Μείον 13,4 η Νέα Δημοκρατία στη Στερεά Ελλάδα – Πού πήγαν 1.000.000 γαλάζιοι ψηφοφόροι σε όλη τη χώρα – Η ακτινογραφία αποχής και διαρροών

ο εύρος της συμμετοχής των πολιτών στην εκλογική διαδικασία που συναρτάται ευθέως με το ποσοστό των πολιτών οι οποίοι απέχουν από την άσκηση τους εκλογικού τους δικαιώματος, αποτελεί μια από τις πλέον καθοριστικές παραμέτρους για το εκάστοτε αποτέλεσμα που εξάγεται από τις κάλπες.

Η αποχή «πονοκέφαλος» για τα κομματικά επιτελεία

Η διαρκώς μειούμενη προσέλευση των ψηφοφόρων στα εκλογικά τμήματα που καταγράφεται την τελευταία εικοσαετία προκαλεί σοβαρούς πονοκεφάλους στα κομματικά επιτελεία, τα οποία αναζητούν ερμηνείες για την κατακόρυφη υποχώρηση του αριθμού των ψηφισάντων, καθώς από τον αριθμό – ρεκόρ των 7.573.368 πολιτών που άσκησαν το εκλογικό τους δικαίωμα στις βουλευτικές εκλογές του 2004, οι ψηφοφόροι που προσήλθαν για να ψηφίσουν στις ευρωκάλπες του 2024 περιορίστηκαν στους 3.972.473 ψηφοφόρους, που ποσοστιαία ήταν το χαμηλότερο επίπεδο όλων των εποχών.

Με αποκορύφωμα το ποσοστό του 2004 που έφθασε στο εντυπωσιακό 76,50%, η συμμετοχή των Ελλήνων στις εκλογικές αναμετρήσεις ήταν υψηλή στις πρώτες τρεις δεκαετίες της μεταπολιτευτικής περιόδου.

Εκτοτε, ωστόσο, οι όροι αντιστράφηκαν και η οικονομική και θεσμική κρίση της μνημονιακής περιόδου ενίσχυσε την προτίμηση που δείχνουν την Κυριακή των εκλογών όλο και περισσότεροι ψηφοφόροι προς τον καναπέ τους ή τις κοντινές παραλίες. Προτίμηση που οδήγησε σε σταθερή ανοδική τάση του ποσοστού της αποχής, το οποίο εκτινάχθηκε στο πρωτοφανές ρεκόρ της τάξεως του 58,76% που καταγράφηκε στην τελευταία εκλογική αναμέτρηση, που ήταν οι προ διετίας ευρωεκλογές.

Χαρτογράφηση του εκλογικού τοπίου

Εν όψει της επερχόμενης εκλογικής αναμέτρησης, το κυβερνητικό επιτελείο έχει, όπως πληροφορείται «Το Βήμα», «χαρτογραφήσει» το εκλογικό τοπίο, σταθμίζοντας τα αναλυτικά δεδομένα της αποχής – ρεκόρ που είχαμε στην πιο πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση. Από την επεξεργασία και την ανάλυση των στοιχείων προκύπτει ότι πάνω από 1,3 εκατομμύρια συμπολίτες μας, οι οποίοι έριξαν την ψήφο τους στις επαναληπτικές βουλευτικές εκλογές που έγιναν τον Ιούνιο του 2023, έμειναν μακριά από τις ευρωκάλπες που διεξήχθησαν δώδεκα μήνες αργότερα, τον Ιούνιο του 2024.

Συγκριτικά, μάλιστα, με την πρώτη βουλευτική κάλπη που είχε στηθεί τον Μάιο του 2023, οι απέχοντες του 2024 έφθασαν τα 2,1 εκατομμύρια και αντιπροσώπευαν πάνω από το 1/3 των όσων ψήφισαν μόλις πριν από δεκατρείς μήνες.

Τα συμπεράσματα

Βασιζόμενοι στα στοιχεία του exit poll, οι κυβερνητικοί επιτελείς που συνέταξαν την αναλυτική έκθεση για την εκλογική συμπεριφορά που επέδειξαν οι ψηφοφόροι στις ευρωκάλπες του 2024 συγκριτικά με τις βουλευτικές κάλπες του προηγούμενου χρόνου, κατέληξαν στα εξής συμπεράσματα:

1. Η αποχή δεν είχε κομματική προέλευση. Η συμμετοχή στην ψηφοφορία ήταν σχεδόν ομοιόμορφη και κυμάνθηκε γύρω στο 40% τόσο στις εκλογικές περιφέρειες που η Νέα Δημοκρατία είχε υψηλά ποσοστά όσο και σε περιοχές που παρουσίασε χαμηλότερες επιδόσεις.

2. Η αποχή δεν είχε ουσιαστική γεωγραφική διαφοροποίηση. Ηταν λίγο περισσότερο αυξημένη στα αστικά κέντρα (κατά 13%), έναντι των μη αστικών περιοχών (10,9%). Ειδικότερα, στην Αττική η αποχή αυξήθηκε κατά 13,2%, στη Βόρεια Ελλάδα κατά 11,4% και στη Νότια Ελλάδα κατά 11,8%.

3. Η αποχή είχε ηλικιακή διαφοροποίηση. Υποχώρησε αισθητά περισσότερο η προσέλευση στην κάλπη των νεότερων γενιών (στις ηλικίες 17-24), αλλά και όσων βρίσκονται σε παραγωγικές ηλικίες (35-44). Ενώ, αντιθέτως, παρέμεινε σε υψηλότερα επίπεδα η συμμετοχή των πιο ηλικιωμένων.

4. Η αποχή είχε πολύ μικρή επαγγελματική διαφοροποίηση. Οι φοιτητές, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι άνεργοι και οι αγρότες απείχαν σε μεγαλύτερα επίπεδα συγκριτικά με τους συνταξιούχους, τους μισθωτούς και τις νοικοκυρές που έδωσαν δυναμικότερο «παρών» στην κάλπη.

Πόσους ψηφοφόρους έχασε η ΝΔ

Η συσπείρωση των ψηφοφόρων της ΝΔ στην ευρωκάλπη του 2024 κυμάνθηκε στο 70,4% των ψηφοφόρων που την είχαν ψηφίσει τον Ιούνιο του 2023. Σε απόλυτους αριθμούς η κυβερνητική παράταξη έχασε μέσα σε έναν χρόνο σχεδόν ένα εκατομμύριο ψηφοφόρους.

Για την ακρίβεια, με βάση τους υπολογισμούς του exit poll, δεν ψήφισαν την κυβερνητική παράταξη 989.900 πολίτες που την είχαν ψηφίσει τον προηγούμενο χρόνο. Εξ αυτών, την αποχή από τις κάλπες υπολογίζεται ότι επέλεξαν 550.000 «γαλάζιοι» ψηφοφόροι, οι οποίοι στην πλειονότητά τους είναι πολίτες με «ελαφρά κεντροδεξιά συμπεριφορά», όπως σημειώνεται στη μελέτη για την αποχή που συνέταξαν συνεργάτες της κυβέρνησης και έχει στη διάθεσή του «Το Βήμα».

Μετακινήσεις προς δεξιά και αριστερά

Μεγαλύτερη πολιτική αξία, ωστόσο, αποκτά το γεγονός ότι οι υπόλοιποι 439.900 ψηφοφόροι που έλειψαν από την κάλπη της ΝΔ μετακινήθηκαν, κάνοντας άλλες κομματικές προτιμήσεις τόσο προς τα δεξιότερα (201.300 ψηφοφόροι ή ποσοστό 12,4%) όσο και προς τα αριστερότερα (238.600 ψηφοφόροι ή ποσοστό 14,6%) της «γαλάζιας» παράταξης.

Οι σημαντικότερες μετακινήσεις πολιτών που στράφηκαν δεξιότερα της ΝΔ ήταν προς την Ελληνική Λύση (περίπου 87.000), τη Φωνή Λογικής (58.000), τη Νίκη (42.000) και τους Πατριώτες (11.000).

Από τους μετακινούμενους αριστερότερα της ΝΔ, οι περισσότεροι επέλεξαν το ΠαΣοΚ (περίπου 78.000), τον ΣΥΡΙΖΑ του Στέφανου Κασσελάκη (59.000), τους Δημοκράτες του Ανδρέα Λοβέρδου (31.000), την Πλεύση Ελευθερίας (22.800), το ΚΚΕ (20.000), τον Κόσμο του Πέτρου Κόκκαλη (18.000) κ.ά. Την ίδια ώρα η ΝΔ αντιστάθμισε ένα μικρό μέρος των απωλειών, προσελκύοντας περίπου 110.000 ψηφοφόρους που είχαν κάνει άλλη επιλογή δώδεκα μήνες νωρίτερα.

Απώλειες σε επαγγελματίες, νέους και κεντρώους

Από τα ίδια στοιχεία προκύπτει ότι η συσπείρωση της Νέας Δημοκρατίας κυμάνθηκε σε χαμηλότερα ποσοστά από τον πανελλαδικό μέσο όρο (70,4%) στην Αττική που την ξαναψήφισε το 66,9% των προηγούμενων ψηφοφόρων της καθώς και στις περιφέρειες της Μακεδονίας και της Θράκης, όπου διατήρησε το 66,8% των ψηφοφόρων της. Οι μεγαλύτερες μειώσεις στην εκλογική επιρροή της ΝΔ καταγράφηκαν στο Νότιο Αιγαίο (-16%), στα Ιόνια Νησιά και τη Στερεά Ελλάδα (-13,4%), στην Αττική (-13,3%), στην Πελοπόννησο, καθώς και στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (-13%).

Με βάση την πολιτικοϊδεολογική τοποθέτηση των ψηφοφόρων, το κυβερνών κόμμα κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση της επιρροής του στους κεντροδεξιούς (-14,7%) και κεντρώους (-14%) πολίτες, ενώ μεγάλες διαρροές είχε και στους ακροδεξιούς (-12,8%) και δεξιούς (-11,9%) ψηφοφόρους, οι οποίοι προφανώς ενοχλήθηκαν, εκτός των άλλων, και από τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών που είχε καθιερωθεί λίγους μήνες νωρίτερα.

Σε σχέση με τις επαγγελματικές κατηγορίες περισσότερο μειωμένη ήταν η δύναμη της κυβερνητικής παράταξης στους φοιτητές (-17%), στους ελεύθερους επαγγελματίες (-16%), στους ανέργους (-16,1%) και στους αγρότες (-15,2%). Οι επιδόσεις της ΝΔ ήταν χαμηλότερες στους άνδρες, στους οποίους συγκέντρωσε ποσοστό 27,9%, έναντι 29,2% στις γυναίκες, στις οποίες, πάντως, είχε λίγο υψηλότερες απώλειες της τάξεως του 12,1% έναντι 11,9% στους άνδρες.

Για να εκτιμηθεί, πάντως, η επίπτωση που έχει η αποχή στη διαμόρφωση του τελικού αποτελέσματος, αξίζει να επισημανθεί ότι ενώ η ΝΔ απώλεσε στις ευρωεκλογές του 2024 σχεδόν τους μισούς ψηφοφόρους που την είχαν προτιμήσει έναν χρόνο νωρίτερα (-46,8%), η υποχώρηση της εκλογικής της δύναμης περιορίστηκε στο 12,25% (από το 40,56% πήγε στο 28,31%) εξαιτίας της χαμηλής προσέλευσης των πολιτών στις κάλπες που ήταν στο 41,24% και απετέλεσε το χαμηλότερο ποσοστό όλων των εποχών.

tovima.gr