναι ότι οι γιατροί αποφεύγουν ειδικά τη Λαμία για λόγους ποιότητας ζωής ή οικιστικής ελκυστικότητας. Αντίθετα, υποστήριξε ότι ανάλογες δυσκολίες στελέχωσης καταγράφονται σε νοσοκομεία ολόκληρης της χώρας, ακόμη και σε μεγάλες πόλεις ή περιοχές που θεωρούνται ιδιαίτερα δημοφιλείς ως τόποι διαμονής.

«Μεταφέρονται κρατικές ευθύνες στην Τοπική Αυτοδιοίκηση»

Ο κ. Παπανικολάου υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει μεταφέρει στους δήμους και στις περιφέρειες μέρος της ευθύνης για τη στέγαση και την οικονομική ενίσχυση των υγειονομικών, ενώ, κατά την άποψή του, η μισθολογική πολιτική και η ουσιαστική στελέχωση των δημόσιων νοσοκομείων αποτελούν πρωτίστως ευθύνη του κεντρικού κράτους.

Όπως ανέφερε, τα στεγαστικά επιδόματα και οι πρόσθετες παροχές των δήμων μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά, δεν μπορούν όμως να αντικαταστήσουν την ανάγκη για καλύτερες αποδοχές και ασφαλέστερες συνθήκες εργασίας.

«Το μισθολογικό πρόβλημα και η στέγαση των υγειονομικών έπρεπε να είναι ευθύνη της κυβέρνησης. Όχι να φορτώνονται στους δήμους και στις περιφέρειες. Αυτό δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πραγματικότητα», ήταν το βασικό επιχείρημα που ανέπτυξε.

Τα επιδόματα δεν λύνουν το πρόβλημα της στελέχωσης

Στη διάρκεια της συζήτησης έγινε αναφορά και στις οικονομικές ενισχύσεις που παρέχονται από φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την προσέλκυση γιατρών.

Ο κ. Παπανικολάου υποστήριξε ότι ακόμη και όταν τα επιδόματα στέγασης καταβάλλονται κανονικά, δεν μπορούν να καλύψουν τη συνολική μισθολογική διαφορά που, σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει μεταξύ των νοσοκομειακών γιατρών στην Ελλάδα και των συναδέλφων τους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

«Είναι δυνατόν ένα επίδομα 400, 500 ή 600 ευρώ να αντικαταστήσει το μισθολογικό έλλειμμα που υπάρχει στους μισθούς των νοσοκομειακών γιατρών στην Ελλάδα σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Δεν είναι δυνατόν», ανέφερε.

Κατά την τοποθέτησή του, οι οικονομικές ενισχύσεις από δήμους και περιφέρειες μπορούν να βοηθήσουν προσωρινά, αλλά δεν αντιμετωπίζουν τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι προκηρύξεις θέσεων παραμένουν άγονες.

«Έχει γίνει όλη η χώρα άγονη;»

Ο Γενικός Γραμματέας της ΟΕΝΓΕ συνέδεσε την αδυναμία προσέλκυσης γιατρών με τις συνθήκες που επικρατούν συνολικά στο ΕΣΥ και όχι με τα χαρακτηριστικά της Λαμίας.

Όπως είπε:

«Έχουμε καταντήσει, όπως ξέρετε, κύριε Πράπα, εδώ και χρόνια να λέμε ότι είναι άγονο το Νοσοκομείο Λαμίας. Αν είναι δυνατόν να θεωρείται άγονο για την προσέλκυση των γιατρών, για να πάρουν επίδομα αγόνου, το Νοσοκομείο Λαμίας, που είναι δυόμισι ώρες οδικώς από την Αθήνα».

Στη συνέχεια αναφέρθηκε και σε άλλα μεγάλα περιφερειακά νοσοκομεία:

«Να είναι άγονο το Νοσοκομείο Καλαμάτας, έγινε άγονο πρόσφατα και το Νοσοκομείο Χανίων, το οποίο ήταν παλιότερα ένα εμβληματικό νοσοκομείο για όλη την Κρήτη. Δηλαδή, έχει γίνει όλη η χώρα άγονη όσον αφορά την προσέλκυση των γιατρών».

Με αυτό το παράδειγμα υποστήριξε ότι πρόκειται για ένα γενικευμένο πρόβλημα του δημόσιου συστήματος υγείας και όχι για τοπική αδυναμία της Λαμίας.

Οι αναφορές για τις ελλείψεις στο Νοσοκομείο Λαμίας

Αναφερόμενος ειδικότερα στο Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας, ο κ. Παπανικολάου παρουσίασε μια σειρά από προβλήματα που, σύμφωνα με τις πληροφορίες και την εικόνα που ο ίδιος έχει, επηρεάζουν τη λειτουργία βασικών κλινικών και τμημάτων.

Όπως διευκρίνισε, ανάλογες συνθήκες δεν παρατηρούνται μόνο σε μικρότερα περιφερειακά νοσοκομεία, αλλά αρχίζουν να εμφανίζονται και σε μεγάλα νοσοκομεία της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Η κατάσταση στον Παθολογικό Τομέα

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, στον παθολογικό τομέα του Νοσοκομείου Λαμίας νοσηλεύονται περίπου 50 έως 60 ασθενείς, αρκετοί από τους οποίους είναι κατανεμημένοι σε διαφορετικά τμήματα του νοσοκομείου.

Υποστήριξε ότι λειτουργεί μόνο μία Παθολογική Κλινική με περιορισμένο αριθμό γιατρών, ενώ έκανε αναφορά και στην παρουσία ενός μόνο πνευμονολόγου.

Κατά την εκτίμησή του, το Νοσοκομείο Λαμίας θα έπρεπε να διαθέτει τουλάχιστον δύο Παθολογικές Κλινικές, περισσότερες κλίνες και σαφώς ενισχυμένη ιατρική στελέχωση.

Οι ελλείψεις στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών, το οποίο, όπως υποστήριξε, διαθέτει πολύ μικρό αριθμό γιατρών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, για την κάλυψη των αναγκών του ΤΕΠ χρησιμοποιούνται ειδικευόμενοι γιατροί από άλλες κλινικές.

Ο κ. Παπανικολάου τόνισε ότι οι ειδικευόμενοι είναι ταυτόχρονα εργαζόμενοι και εκπαιδευόμενοι και θα πρέπει να προσφέρουν υπηρεσίες και να εκπαιδεύονται στην ειδικότητα που έχουν επιλέξει.

Όταν μετακινούνται με διοικητικές αποφάσεις σε τμήματα που δεν συνδέονται με την εκπαίδευσή τους, υποστήριξε ότι απογοητεύονται και τελικά αναζητούν άλλες επιλογές.

«Εάν τους πετάμε με διοικητικές αποφάσεις να κάνουν “λάντζα” εκεί που δεν έχουν καμία υποχρέωση να κάνουν, δεν είναι η κλινική στην οποία εκπαιδεύονται, τότε πάρα πολύ απλά θα σηκωθούν να φύγουν. Και αυτό κάνουν», ανέφερε.

Κατά τον ίδιο, αυτή η πρακτική δημιουργεί τον κίνδυνο τα περιφερειακά νοσοκομεία να μείνουν σταδιακά χωρίς ειδικευόμενους γιατρούς.

Η Ογκολογική Μονάδα και το ακτινοθεραπευτικό τμήμα

Ο Παναγιώτης Παπανικολάου αναφέρθηκε και στην Ογκολογική Μονάδα του Νοσοκομείου Λαμίας.

Όπως υποστήριξε, παρά τις ανακοινώσεις και τα εγκαίνια που είχαν προηγηθεί, το ακτινοθεραπευτικό τμήμα δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε, επειδή δεν έχουν διοριστεί οι απαραίτητοι τεχνολόγοι.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η διευθύντρια ακτινοθεραπεύτρια-ογκολόγος καλείται να συμμετέχει σε παθολογικές εφημερίες στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών.

Κατά τον ίδιο, το γεγονός αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της κάλυψης αναγκών με γιατρούς διαφορετικών ειδικοτήτων εξαιτίας της υποστελέχωσης.

Η αναφορά του για την Ουρολογική Κλινική

Ο κ. Παπανικολάου αναφέρθηκε επίσης στην Ουρολογική Κλινική, διευκρινίζοντας ο ίδιος ότι δεν ήταν απολύτως βέβαιος για τον ακριβή αριθμό των γιατρών.

«Στην Ουρολογική, αν δεν κάνω λάθος, υπάρχουν μόνο δύο συνάδελφοι, οι οποίοι δεν είναι μόνιμοι γιατροί του ΕΣΥ. Είναι ιδιώτες που κάνουν εφημερίες με μπλοκάκι», ανέφερε.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποδίδεται ως πληροφορία και εκτίμηση του ίδιου, με την επιφύλαξη που ο ίδιος διατύπωσε στη συνέντευξη.

Κατά τον Γενικό Γραμματέα της ΟΕΝΓΕ, η κάλυψη εφημεριών από ιδιώτες γιατρούς με δελτίο παροχής υπηρεσιών μπορεί να αντιμετωπίσει προσωρινά ορισμένες ανάγκες, αλλά δεν αντικαθιστά τη μόνιμη στελέχωση.

Η Μονάδα Βραχείας Νοσηλείας

Ο κ. Παπανικολάου έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στη Μονάδα Βραχείας Νοσηλείας του Νοσοκομείου Λαμίας.

Όπως είπε, υπάρχει η σχετική υποδομή, ωστόσο η μονάδα δεν έχει στελεχωθεί και δεν λειτουργεί.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε ότι πληροφορήθηκε, ως αιτιολογία προβάλλεται η απουσία συγκεκριμένων οδηγιών από το Υπουργείο Υγείας και την 5η ΥΠΕ για τον τρόπο χρέωσης των περιστατικών μέσω του συστήματος των DRGs.

Ο ίδιος χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη αιτιολογία «γραφειοκρατική αλχημεία», υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί μια απαραίτητη νοσοκομειακή μονάδα να παραμένει εκτός λειτουργίας για λογιστικούς ή οικονομοτεχνικούς λόγους.

Η αναφορά του στις οφειλές του ΕΟΠΥΥ

Στο πλαίσιο της συζήτησης για τα DRGs, ο κ. Παπανικολάου υποστήριξε ότι ο ΕΟΠΥΥ έχει σημαντικές οφειλές προς τα δημόσια νοσοκομεία για νοσηλείες ασφαλισμένων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.

Ανέφερε συγκεκριμένα ότι το συνολικό ποσό ξεπερνά, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, τα 12 εκατομμύρια ευρώ.

Η αναφορά αυτή αποτελεί ισχυρισμό του ίδιου στη διάρκεια της συνέντευξης και δεν συνοδεύτηκε εκείνη τη στιγμή από παρουσίαση σχετικών εγγράφων ή αναλυτικών οικονομικών στοιχείων.

Ο κ. Παπανικολάου χρησιμοποίησε το επιχείρημα αυτό για να υποστηρίξει ότι η εκκρεμότητα ως προς τη λογιστική χρέωση δεν αποτελεί επαρκή λόγο για τη μη λειτουργία της Μονάδας Βραχείας Νοσηλείας.

Θετικό στοιχείο η ύπαρξη νοσηλευτικού προσωπικού

Ως θετικό στοιχείο ανέφερε ότι στο Νοσοκομείο Λαμίας υπάρχει, κατά την εκτίμησή του, ένα επίπεδο νοσηλευτικής επάρκειας που θα μπορούσε να υποστηρίξει τη λειτουργία της Μονάδας Βραχείας Νοσηλείας.

Έκανε ειδική αναφορά σε νοσηλευτές που είχαν προσληφθεί κατά την περίοδο της πανδημίας και των οποίων οι συμβάσεις παρατάθηκαν.

Παράλληλα, άσκησε κριτική σε μετακινήσεις και τοποθετήσεις εργαζομένων, τις οποίες απέδωσε σε κομματικές παρεμβάσεις. Και αυτή η αναφορά αποτελεί πολιτική και συνδικαλιστική εκτίμηση του ίδιου.

Υποδομές χωρίς το απαραίτητο προσωπικό

Με αφορμή τις κυβερνητικές αναφορές για την αναβάθμιση του Εθνικού Συστήματος Υγείας, ο Παναγιώτης Παπανικολάου αναφέρθηκε και σε έργα που εγκαινιάζονται χωρίς, όπως υποστήριξε, να έχει προηγουμένως εξασφαλιστεί το αναγκαίο προσωπικό.

Έφερε ως παράδειγμα τη Μονάδα Τεχνητού Νεφρού στη Βόρεια Εύβοια, υποστηρίζοντας ότι εγκαινιάστηκε χωρίς να υπάρχει γιατρός νεφρολόγος για τη στελέχωσή της.

Κατά την άποψή του, δημιουργούνται και ανακαινίζονται κτιριακές εγκαταστάσεις μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, χωρίς παράλληλα να γίνονται οι μόνιμες προσλήψεις γιατρών, νοσηλευτών και τεχνικού προσωπικού που απαιτούνται για την πλήρη λειτουργία τους.

Οι αναφορές του για την αξιοποίηση υποδομών από ιδιώτες

Ο Γενικός Γραμματέας της ΟΕΝΓΕ αναφέρθηκε επίσης σε κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργείων Υγείας και Οικονομικών.

Σύμφωνα με τη δική του περιγραφή και ερμηνεία, η απόφαση δίνει τη δυνατότητα αξιοποίησης υποδομών των δημόσιων νοσοκομείων από ιδιώτες γιατρούς ή ιδιωτικές μονάδες, με την καταβολή σχετικού αντιτίμου προς το νοσοκομείο.

Ο κ. Παπανικολάου συνέδεσε αυτή τη δυνατότητα με τις επενδύσεις σε υποδομές που δεν συνοδεύονται από αντίστοιχη στελέχωση.

Η συγκεκριμένη σύνδεση αποτελεί πολιτική και συνδικαλιστική εκτίμηση του ίδιου και όχι διαπιστωμένο συμπέρασμα που παρουσιάστηκε με αποδεικτικά στοιχεία στη διάρκεια της συνέντευξης.

Η φυγή νέων γιατρών στο εξωτερικό

Ο Παναγιώτης Παπανικολάου εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για την αυξανόμενη φυγή νέων αποφοίτων των ελληνικών Ιατρικών Σχολών στο εξωτερικό.

Όπως ανέφερε, πολλοί νέοι γιατροί επιλέγουν αμέσως μετά τη λήψη του πτυχίου τους να πραγματοποιήσουν ολόκληρη την ειδικότητά τους σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ελβετία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τα κράτη της Σκανδιναβίας.

Κατά την εκτίμησή του, όσοι φεύγουν από την αρχή για να πραγματοποιήσουν την ειδικότητά τους στο εξωτερικό έχουν πολύ λιγότερες πιθανότητες να επιστρέψουν μόνιμα στην Ελλάδα.

«Όποιος φεύγει εξαρχής, μετά το πτυχίο, για να κάνει εξαρχής την ειδικότητα στο εξωτερικό, συνήθως δεν επιστρέφει ποτέ», ανέφερε.

Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι εάν συνεχιστεί αυτή η τάση, τα επόμενα χρόνια η έλλειψη γιατρών δεν θα περιορίζεται μόνο στα δημόσια νοσοκομεία, αλλά θα επηρεάσει και τον ιδιωτικό τομέα.

«Δεν υπάρχει μυστηριώδης απροθυμία των γιατρών»

Ο Γενικός Γραμματέας της ΟΕΝΓΕ απέρριψε την άποψη ότι υπάρχει μια ανεξήγητη ή «ψυχολογική» απροθυμία των γιατρών να εργαστούν στο ΕΣΥ.

«Δεν υπάρχει κάποια ψυχολογική απροθυμία των γιατρών για κάποιους μυστηριώδεις λόγους. Υπάρχει μισθολογική απαξίωση, εργασιακή υπερεξόντωση και παράνομη ετεροαπασχόληση», ανέφερε.

Κατά τον ίδιο, οι γιατροί αποθαρρύνονται από τις χαμηλές αποδοχές, τις εξαντλητικές εφημερίες, την έλλειψη προσωπικού, την υποχρεωτική κάλυψη τμημάτων διαφορετικών ειδικοτήτων και τη νομική έκθεση που μπορεί να προκύψει από την εργασία υπό επισφαλείς συνθήκες.

Η αναφορά στη νομική ευθύνη των γιατρών

Ο Παναγιώτης Παπανικολάου αναφέρθηκε και σε δικαστικές υποθέσεις στις οποίες έχει συμμετάσχει ως μάρτυρας.

Όπως υποστήριξε, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες γιατροί επικαλέστηκαν ότι εργάστηκαν με ελλιπές προσωπικό ή σε αντικείμενο διαφορετικό από την ειδικότητά τους, η απάντηση που δέχθηκαν από δικαστικές έδρες ήταν ότι θα έπρεπε να είχαν αρνηθεί να εφημερεύσουν, εφόσον θεωρούσαν τις συνθήκες επισφαλείς.

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι μεταφέρει προσωπικές εμπειρίες από υποθέσεις στις οποίες παρέστη ως μάρτυρας.

Κατά την άποψή του, η κατάσταση αυτή ενισχύει την επαγγελματική και νομική ανασφάλεια των νοσοκομειακών γιατρών, καθώς σε περίπτωση ενός σοβαρού περιστατικού ο γιατρός μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με προσωπικές ευθύνες.

Κάλεσμα προς το Δημοτικό Συμβούλιο Λαμιέων

Ολοκληρώνοντας τη συνέντευξή του στον LAMIA POLIS 87.7, ο Παναγιώτης Παπανικολάου ζήτησε από το Δημοτικό Συμβούλιο Λαμιέων να ασχοληθεί εκ νέου με το θέμα του νοσοκομείου.

Ανέφερε συγκεκριμένα:

«Εγώ πιστεύω ότι —δεν θέλω τώρα σαν πρόταση, σύσταση να το κάνω— το Δημοτικό Συμβούλιο να ξανασχοληθεί με το θέμα του νοσοκομείου και να είναι πολύ αυστηρό, συνολικά σαν Δημοτικό Συμβούλιο, σε αυτές τις ανοησίες, αν είναι δυνατόν δηλαδή, παραγόντων του Υπουργείου Υγείας να μεταβιβάζουν την ευθύνη στον Δήμο Λαμίας, ότι τάχα φταίει ο Δήμος Λαμίας που δεν πάνε γιατροί στο Νοσοκομείο Λαμίας, γιατί η πόλη της Λαμίας δεν είναι ελκυστική».

Και κατέληξε:

«Αυτό πρέπει να κατακεραυνωθεί από το Δημοτικό Συμβούλιο, αν μου επιτρέπετε».

Το βασικό μήνυμα της παρέμβασης

Το βασικό επιχείρημα που ανέπτυξε ο Παναγιώτης Παπανικολάου ήταν ότι η αδυναμία προσέλκυσης γιατρών στο Νοσοκομείο Λαμίας δεν μπορεί να αποδίδεται αποκλειστικά ή κυρίως στην ελκυστικότητα της πόλης.

Κατά τον ίδιο, πρόκειται για μέρος μιας γενικότερης κρίσης στελέχωσης του Εθνικού Συστήματος Υγείας, η οποία αφορά τις αποδοχές, τις συνθήκες εργασίας, τον αριθμό των εφημεριών, την επιστημονική εξέλιξη, την επαγγελματική ασφάλεια και τη δυνατότητα των γιατρών να ασκούν την ειδικότητά τους με επαρκή υποστήριξη.

Η συζήτηση, όπως υποστήριξε, θα πρέπει να επικεντρωθεί στις μόνιμες προσλήψεις, στην ενίσχυση των κλινικών και του Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών, στην πλήρη λειτουργία της Ογκολογικής Μονάδας και της Μονάδας Βραχείας Νοσηλείας, καθώς και στη βελτίωση των μισθολογικών και εργασιακών συνθηκών των νοσοκομειακών γιατρών.