Λαμία : “Ήταν προβρασμένο το κοτόπουλο που έφερε την σαλμονέλα” – 17 νοσηλευόμενοι και κρίσιμες αποκαλύψεις για τα περιστατικά

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η έρευνα για τη συρροή κρουσμάτων σαλμονέλας στη Λαμία, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να επιχειρούν να χαρτογραφήσουν ολόκληρη τη διαδρομή της ύποπτης παρτίδας κοτόπουλου: από τη μονάδα παραγωγής και την επεξεργασία, μέχρι τον ενδιάμεσο διακινητή, τον τελικό προμηθευτή, τη μεταφορά και την παράδοση στις επιχειρήσεις εστίασης.

Τουλάχιστον 40 πολίτες είχαν προσέλθει μέχρι το πρωί της Τρίτης 14 Ιουλίου στα Επείγοντα του Νοσοκομείου Λαμίας, ενώ 17 χρειάστηκε να εισαχθούν για νοσηλεία. Σύμφωνα με τα όσα είπε ο αντιπεριφερειάρχης Υγείας Ανδρέας Τοουλιάς στον LAMIA POLIS 87.7 οι νοσηλευόμενοι είναι πλέον 17 (η χθεσινή ανακοίνωση του νοσοκομείου έκανε λόγο για 12 νοσηλευόμενους). Οι υγειονομικές υπηρεσίες πραγματοποιούν ελέγχους σε έξι επιχειρήσεις εστίασης σε διαφορετικά σημεία της πόλης. Ο προμηθευτής έχει εντοπιστεί και έχουν ληφθεί δείγματα κοτόπουλου, τα οποία μεταφέρθηκαν σε εργαστήριο της Χαλκίδας για εξέταση.

Το γεγονός ότι οι ασθενείς δεν είχαν φάει όλοι στο ίδιο κατάστημα, αλλά σε διαφορετικές επιχειρήσεις, ενισχύει την εκτίμηση ότι υπήρξε ένας κοινός κρίκος στην τροφοδοσία. Δεν αποδεικνύει, όμως, από μόνο του ούτε το σημείο στο οποίο προέκυψε η μόλυνση ούτε ποιος ευθύνεται. Αυτά αναμένεται να προκύψουν από την ιχνηλάτηση και τα εργαστηριακά αποτελέσματα.

Η κρίσιμη λεπτομέρεια: «Ήταν προβρασμένο κοτόπουλο»

Μία ιδιαίτερα σημαντική διάσταση στην υπόθεση έδωσε, μιλώντας στον Lamia Polis 87.7, ο πρόεδρος των επισιτιστικών επαγγελματιών της Λαμίας, Φρανκ Τσιλιπάνος.

Όπως υποστήριξε, το προϊόν που είχαν προμηθευτεί τα συγκεκριμένα καταστήματα δεν ήταν ωμό ή κατεψυγμένο κοτόπουλο το οποίο μαγειρεύτηκε εξαρχής μέσα στις κουζίνες τους. Επρόκειτο, σύμφωνα με τον ίδιο, για έτοιμο, προβρασμένο κοτόπουλο, το οποίο διατέθηκε στις επιχειρήσεις για να χρησιμοποιηθεί κυρίως σε σάντουιτς, σαλάτες και άλλα έτοιμα γεύματα.

Η επισήμανση αυτή αλλάζει ουσιαστικά το πλαίσιο της διερεύνησης. Στην περίπτωση ενός ωμού προϊόντος, το τελικό και επαρκές μαγείρεμα στην επιχείρηση αποτελεί ένα κρίσιμο στάδιο προστασίας. Σε ένα προϊόν που παραλαμβάνεται ήδη θερμικά επεξεργασμένο και χρησιμοποιείται σε σαλάτες ή σάντουιτς, ενδέχεται να μην ακολουθεί δεύτερο πλήρες μαγείρεμα πριν από την κατανάλωση.

Το ερώτημα, επομένως, δεν περιορίζεται στο τι συνέβη μέσα στις κουζίνες των καταστημάτων. Επεκτείνεται στον τρόπο με τον οποίο το προϊόν παρασκευάστηκε, ψύχθηκε, συσκευάστηκε, αποθηκεύτηκε, μεταφέρθηκε και παραδόθηκε, αλλά και στο κατά πόσο τηρήθηκαν σε όλα τα στάδια οι προβλεπόμενες συνθήκες υγιεινής και θερμοκρασίας.

Ο κ. Τσιλιπάνος εμφανίστηκε προβληματισμένος ακριβώς επειδή, όπως είπε, η επικινδυνότητα ενός ήδη μαγειρεμένου προϊόντος θα αναμενόταν να είναι μικρότερη. Η μαζικότητα των περιστατικών δημιουργεί, κατά την εκτίμησή του, σοβαρά ερωτήματα για όσα προηγήθηκαν της παράδοσης στα καταστήματα.

Όπως τόνισε ο αντιπεριφερειάρχης Υγείας Ανδρέας Τοουλιάς στον LAMIA POLIS 87.7 μεταξύ άλλων”…νοσηλεύονται αυτή την στιγμή 17 άτομα τα οποία αναμένεται να πάρουν εξιτήριο τις επόμενες ώρες, ενώ το 80% είναι νεαρά άτομα κάτω των 30 ετών. Υπάρχουν πολλοί κοινοί παρανομαστές, βρήκαμε τους προμηθευτές που έδωσαν στα καταστήματα, ερευνούμε τον μεγαλύτερο προμηθευτή που προμηθεύτηκε ο μικρότερος προμηθευτής αλλά και την μονάδα το πτηνοτροφείο που είναι εκτός Στερεάς Ελλάδος. Σε μια δύο μέρες θα έχουμε τα πρώτα αποτελέσματα από τους ελέγχους σημείωσε μεταξύ άλλων. 6 είναι τα καταστήματα που ελέγχονται. Αποσύρθηκαν οι παρτίδες από τα καταστήματα. Σε άλλες περιοχές δεν έχουμε ενημέρωση για κρούσματα”.

---

Ο κ. Τσιλιπάνος ζήτησε η έρευνα να μην περιοριστεί στα καταστήματα εστίασης, αλλά να εξετάσει ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα: τον προμηθευτή, το παρασκευαστήριο, τη μεταφορά, τη θερμοκρασία παράδοσης και τον τρόπο επεξεργασίας του προϊόντος.

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι και οι επαγγελματίες της εστίασης οφείλουν να ενισχύσουν τους ελέγχους κατά την παραλαβή, εξετάζοντας τη θερμοκρασία, την κατάσταση της συσκευασίας και τα συνοδευτικά στοιχεία. Προανήγγειλε, επίσης, πρωτοβουλία του συλλόγου για συνεργασία με μικροβιολογικό ή χημικό εργαστήριο, ώστε οι επιχειρήσεις που το επιθυμούν να μπορούν να προχωρούν σε δειγματοληψίες και να διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα και οι χώροι τους πληρούν τις απαιτούμενες προδιαγραφές.

Αποστόλης Αγγελακόπουλος: Η ψυκτική αλυσίδα και το «τυφλό σημείο» της μεταφοράς

Στο κρίσιμο στάδιο της μεταφοράς αναφέρθηκε ο επαγγελματίας αυτοκινητιστής και μεταφορέας Αποστόλης Αγγελακόπουλος, εξηγώντας ότι υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στη μεταφορά κατεψυγμένων προϊόντων και στη μεταφορά προϊόντων υπό συντήρηση.

Τα κατεψυγμένα μεταφέρονται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, ενώ τα νωπά ή ψυχόμενα προϊόντα πρέπει να διατηρούνται σταθερά στη θερμοκρασία που προβλέπεται για το κάθε είδος. Ιδιαίτερα σε περιόδους υψηλών εξωτερικών θερμοκρασιών, ακόμη και μία παρατεταμένη απόκλιση μπορεί να δημιουργήσει σοβαρό κίνδυνο.

Στις καταψύξεις, όπως εξήγησε, υπάρχει θερμογράφος που καταγράφει συνεχώς τη θερμοκρασία του θαλάμου, παρέχοντας ένα αντικειμενικό στοιχείο για το τι συνέβη κατά τη διαδρομή. Για τη μεταφορά σε συνθήκες απλής ψύξης ή συντήρησης, διευκρίνισε ότι δεν ήταν απολύτως βέβαιος εάν υπάρχει σε όλες τις περιπτώσεις αντίστοιχη υποχρέωση καταγραφής.

Κατά τον ίδιο, κρίσιμη ευθύνη έχει και εκείνος που παραλαμβάνει το προϊόν, καθώς οφείλει να ελέγξει τη θερμοκρασία του θαλάμου και την κατάσταση του φορτίου. Μία βλάβη στο ψυκτικό μηχάνημα, η παραμονή του προϊόντος εκτός ψυγείου, η φόρτωση και η εκφόρτωση ή οι διαδοχικές παραδόσεις με συχνό άνοιγμα του θαλάμου μπορούν —ως πιθανά σενάρια— να διακόψουν την ψυκτική αλυσίδα.

Ο κ. Αγγελακόπουλος απέφυγε να αποδώσει ευθύνη χωρίς αποτελέσματα. Σημείωσε ότι, εάν διαπιστωθεί πως η μονάδα παραγωγής δεν παρουσίασε αντίστοιχο πρόβλημα σε άλλους πελάτες, τότε η έρευνα θα πρέπει να εστιάσει στη διακίνηση και στον χρόνο που μεσολάβησε μέχρι την παράδοση ή τη χρήση του προϊόντος.

Πρόκειται, όπως υπογράμμισε, για εκτίμηση και όχι για συμπέρασμα. Την απάντηση μπορούν να δώσουν μόνο τα έγγραφα ιχνηλασιμότητας, τα στοιχεία των παραδόσεων, οι καταγραφές θερμοκρασίας και οι εργαστηριακοί έλεγχοι.

«Οι έλεγχοι είναι δειγματοληπτικοί και οι υπηρεσίες υποστελεχωμένες»

Ο έμπειρος μεταφορέας έθεσε παράλληλα ένα ευρύτερο ζήτημα: την επάρκεια των ελέγχων στα φορτηγά που μεταφέρουν ευπαθή τρόφιμα. Όπως ανέφερε, οι έλεγχοι δεν πραγματοποιούνται σε κάθε φορτίο αλλά δειγματοληπτικά, ενώ η έλλειψη προσωπικού δυσκολεύει τη συστηματική εποπτεία της αγοράς. Υποστήριξε ότι ακόμη και λίγα κινητά συνεργεία σε κομβικά σημεία του οδικού δικτύου θα μπορούσαν καθημερινά να ελέγχουν σημαντικό αριθμό φορτηγών, εξετάζοντας άμεσα τη θερμοκρασία των θαλάμων.

Η θερμοκρασία, όπως είπε, μπορεί να δείξει γρήγορα εάν η ψύξη λειτουργεί σωστά. Δεν αποκαλύπτει από μόνη της όλα όσα συνέβησαν κατά τη διαδρομή, αποτελεί όμως ένα βασικό και μετρήσιμο στοιχείο προστασίας.

«Αφορά τη δημόσια υγεία», τόνισε, καλώντας όλους όσοι μεταφέρουν ευπαθή προϊόντα να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.

Γιώργος Μπέτσιος: Τα συμπτώματα και πότε απαιτείται νοσοκομείο

Την ιατρική διάσταση της υπόθεσης ανέλυσε ο γαστρεντερολόγος Γιώργος Μπέτσιος.

Τα βασικά συμπτώματα της σαλμονέλωσης περιλαμβάνουν διάρροια, πυρετό, εμετούς, ναυτία και κοιλιακό πόνο. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα συμπτώματα συνήθως εκδηλώνονται από περίπου 12 ώρες έως και δύο ή τρεις ημέρες μετά την έκθεση, κάτι που σημαίνει ότι μπορεί να συνεχιστεί η εμφάνιση νέων περιστατικών για ένα διάστημα μετά την κατανάλωση του ύποπτου τροφίμου.

Σε αρκετούς υγιείς ανθρώπους, η λοίμωξη μπορεί να περάσει ως μία σχετικά ήπια γαστρεντερίτιδα, χωρίς να επιβεβαιωθεί ποτέ εργαστηριακά. Η διάγνωση μπορεί να γίνει με καλλιέργεια κοπράνων.

Όταν όμως υπάρχουν συνεχείς διάρροιες, υψηλός πυρετός, αίμα στις κενώσεις, έντονη αδυναμία ή σημάδια αφυδάτωσης, είναι απαραίτητη η επικοινωνία με γιατρό ή η μετάβαση σε δομή υγείας. Περισσότερο ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και οι άνθρωποι με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή άλλα προβλήματα υγείας.

Η θεραπεία στις περισσότερες περιπτώσεις είναι υποστηρικτική, με ιδιαίτερη σημασία στην αναπλήρωση υγρών. Η χορήγηση αντιβιοτικών δεν είναι απαραίτητη σε κάθε ασθενή, αλλά μπορεί να κριθεί αναγκαία σε σοβαρές περιπτώσεις ή όταν η κλινική εικόνα επιδεινώνεται.

Οι γενικές πληροφορίες του ΕΟΔΥ επιβεβαιώνουν ότι η σαλμονέλωση εκδηλώνεται συνήθως με διάρροια, κοιλιακό πόνο, εμετούς και πυρετό και μεταδίδεται κυρίως με την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων.

Γιατί δεν πρέπει να πλένουμε το ωμό κοτόπουλο

Ο κ. Μπέτσιος στάθηκε και σε μία συνηθισμένη, αλλά λανθασμένη πρακτική μέσα στις οικιακές κουζίνες: το πλύσιμο του ωμού κοτόπουλου κάτω από τη βρύση.

Το νερό δεν εξουδετερώνει τη σαλμονέλα. Αντίθετα, τα σταγονίδια μπορούν να διασπείρουν μικρόβια στον νεροχύτη, στη βρύση, στον πάγκο, στα σκεύη και σε άλλα τρόφιμα. Η επίσημη οδηγία είναι να μην πλένεται το ωμό κοτόπουλο, αλλά να μαγειρεύεται καλά και να αποφεύγεται η επαφή του με έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται:

• στο σχολαστικό πλύσιμο των χεριών,
• στον διαχωρισμό ωμών και μαγειρεμένων τροφίμων,
• στη χρήση διαφορετικών επιφανειών και εργαλείων,
• στον πλήρη καθαρισμό του πάγκου και των σκευών,
• στη σωστή ψύξη και συντήρηση,
• και στο επαρκές μαγείρεμα του κοτόπουλου.

Η σαλμονέλα μπορεί, επίσης, να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω της κοπρανοστοματικής οδού, εάν δεν τηρείται σχολαστική υγιεινή μετά τη χρήση της τουαλέτας. Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε χώρους με μικρά παιδιά.

Τι γνωρίζουμε και τι παραμένει ανοιχτό

Μέχρι στιγμής γνωρίζουμε ότι: Οι ασθενείς είχαν καταναλώσει τρόφιμα από διαφορετικές επιχειρήσεις της Λαμίας. Οι έρευνες έχουν εντοπίσει έναν κοινό προμηθευτικό κρίκο και εστιάζουν σε συγκεκριμένη παρτίδα κοτόπουλου. Έξι επιχειρήσεις έχουν ελεγχθεί, ο προμηθευτής έχει εντοπιστεί και δείγματα έχουν σταλεί για εργαστηριακές αναλύσεις.

Δεν έχει ακόμη αποδειχθεί, όμως, σε ποιο ακριβώς στάδιο προέκυψε το πρόβλημα: στην αρχική παραγωγή, στην επεξεργασία, στην αποθήκευση, στη μεταφορά, στην παραλαβή ή στον χειρισμό του προϊόντος. Δεν έχει επίσης επιβεβαιωθεί επισήμως ότι περιστατικά σε άλλες πόλεις συνδέονται εργαστηριακά με την ίδια παρτίδα.

Ακριβώς γι’ αυτό, οι τοποθετήσεις των τεσσάρων συνομιλητών δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πόρισμα. Φωτίζουν, όμως, τα κρίσιμα σημεία που οφείλει να εξετάσει η έρευνα: τη φύση του προϊόντος, τη θερμική του επεξεργασία, την ψυκτική αλυσίδα, τις συνθήκες μεταφοράς, τους ελέγχους κατά την παραλαβή και την πλήρη ιχνηλασιμότητα.