Λιμάνι Αγίου Κωνσταντίνου: Εγκαίνια 10 εκατ. ευρώ, αλλά χωρίς πλοίο – Οι ευθύνες και τα αναπάντητα ερωτήματα

Να ξεκαθαρίσουμε κάτι από την αρχή.

Το λιμάνι του Αγίου Κωνσταντίνου δεν είναι ένα έργο που περιμένουμε να κατασκευαστεί. Κατασκευάστηκε.

Δεν είναι μια παλιά εγκατάσταση που δεν μπορεί να δεχτεί σύγχρονα πλοία. Αναβαθμίστηκε ακριβώς για να μπορεί να εξυπηρετεί επιβατηγά–οχηματαγωγά πλοία μήκους έως 100 μέτρων, υδροπτέρυγα και μικρά ή μεσαία κρουαζιερόπλοια.

Δεν είναι, επίσης, ένα έργο που έγινε με λίγα χρήματα.

Ο αρχικός προϋπολογισμός έφτασε τα 9,8 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Η σύμβαση υπογράφηκε τον Φεβρουάριο του 2020, οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 2023 και τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν στις 23 Νοεμβρίου του ίδιου έτους, παρουσία του Πρωθυπουργού.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν διαθέτουμε λιμάνι.

Το ερώτημα είναι γιατί, σχεδόν τρία χρόνια μετά τα εγκαίνια, εξακολουθούμε να ψάχνουμε τι θα το κάνουμε.

Τα εγκαίνια έγιναν – Το επιχειρησιακό σχέδιο πού ήταν;

Στα εγκαίνια ακούστηκαν όλα όσα συνήθως ακούμε σε τέτοιες περιπτώσεις.

Ανάπτυξη. Εξωστρέφεια. Σύνδεση της Στερεάς Ελλάδας με τις Σποράδες. Τουριστικές ροές. Εμπορική κίνηση. Κρουαζιέρα. Πρόσβαση προς τους Δελφούς και τις Θερμοπύλες.

Η ίδια η παρουσίαση του έργου ανέφερε ότι οι νέες εγκαταστάσεις θα βελτίωναν τις ακτοπλοϊκές συνδέσεις της Στερεάς Ελλάδας με τις Σποράδες και θα έδιναν περαιτέρω ώθηση στην τοπική οικονομία.

Όλα αυτά ακούγονται σωστά.

Υπήρχε, όμως, εξασφαλισμένη γραμμή;

Υπήρχε συμφωνία με ακτοπλοϊκή εταιρεία;

Υπήρχε πρόβλεψη επιδότησης, σε περίπτωση που η αγορά έκρινε ότι το δρομολόγιο δεν ήταν οικονομικά βιώσιμο;

Υπήρχε μελέτη που να απαντά πόσοι επιβάτες και οχήματα χρειάζονται, πόσο κοστίζει το δρομολόγιο και πόσο πρέπει να συνεισφέρει το Δημόσιο;

Από όσα έχουν παρουσιαστεί δημόσια, η απάντηση είναι όχι.

Κατασκευάστηκε πρώτα η υποδομή και το σχέδιο λειτουργίας αφέθηκε για μετά.

Και το «μετά» δεν ήρθε ποτέ με οργανωμένο τρόπο.

Ιανουάριος 2026: “Συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ενεργειών”

Στις αρχές του 2026, όταν ήταν ήδη εμφανές ότι ο Άγιος Κωνσταντίνος κινδύνευε να μείνει χωρίς σταθερή σύνδεση, πραγματοποιήθηκε τηλεδιάσκεψη με πρωτοβουλία του Δημάρχου Καμένων Βούρλων Ηλία Κυρμανίδη.

Συμμετείχαν ο Χρήστος Σταϊκούρας, ο Αντιπεριφερειάρχης Φθιώτιδας Ηλίας Σανίδας, το Λιμενικό Ταμείο, το Επιμελητήριο Φθιώτιδας και εκπρόσωποι επαγγελματικών φορέων.

Η ανακοίνωση που ακολούθησε δεν έλεγε απλώς ότι έγινε μια ανταλλαγή απόψεων.

Ανέφερε ότι συμφωνήθηκε κοινή αντιμετώπιση του ζητήματος και ότι καθορίστηκαν πλαίσιο συνεργασίας και «συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ενεργειών για τα επόμενα βήματα». Παρουσίαζε, μάλιστα, τη σύνδεση με τις Βόρειες Σποράδες και το Βόρειο Αιγαίο ως αναπτυξιακή προτεραιότητα υπερτοπικής σημασίας.

Έξι μήνες αργότερα, δικαιούμαστε να ρωτήσουμε:

Ποιο ήταν αυτό το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα;

Ποιες ήταν οι προβλεπόμενες ενέργειες;

Ποιος φορέας ανέλαβε την καθεμία;

Ποιες ολοκληρώθηκαν;

Ποιες δεν έγιναν και γιατί;

Γιατί αυτό το χρονοδιάγραμμα δεν δόθηκε ποτέ δημόσια, ώστε η τοπική κοινωνία να μπορεί να παρακολουθεί την εφαρμογή του;

Διότι διαφορετικά δεν μιλάμε για χρονοδιάγραμμα.

Μιλάμε για ένα δελτίο Τύπου που έδωσε την εντύπωση ότι το θέμα προχωρά, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο αποτέλεσμα.

Η ερώτηση Σταϊκούρα στις 20 Μαΐου

Στις 20 Μαΐου 2026, ο Χρήστος Σταϊκούρας κατέθεσε ερώτηση προς το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.

Τα ερωτήματα ήταν σαφή και απολύτως εύλογα:

Πρώτον: Ποιο σχέδιο επιβατικής ή εμπορικής γραμμής προβλέπεται για το 2026 και πότε θα αρχίσει να λειτουργεί;

Δεύτερον: Εάν δεν υπάρχει ενδιαφέρον από τον ιδιωτικό τομέα, εξετάζεται η δυνατότητα χαρακτηρισμού της γραμμής ως άγονης και επιδοτούμενης;

Τρίτον: Πώς σκοπεύει το Υπουργείο να αξιοποιήσει άμεσα τον αναβαθμισμένο λιμένα, στον οποίο δαπανήθηκαν σημαντικοί δημόσιοι πόροι;

Δεν ζητούσε γενικές αναφορές στη νομοθεσία.

Ζητούσε γραμμή, ημερομηνία, χρηματοδότηση και σχέδιο.

Η απάντηση Κικίλια στις 8 Ιουλίου

Η απάντηση του Υπουργείου, με ημερομηνία 8 Ιουλίου 2026, επιβεβαιώνει τελικά το αδιέξοδο.

Το Υπουργείο αναφέρει ότι, για τη δρομολογιακή περίοδο από την 1η Νοεμβρίου 2025 έως την 31η Οκτωβρίου 2026, καμία πλοιοκτήτρια εταιρεία δεν υπέβαλε δήλωση τακτικής δρομολόγησης από τον Άγιο Κωνσταντίνο προς τις Βόρειες Σποράδες.

Η γραμμή, σύμφωνα με την απάντηση, συμπεριλήφθηκε σε πρόσκληση για αποκλειστική εξυπηρέτηση διάρκειας από ένα έως πέντε έτη.

Υπήρχε όμως μια καθοριστική λεπτομέρεια:

Η πρόσκληση ήταν χωρίς καταβολή μισθώματος.

Τι σημαίνει αυτό σε απλά ελληνικά;

Το Υπουργείο είπε ουσιαστικά στις ακτοπλοϊκές εταιρείες:

«Ελάτε να εκτελείτε το δρομολόγιο, αναλάβετε το κόστος του πλοίου, των καυσίμων, του πληρώματος, της συντήρησης και των λιμενικών τελών και καλύψτε τα έξοδά σας από τα εισιτήρια».

Η εταιρεία θα είχε την αποκλειστική εξυπηρέτηση της γραμμής, αλλά όχι οικονομική ενίσχυση.

Και τι συνέβη;

Δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά.

Το αποτέλεσμα δεν θα έπρεπε να προκαλεί έκπληξη. Όταν καμία εταιρεία δεν θεωρεί τη γραμμή εμπορικά βιώσιμη, δεν αρκεί να της παραχωρήσεις την αποκλειστικότητα. Χρειάζεται να καλύψεις το χρηματοδοτικό κενό.

Ο νόμος προβλέπει επόμενο βήμα – Θα γίνει;

Η ίδια η απάντηση του Υπουργείου εξηγεί ότι, εάν μια γραμμή δεν καλυφθεί ούτε μέσω της διαδικασίας χωρίς μίσθωμα, μπορεί να ακολουθήσει γνωμοδότηση του Συμβουλίου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών και μειοδοτικός διαγωνισμός έναντι μισθώματος.

Δηλαδή πραγματικά επιδοτούμενη γραμμή.

Εδώ βρίσκεται το βασικό ερώτημα που το Υπουργείο απέφυγε να απαντήσει:

Θα περάσει ο Άγιος Κωνσταντίνος στο επόμενο στάδιο;

Θα ζητηθεί γνωμοδότηση του ΣΑΣ;

Θα προκηρυχθεί μειοδοτικός διαγωνισμός με κρατική επιδότηση;

Έχει εκτιμηθεί πόσα χρήματα απαιτούνται;

Έχει δεσμευτεί σχετική πίστωση;

Υπάρχει χρονοδιάγραμμα;

Στην απάντηση της 8ης Ιουλίου δεν υπάρχει καμία τέτοια δέσμευση.

Υπάρχει μόνο η περιγραφή του τι θα μπορούσε γενικά να γίνει, όχι του τι αποφασίστηκε να γίνει για τον Άγιο Κωνσταντίνο. Βέβαια ευλόγως θα πει κάποιος και να γίνει τώρα, πότε θα ολοκληρωθεί η διαδικασία; Θα έχει φύγει το καλοκαίρι…

“Οι Σποράδες εξυπηρετούνται από αλλού”

Το Υπουργείο προσθέτει ότι οι Βόρειες Σποράδες συνδέονται καθημερινά με τον Βόλο και κατά τη θερινή περίοδο εξυπηρετούνται επίσης από το Μαντούδι και τη Θεσσαλονίκη.

Εδώ βρίσκεται όλη η ουσία της κυβερνητικής αντιμετώπισης.

Για το Υπουργείο, το βασικό ζήτημα είναι αν οι Σποράδες διαθέτουν ακτοπλοϊκή εξυπηρέτηση.

Και πράγματι διαθέτουν.

Το ερώτημα της Φθιώτιδας, όμως, είναι διαφορετικό:

Γιατί κατασκευάστηκε και αναβαθμίστηκε το λιμάνι του Αγίου Κωνσταντίνου, εάν θεωρούμε επαρκές το γεγονός ότι τα νησιά εξυπηρετούνται από άλλα λιμάνια;

Το Υπουργείο απάντησε στο πώς θα πάει κάποιος στις Σποράδες.

Δεν απάντησε στο πώς θα αξιοποιηθεί η δημόσια επένδυση των 9,8 εκατ. ευρώ.

Υπήρξε συνολική τοπική διεκδίκηση;

Και εδώ πρέπει να είμαστε ειλικρινείς και με τους εαυτούς μας.

Η ευθύνη δεν βρίσκεται μόνο στην Αθήνα.

Μέχρι σήμερα υπάρχουν κοινοβουλευτικές ερωτήσεις, συναντήσεις, τηλεδιασκέψεις, επιστολές και δηλώσεις. Δεν διακρίνεται, όμως, μία ενιαία και διαρκής στρατηγική διεκδίκησης της περιοχής.

Δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια ένα κοινό κείμενο, υπογεγραμμένο από:

• όλους τους βουλευτές της Φθιώτιδας,
• την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας,
• τον Δήμο Καμένων Βούρλων,
• το Λιμενικό Ταμείο,
• το Επιμελητήριο,
• τους επαγγελματικούς και τουριστικούς φορείς.

Δεν έχει παρουσιαστεί συγκεκριμένο αίτημα που να λέει:

Ποια ακριβώς γραμμή ζητάμε;

Με πόσα δρομολόγια την εβδομάδα;

Για ποιους μήνες;

Με τι τύπο πλοίου;

Με ποιο εκτιμώμενο κόστος;

Ποιο ποσό ζητάμε από το Υπουργείο;

Πόσα χρήματα μπορεί να συνεισφέρει η Περιφέρεια;

Ποιοι άλλοι προορισμοί μπορούν να ενταχθούν, ώστε να αυξηθεί η εμπορική βιωσιμότητα;

Οι γενικές διατυπώσεις περί «στρατηγικού λιμανιού» και «αναπτυξιακής σημασίας» είναι σωστές, αλλά δεν αρκούν για να προκηρυχθεί μια γραμμή.

Αναζητήθηκαν εναλλακτικές;

Όταν έγινε φανερό ότι δεν υπάρχει ιδιωτικό ενδιαφέρον, ποιο ήταν το εναλλακτικό σχέδιο; Εξετάστηκε η πιλοτική χρηματοδότηση της γραμμής από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας; Έγινε επίσημη πρόταση συνεργασίας προς την Περιφέρεια Θεσσαλίας, αφού οι Σποράδες ανήκουν διοικητικά σε αυτήν;

Υπήρξε προσέγγιση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου για επέκταση του δρομολογίου προς Λήμνο, Μυτιλήνη ή Χίο; Έγινε οργανωμένη διαβούλευση με ακτοπλοϊκές εταιρείες, ώστε να καταγραφούν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα συμμετείχαν;

Εξετάστηκε η λειτουργία μικρότερου ή ταχύτερου πλοίου;

Εξετάστηκε ένα πιλοτικό πρόγραμμα περιορισμένης διάρκειας, ώστε να δημιουργηθεί σταδιακά επιβατική αγορά;

Υπήρξε συνεργασία με ταξιδιωτικά γραφεία, ξενοδόχους και τουριστικούς φορείς της Κεντρικής και Δυτικής Ελλάδας;

Αν έγιναν όλα αυτά, πρέπει να παρουσιαστούν.

Αν δεν έγιναν, πρέπει να εξηγηθεί γιατί.

Το παράδειγμα της Θεσσαλίας

Η σύγκριση με τη Θεσσαλία είναι αναπόφευκτη.

Για τη γραμμή Βόλος–Σκιάθος–Χίος–Μυτιλήνη, οι Περιφέρειες Θεσσαλίας και Βορείου Αιγαίου δεν περιορίστηκαν στη διαπίστωση ότι η σύνδεση θα ήταν χρήσιμη.

Διέθεσαν από ένα εκατομμύριο ευρώ η καθεμία, εξασφαλίζοντας συνολική περιφερειακή χρηματοδότηση δύο εκατομμυρίων ευρώ. Η γραμμή εγκρίθηκε ομόφωνα από το ΣΑΣ και οδηγήθηκε σε διαγωνιστική διαδικασία, αν και τελικά η καθυστέρηση της προκήρυξης οδήγησε στην απώλεια της θερινής περιόδου του 2026.

Το παράδειγμα δεν παρουσιάζεται ως ιστορία απόλυτης επιτυχίας. Και εκεί υπήρξαν καθυστερήσεις και προβλήματα.

Παρουσιάζεται, όμως, ως απόδειξη ότι οι Περιφέρειες μπορούν να βάλουν πραγματικά «πλάτη».

Μπορούν να δεσμεύσουν χρήματα.

Μπορούν να συνεργαστούν.

Μπορούν να παρουσιάσουν στο Υπουργείο ένα ώριμο και χρηματοδοτημένο αίτημα.

Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας προτίθεται να κάνει κάτι αντίστοιχο;

Ή θα συνεχίσουμε να ζητάμε από το Υπουργείο να πληρώσει το σύνολο της γραμμής, χωρίς να έχουμε παρουσιάσει τοπικό σχέδιο συμμετοχής;

Απαντήσεις θα πάρουμε;

Μετά την απάντηση Κικίλια της 8ης Ιουλίου, δεν υπάρχει πλέον περιθώριο για γενικόλογες ανακοινώσεις.

Χρειάζονται συγκεκριμένες απαντήσεις:

1. Θα προκηρυχθεί επιδοτούμενος διαγωνισμός για τη σύνδεση Αγίου Κωνσταντίνου–Βορείων Σποράδων;

2. Θα εισαχθεί το θέμα στο Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών και πότε;

3. Ποιο είναι το εκτιμώμενο ετήσιο κόστος της γραμμής;

4. Προτίθεται η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας να διαθέσει χρήματα;

5. Ζητήθηκε επίσημα συνεργασία από τις Περιφέρειες Θεσσαλίας και Βορείου Αιγαίου;

6. Υπάρχει πλήρης μελέτη βιωσιμότητας και, εφόσον υπάρχει, γιατί δεν δημοσιοποιείται;

7. Τι απέγινε το «συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ενεργειών» που ανακοινώθηκε τον Ιανουάριο;

8. Ποιος έχει τελικά την πολιτική και διοικητική ευθύνη να συντονίσει όλους τους εμπλεκομένους;

9. Ποιο είναι το εναλλακτικό σχέδιο για το λιμάνι, εάν η σύνδεση με τις Σποράδες δεν προχωρήσει;

10. Τι θα συμβεί το καλοκαίρι του 2027 και πότε θα αρχίσει η προετοιμασία, ώστε να μη συζητάμε ξανά τα ίδια τον επόμενο Ιούνιο;

Προς Θεού, όχι άλλες συναντήσεις

Το λιμάνι του Αγίου Κωνσταντίνου δεν χρειάζεται άλλη μία φωτογραφία γύρω από ένα τραπέζι.

Δεν χρειάζεται ακόμη μία ανακοίνωση που θα μιλά για στρατηγική σημασία, ανάπτυξη, εξωστρέφεια και συνέργειες.

Αυτά έχουν ειπωθεί πολλές φορές.

Χρειάζεται φάκελο.

Χρειάζεται κοστολόγηση.

Χρειάζεται χρηματοδότηση.

Χρειάζεται μία συγκεκριμένη γραμμή, με συγκεκριμένα δρομολόγια και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Χρειάζεται, πάνω απ’ όλα, κάποιος να αναλάβει την ευθύνη του συντονισμού και να ενημερώνει δημόσια τι έκανε και τι δεν κατάφερε να κάνει.

Διότι σήμερα έχουμε ένα λιμάνι για το οποίο επενδύθηκαν εκατομμύρια, έχουμε πολιτικές δηλώσεις από όλους και έχουμε μια αγορά (πλοιοκτήτες) που απάντησε ότι χωρίς οικονομική στήριξη δεν έρχεται γιατί… μπαίνει μέσα.

Αυτό που δεν έχουμε είναι ένα ενιαίο τοπικό σχέδιο που να λέει:

Αυτή είναι η γραμμή που ζητάμε, τόσο κοστίζει, τόσα βάζουμε εμείς, τόσα ζητάμε από το κράτος και αυτή είναι η ημερομηνία κατά την οποία πρέπει να ξεκινήσει.

Μέχρι να υπάρξει κάτι τέτοιο, το λιμάνι θα παραμένει «μείζονος σημασίας» στα χαρτιά και δευτερεύουσας σημασίας στην πράξη.